Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Fedora Linux операциялық жүйесін дамытатын қауымдастық.
Community that develops Fedora Linux operating system
Fedora жобасы – Linux негізіндегі Fedora Linux операциялық жүйесінің дамуын үйлестіретін тәуелсіз жоба. Ол "әрбір адамның тегін және ашық кодты бағдарламалық жасақтамадан пайда көретін әлем" деген көзқараспен жұмыс істейді. Жобаның мақсаты – «жабдық, бұлттық қызметтер және контейнерлер үшін инновациялық платформа құру, соның арқасында бағдарламалық жасақтаманы дамытушылар мен қауымдастық мүшелері өз пайдаланушылары үшін қажетті шешімдерді жасай алады». Жоба сонымен қатар Enterprise Linux үшін қосымша пакеттерді (Extra Packages) күтіп ұстайтын, арнайы мақсаттағы топты да басқарады. Жоба 2003 жылы Red Hat Linux (RHL) және Fedora Linux жобаларының бірігуі нәтижесінде құрылды. Оны негізінен Red Hat (IBM еншілес компаниясы) демеушілік етеді, бірақ оның қызметкерлері жобаға үлес қосушылардың барлық 35% құрайды, ал 2000-нан астам үлес қосушының көп бөлігі қауымдастыққа қатысы жоқ мүшелер болып табылады.
The Fedora Project is an independent project to co ordinate the development of Fedora Linux, a Linux based operating system, operating with the vision of "a world where everyone benefits from free and open source software built by inclusive, welcoming, and open minded communities." The project's mission statement is to create "an innovative platform for hardware, clouds, and containers that enables software developers and community members to build tailored solutions for their users". The project also oversees Extra Packages for Enterprise Linux, a special interest group which maintains the eponymous packages. The project was founded in 2003 as a result of a merger between the Red Hat Linux (RHL) and Fedora Linux projects. It is sponsored by Red Hat (an IBM subsidiary) primarily, but its employees make up only 35% of project contributors, and most of the over 2,000 contributors are unaffiliated members of the community.
Тарих
Fedora жобасы 2003 жылғы қарашада Red Hat компаниясы Red Hat Linux жүйесін Red Hat Enterprise Linux (RHEL) және қоғамдық негіздегі Fedora операциялық жүйесіне бөлуге шешім қабылдағанда құрылды. Осы кезде Red Hat Professional Workstation да RHL бұрын толтырған орынды іске асыру мақсатымен құрылды, бірақ оның болашағы нақты болған жоқ. Бұл нұсқа корпоративтік емес RHL қолданушылары үшін Fedora пайдасына жылдамдықпен қолданыстан шығарылды.
The Fedora Project was founded in November 2003 when Red Hat decided to split Red Hat Linux into Red Hat Enterprise Linux (RHEL) and a community based operating system, Fedora. Red Hat Professional Workstation was created at this same time with the intention of filling the niche that RHL had once filled but it was created without a certain future. This option quickly fell by the wayside for non enterprise RHL users in favor of Fedora.
Fedora операциялық жүйесі
Fedora операциялық жүйесінің бірінші нұсқасы, сол кезде Fedora Core 1 деп аталған, 2003 жылдың 6 қарашасында жарық көрді. Fedora Core 1 белгілі бір кесте бойынша, әр төрт-алты ай сайын шығарылып тұрды. Fedora 36 келесі жылы, 2022 жылдың мамырында шығарылды.
The first edition of the Fedora operating system—then known as Fedora Core 1—was released on November 6, 2003. Fedora Core 1 was released on a fixed schedule, every four to six months. Fedora 36 was released the following year in May 2022.
Қауіпсіздікке кіру
2008 жылдың тамызында бірнеше Fedora серверлері бұзылды. Тергеу көрсеткендей, бұзылған серверлердің бірі Fedora жаңарту пакеттеріне қол қою үшін қолданылған. Fedora жобасы шабуылдаушылардың Fedora пайдаланушыларының жүйелеріне жаңарту арқылы қасақана зиян келтіретін бағдарламалық қамтамасты енгізуге мүмкіндік беретін пакетке қол қою кілтін алмағанын мәлімдеді. Жоба әкімшілері бағдарламалық жасақтаманы тексеріп, оған трояндық вирустың енгізілгенін көрсететін ештеңе таппады. Алдын алу шарасы ретінде жоба жаңа пакетке қол қою кілттеріне көшті. Fedora толық мәліметтерді 2009 жылдың 30 наурызында жариялады.
In August 2008, several Fedora servers were compromised. Upon investigation it was found that one of the compromised servers was used for signing Fedora update packages. The Fedora Project stated that the attacker(s) did not get the package signing key which could be used to introduce malicious software onto Fedora users' systems through the update process. Project administrators performed checks on the software and did not find anything to suggest that a Trojan horse had been introduced into the software. As a precaution the project converted to new package signing keys. Fedora published the full details on March 30, 2009.
Басқару
Fedora жобасы жеке заңды тұлға немесе ұйым емес; Red Hat өз әрекеттері үшін жауапкершілікті сақтайды. Fedora кеңесі – қоғамдастықтың жоғары деңгейдегі басшылығы және басқару органы. Кеңес жобаның әртүрлі салаларынан өкілдер, Red Hat тағайындаған лауазымдар және орта мерзімді жоба мақсаттарымен байланысты айнымалы орын санынан тұрады. Бұрынғы басқару құрылымы (Fedora кеңесі) Red Hat тағайындаған бес мүше және қоғамдастық сайлаған бес мүшеден құралған. Сонымен қатар, Fedora жобасының жетекшісі кез келген кеңес шешіміне вето құқығына ие болған; алайда, түрлі мәселелерді қарастырғаннан кейін, қазіргі модельде барлық дауыс беруге құқылы мүшелер негізді себептермен мәселелерді тоқтатуға құқылы, бірақ бұл құқықтан бас тартылды және қазіргі кеңес моделі қолданылады. Қоғамдастық төменгі деңгейдегі басшылықты ұйымдастыруға да қатысады. Fedora Engineering Steering Committee (FESCo) және Mindshare Committee (техникалық және қоғамдық бақылауға жауапты) – жобаның маңызды бөліктерін басқаратын қоғамдық сайланған органдар. Жоба әзірлеушілер мен қоғамдық мүшелер арасында ашық пошта тізімдері мен вики-беттер арқылы онлайн байланысты қамтамасыз етеді. Ол сонымен қатар екі маңызды іс-шараны үйлестіреді: Fedora пайдаланушылары мен әзірлеушілерінің конференциясы (FUDCon) және Flock (немесе Fedora-ға Flock). FUDCon – Латын Америкасы және Азия/Тынық мұхиты аймақтарындағы белгіленген екі аймақта өткізілетін ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету іс-шарасы. Әдетте, ол конференциялар, әлеуметтік іс-шаралар және хакатоннан тұрады. Flock – Солтүстік Америка және Еуропа/Жақын Шығыс аймақтарында FUDCon-ның орнына келген ұқсас іс-шара. Сонымен қатар, Fedora Activity Days деп аталатын, нақты міндеттерге бағытталған, икемді кестеге сәйкес келетін іс-шаралар әртүрлі аймақтарда көптеген жобаға үлес қосушыларды біріктіреді.
The Fedora Project is not a separate legal entity or organization; Red Hat retains liability for its actions. The Fedora Council is the top level community leadership and governance body. The Council is composed of a mix of representatives from different areas of the project, named roles appointed by Red Hat, and a variable number of seats connected to medium term project goals. The previous governance structure (Fedora Board) comprised five Red Hat appointed members and five community elected members. Additionally, Fedora Project leader had a veto power over any board decision; in the current model, all voting members can block on issues, with a valid reason. but after consideration of a variety of issues, canceled it in favor of the board model currently in place. The community is also involved in organizing lower levels of leadership, both the Fedora Engineering Steering Committee (FESCo) and the Mindshare Committee (responsible for technical and community oversight, respectively) are community elected bodies which manage significant portions of the project. The project facilitates online communication among its developers and community members through public mailing lists and wiki pages. It also coordinates two main events, known as the Fedora Users and Developers Conference (FUDCon) and Flock (or Flock to Fedora). FUDCon is a free software event held at different locations in the two designated regions of Latin America and Asia/Pacific. Typically, it revolves around some combination of conferencing, social events, and a hackathon. Flock is a similar event which replaced FUDCon in North America and Europe/the Middle East. Task specific, flexibly scheduled events known as Fedora Activity Days also gather many project contributors together in various regions.
Enterprise Linux (EPEL) үшін қосымша пакеттер
EPEL — Fedora жобасы жариялаған қосымша пакеттердің қоймасы, ол Red Hat Enterprise Linux (RHEL) және Red Hat Enterprise Linux туынды жүйелерінде жұмыс істеуі күтіледі. EPEL-ді Fedora арнайы қызығушылық тобы ұйымдастырады. EPEL пакеттері көбінесе Fedora нұсқаларына негізделген және базалық Enterprise Linux дистрибутивтеріндегі пакеттермен қақтығысқа түспейді немесе оларды ауыстырмайды. EPEL Fedora-мен ұқсас инфрақұрылымды пайдаланады, оның ішінде құрастыру жүйесі, Bugzilla инстанциясы, жаңартуларды басқарушы, айна басқарушы және тағы да басқалары.
EPEL is a repository of extra packages published by the Fedora project, which can be expected to work in Red Hat Enterprise Linux (RHEL) and Red Hat Enterprise Linux derivatives systems. EPEL is organised by a Fedora Special Interest Group. EPEL packages are usually based on their Fedora counterparts and will never conflict with or replace packages in the base Enterprise Linux distributions. EPEL uses much of the same infrastructure as Fedora, including buildsystem, bugzilla instance, updates manager, mirror manager and more.