Кіріспе

Гавайидегі Королева Капиолани саябағындағы хайуанаттар бағы (Zoo in Queen Kapiʻolani Park in Honolulu, Hawaii, United States) – Гавайидегі Королева Капиолани саябағында орналасқан хайуанаттар бағы. Бұл АҚШ-та тәуелсіз монархтың берген гранттары арқасында құрылған жалғыз хайуанаттар бағы және корольдік Королева Капиолани саябағының бір бөлігінде салынған. Гонолулу хайуанаттар бағында арнайы жобаланған ортада 1230-нан астам жануар бар. Жыл сайын зоопарққа 750 000-нан астам адам келеді. Зоопарқты Гонолулу қаласы мен округі Кәсіпкерлік қызметтер департаменті басқарады. Оның қолдау ұйымы, Гонолулу хайуанаттар бағы қоғамы (HZS), зоопарқ үшін бағдарламалық қызметтер ұсынады.

Капитолий патшасы саябағы

1876 жылы Калакауа патшасы Лэахи тауларының етегіне жақын орналасқан патшалық жерлерін өз патшалығының халқы үшін үлкен мемлекеттік саябақ құруға арнады. Патшаның жобасына жазылған екі жүз адам осы мақсатты іске асыру үшін Капиолани паркі қауымдастығын құрды. 1877 жылы аймақтағы батпақтар, көлдер мен лагуналар әдемілендіріліп, Калакауа патшаның әйелі Капиолани патшайымның құрметіне Капиолани патшайым паркі ретінде ашылды. Мемлекеттік саябақ болғанымен, Калакауа патшасы паркті өзінің экзотикалық құстар мен жылқылардан жеке коллекциясын ұстау үшін пайдалана берді. Парк Камехамеха күнін тойлау және түрлі карнавалдар мен жәрмеңкелер өткізу арқылы тағы да экзотикалық жануарларды әкелді. 1896 жылы Гонолулу қаласы мен округі Капиолани патшайым паркінің басқаруын өз қолына алды.

Гонолулу жануарлар дүниесі

1915 жылы Гонолулу қаласы мен округі Бен Холлинджерді саябақтар мен демалыс әкімшісі етіп тағайындады, ал Капиолани патшасы саябағы оның басқаруына өтті. Холлинджер жануарларға үлкен қызығушылық танытып, оларды Вайкикидегі саябақта көрсету үшін жинай бастады. Парк маймыл, күн аю және бірнеше арыстан балаларының мекеніне айналды. 1916 жылы Австралиядан Канадаға бет алған кеме Гонолулу портына тоқтады. Кемеде Дейзи есімді африкалық піл болды. Холлинджер Гонолулу қаласы мен округінен пілді сатып алуға рұқсат сұрады, және олар оны сатып алды. Тірі жануарлар саудагері Эллис С. Джозефтен пілді сатып алу арқылы Гонолулуда ресми түрде зообақ ашылды. Дейзи 1933 жылға дейін саябақта келушілерді көңілдірді, бірақ оның жаттықтырушысы Джордж Конрадтты аяқтап өлтіргеннен кейін Гонолулу полиция департаментінің қызметкерлері оны өлтірді. Ұлы депрессия кезінде Гонолулу зообағы қаржы жетіспеуінен жабылуға айналды. Қиындықтарға қарамастан, 1949 жылдың 29 қарашасында зообақ өзінің коллекциясын кеңейтті, піл, бактриялық түйе, теңіз арыстандары, бірнеше құс түрі, ұсақ маймылдар және тасбақа сатып алынды. Гонолулу зообағы жөндеуді қажет ететін күйінде жұмыс істей берді. 1974 жылы Гонолулу зообағы түйе, піл, шимпанзе және бұғы сыйлығын қабылдады. Бұл сыйлықтар Гонолулу тұрғындарының зообақты қайта жаңғыртуға деген ынтасын жаңартты. Гонолулу қаласы мен округі Королева Капиолани паркінің солтүстік жағындағы қазіргі орналасқан жерінің шекарасын белгілейтін бас жоспарды бекітті. Сатып алу, айырбас және сыйлықтар арқылы көбейген жануарлар коллекциясы жаңадан салынған ғимараттарда орналастырылды, олардың кейбіреулері бүгінгі күнге дейін жаңа экспонаттардың негізін құрап келеді. Ғимараттардың дизайнына Калифорниядағы Сан-Диего зообағының экспонаттары үлкен әсер етті. 1990 жылдары Гонолулу зообағы қайтадан жанданды, экспонаттар жануарларға табиғи орта жасау үшін қайта жобаланды.

Қорғау

Зоопарк гавайлық жергілікті түрлерді сақтау жұмыстарын жүргізіп, сондай-ақ табиғатты қорғауға бағытталған басқа ұйымдармен де ынтымақтастық етеді. Сақтау шараларына Камехамеха көбелегі, крокодил мониторы, жұмақ құстары, африкалық жабайы иттілер, жалқаулар және Гавайи штатының құсы – нене кіреді. 2015 жылы жабайы табиғатта Amastra cylindrica бұршағының тек бір данасы табылғанда, зоопарк 140-тан астам бұршақты жабайы табиғатқа қайта жіберіп, олардың санын арттыруға күш салды.