Кіріспе

Hamakor, ресми түрде Hamakor – Израильдік еркін және ашық бастапқы бағдарламалық жасақтама қоғамы деп танылады, Израильде еркін және ашық бастапқы бағдарламалық жасақтаманы дамытуға бағытталған коммерциялық емес ұйым. Hamakor 2003 жылдың қаңтар айында Израильде еркін бағдарламалық қамтамасыз етуді және ашық кодты ілгерілету мақсатында құрылған.

Бастапқы және қалыптасуы

Израильдің ашық кодты қауымдастығының бірнеше мүшесі, ең алдымен Гилад Бен Йосеф және Дорон Офек, ресми, заңды түрде танылған ұйым құру идеясын бастап шығарды. Олар ашық кодпен байланысы жоқ ұйымдармен туындайтын қиындықтарды жеңуге және ашық кодты дамыту мен қолдаудың табиғатындағы орталықтандырылмағандық мәселесін шешуге ұмтылды. Бұл мәселеде екі негізгі органмен жұмыс істеу қажет болды: біріншіден, БАҚ, олар пікір алу үшін біреуге қоңырау шағуға үйренген, екіншіден, Кнессет, онда заң шығарушылардың алдында сөйлеу үшін "Мен кіммін және неге сіздер мені тыңдауы керек?" деген сұраққа жауап беру қажет. Жеке тұлғалар ретінде қауымдастықтың өзгерістер енгізуге қабілеті, ұйымдасқан органмен салыстырғанда төмендеуі мүмкін деп саналды. Бұл идея біраз уақыт бойы жетілді. 2002 жылдың шілдесінде Гилад Бен Йосефтің Израильде "Революция ОС" фильмін көрсетуге деген ниеті ұйым құруға түрткі болды. Фильмді көрудің жалғыз жолы – кинотеатрды жалдап, дистрибьюторға төлем жасау еді. Гилад бұл іс-шараны көпшілікке ашық өткізуге және шығындарды өтеу үшін кіру ақысын алуға шешім қабылдады. "Тамыз пингвині" деп аталған бұл іс-шара 2002 жылдың тамыз айының бірінші жұмасында өтті. Іс-шара қаржылық тұрғыдан сәтті болды, шығындарды өтегеннен кейін 2000 шекелден астам табыс алынды. Гилад осы ақшаны ресми ұйым құруға жұмсауға уәде берді. Бұл Hamakor жарғысына да өзгерістер енгізді, оған қауымдастық атынан іс-шараларды ұйымдастыру немесе кез келген басқа ақшалай операцияларды жүзеге асыру үшін мойындалған қаржыны басқару құқығы қосылды.

Атаудың мағынасы

Хамакордың атауын Ира Абрамов ұсынған. Ол Linux-қа қатысты атаулар сериясы ұсынылғаннан кейін ұсынылды, бұл атау бір жағынан Linux-қа тікелей қатысты емес (жалпы еркін бағдарламалық жасақтамаға қарама-қарсы), бірақ оның ішінде Linux-қа қатысты жасырын сілтеме бар. "Макор" сөзі иврит тілінде "көз" (ашық код сияқты) және "мүңкісі" деген мағынаны білдіреді, бұл Тукс құс екенін жасырын көрсетеді. Бастапқыда коммерциялық емес ұйымдардың тіркеушісіне ұсынылған атау "Хамакор – Израильдің еркін және ашық кодты бағдарламалық жасақтама қоғамы" болды. Тіркеуші "the" деген сөзді алып тастап, Хамакордың эксклюзивтілік құқығын талап етуге құқығы жоқ деп шешті.

Екі деңгейлі мүшелік

Хамакор жарғысының көп бөлігі оны құру себептеріне немесе заң талаптарына тікелей негізделген. Дегенмен, көп талқыланған мәселелердің бірі – кез келген адам толық дауыс беру құқығы бар мүше бола ала ма еді. Хамакор қоғамның өкілі болуды көздеген. Қауіптің бірі – коммерциялық компаниялар ұйымды бақылауға алуы мүмкін деген болды. Осының нәтижесінде екі шектеу енгізілді. Біріншісі – мүшелік тек жеке тұлғаларға ғана шектелді. Екіншісі – екі деңгейлі мүшелік жүйесі құрылды. Хамакорда толық дауыс беру құқығы бар мүшелер мен «достар» бар. Дос – мүшеге барлық мүмкіндіктерді (егер бар болса) ұсынатын, бірақ бір айырмашылығы бар адам: дос жарғыға өзгерістер енгізу және кеңес сайлау кезінде дауыс бере алмайды. Дос статусынан толық мүше статусына өту үшін ашық кодты қолдау және дамыту бойынша белгілі бір қызмет көрсету қажет. «Белгілі бір» қызметтің анықтамасы уақыт өте келе өзгерді. Кейбір кезеңдерде кеңес айтарлық көлемде код жазуды талап етті, ал кейбірінде досына Linux орнатуға көмектесу жеткілікті деп есептеді. Көп жағдайда, толық мүше болуға ниет білдірген кез келген адам мүше бола алды.

Август пенгуіні

Тамыз айының бірінші жұмасында жиналатын болдық, бұл дәстүрге айналды, ал «Тамыз пингвині» Хамакор үшін жыл сайынғы конференцияға айналды. Ұйымның құрылған жолына байланысты, Хамакор ұйымы құрылғаннан бұрын бір «Тамыз пингвині» конференциясы көп болды, яғни ұйымның жылдық конференциясы ұйымның өзінен бұрын басталған ерекше жағдай туды. 2005 жылы конференцияны көбірек кәсіби аудиторияға бағыттауға тырысты. Осы мақсатта, ол бейсенбіге көшірілді (Израильде жұма күні демалыс күнінің бір бөлігі). 2006 жылы конференция қайтадан жұма күніне көшірілді, бірақ кестелік мәселелерге байланысты тамыздың екінші жұмасында өтті. Конференция енді фильм көру туралы емес, түрлі көздерден лекциялар оқылады. Конференция демеушілерді де қабылдайды, соның ішінде Израиль Интернет қауымдастығы жылдар бойы ең тұрақты демеуші болып табылады.

Мақсаттарға қол жеткізу

"Хамакор" өзінің құрылуының бастапқы мақсаттарына қол жеткізді деп айтуға болады. Журналистер "Хамакор" ұйымымен тікелей немесе ашық кодты қоғамдастықтың белгілі мүшелері арқылы байланысып, оқиғаларға қатысты пікір алады. "Хамакор" Израильде DMCA сияқты бірнеше заң жобаларын тоқтатуға белсенді түрде қатысты, тіпті Израильдегі авторлық құқық туралы жаңа заңға (Интернет қоғамының Израиль бөлімшесімен бірге) әсер етті. Олар заңға айналып өтуге қарсы қағидалардың енгізілуін тоқтатып, тұтынушыларға бағытталған қағидаларды сақтап қалды, сондай-ақ заңдағы кері инженерияға рұқсат беруді кеңейтіп, оны қауіпсіздік аудитін жүргізу үшін заңды себеп ретінде қарастыруға мүмкіндік берді. "Тамыз Пингвин" ұйымымен бірге, қоғам алдына қойылған бастапқы мақсаттардың барлығы орындалды деп айтуға болады. "Хамакор" теңгерімді бюджетпен жұмыс істейтіндіктен және жоғарыда аталған іс-әрекеттер жауапты сипатта болғандықтан, кейбіреулер "Хамакор" ұйымының өз міндеттерін көбірек мойнына алуы керек деп санайды. Бүгінгі күнге дейін "Хамакор" заңды тұлғаның орталықтандырылған әрекет ету қажеттілігі мен қоғамның децентрализацияланған әрекет етуі арасындағы қақтығысты шеше алмады. "Хамакор" ұйымының қызметі тек еріктілерге негізделгендіктен, уақыт ресурстары шектеулі. "Хамакор" бірнеше бастамаға қатысты, бірақ олардың көпшілігі айтарлықтай нәтиже бермеді немесе нақты нәтижелерді көрсету үшін жылдар қажет болды. Мәселен, мектептерде Linux негізіндегі сыныптар құру жобасы іске асырылды. Бірнеше мектеп қатысты, "Хамакор" жабдықтарды тартуға (немесе кейбір жағдайларда сатып алуға) қол жеткізді, бірақ жергілікті еріктілердің жетіспеушілігі жобаның тоқтауына себеп болды. Бұл қайшылықтың тағы бір көрінісі – Израильде көптеген ашық кодты бағдарламалық жасақтамалар жасалса да, олар тікелей "Хамакор" ұйымының еңбегі емес. Егер "Хамакор" ұйымының мақсаттары бастапқыларымен шектелсе, бұл мәселе емес, бірақ мақсаттар кеңейтілген кезде ресурстардың шектеулілігі айқын проблемаға айналады.

Іс-шаралар

Хамакордың негізгі қызметтеріне жыл сайынғы тамыз айындағы "Пингвин" конвенциясын ұйымдастыру және Израильдің "Welcome to Linux" дәстүрін қолдау кіреді. Бұл дәстүр бастапқыда Хайфа Linux клубымен құрылған, бірақ қазір Тель-Авив Linux клубы мен Иерусалим Linux клубы да оны жүргізеді.