Жыл әні: «Грэмми» сыйлықтағы ең бағалы награда

Кіріспе

Грамми сыйлығымен марапатталу

«Жыл әні» Грамми сыйлығы – 1958 жылы құрылған және бастапқыда «Граммофон сыйлығы» деп аталған Грамми сыйлығының марапаты. «Жыл әні» сыйлығы – 1959 жылғы бірінші Грамми сыйлығынан бері жыл сайын табыс етілетін, сыйлықтардың ең беделді төрт санатының бірі (үздік жаңа орындаушы, «Жыл жазбасы» және «Жыл альбомы» сыйлықтарымен бірге). 54-ші Грамми сыйлығының сипаттамалық нұсқаулығына сәйкес, бұл сыйлық: альбом сатылымына немесе чарттағы орнына қарамастан, жазу индустриясындағы көркемдік жетістіктерді, техникалық шеберлікті және жалпы тамашалығын құрметтеу үшін беріледі. Жеңімпаз әнде егер бұрыннан бар материалдың үлгілері немесе интерполяциялары болса, түпнұсқа әннің авторы мен баспагері «Жеңімпаз куәлігі» алуға үміткер бола алады. «Жыл әні» «Жыл жазбасы» немесе «Жыл альбомы» сыйлықтарынан ерекшеленеді, бірақ түсінік жағынан басқа:

«Жыл әні» сыйлығы жеке ән үшін немесе альбомдағы бір трек үшін беріледі. Бұл сыйлық әннің сөзін және/немесе әуенін жазған ән авторына табыс етіледі. Бұл контексте «ән» дегеніміз – жазылған нұсқасы емес, әннің құрамы. «Жыл жазбасы» сыйлығы да жеке ән үшін немесе трек үшін беріледі, бірақ бұл сыйлықтың иегері – орындаушы, продюсер, жазба жасаушы және/немесе әннің миксері болады. Осы мағынада «жазба» дегеніміз – әннің композициясы немесе әндер альбомы емес, нақты жазылған ән. «Жыл альбомы» сыйлығы толық альбом үшін беріледі, ал сыйлық сол альбомның орындаушысына, ән авторына, продюсеріне, жазба жасаушыға және мастеринг инженеріне табыс етіледі. Бұл контексте «альбом» дегеніміз – жеке әндер немесе олардың композициялары емес, әндердің жазылған жинағы (көп тректік LP, CD немесе жүктеу жинағы).

Тарих және сипаттама

"Жыл әні" сыйлығы 1959 жылдан бері табыс етілуде. Бұл – төрт ең беделді Грэмми сыйлығының бірі. "Жыл рекорды" және "Жыл әні" сыйлықтары бір ән немесе альбомнан алынған бір трек үшін берілсе де, бұл сыйлық әннің авторына (композиторына) ғана беріледі, ал "Жыл рекорды" сыйлығы әннің нақты жазбасы үшін орындаушылар мен продюсерлер тобына беріледі. 54-ші Грэмми сыйлығының сипаттамалық нұсқаулығына сәйкес, сыйлық ән авторына (композиторына) беріледі, ол "мелодия мен сөздерден тұруы керек, сондай-ақ жаңа ән немесе белгілі бір жыл ішінде танымал болған ән болуы тиіс. Көптеген үлгілер немесе интерполяциялар бар әндерге талапкер болуға болмайды". Бұл сыйлық әрқашан жаңа немесе жақында танымал болған әндермен шектелмеген; мысалы, 1992 жылы Натали Коулдың "Unforgettable" (алғаш рет Нат Кинг Коул жазған және 1950-ші жылдары танымал болған ән) әнінің кавер нұсқасы жеңіске ие болғанда, ереже тек әнді талап етілген жыл ішінде жазу және бұрын сыйлыққа ұсынылмауы керек еді. 1960 жылдардың соңынан бастап, ән жазушыларға арналған басқа да сыйлықтар жанрлық санаттар бойынша табыс етіле бастады, олардың ішінде: "Ең үздік кантри әні" үшін Грэмми сыйлығы (1965 жылдан бері), "Ең үздік R&B әні" үшін Грэмми сыйлығы (1969 жылдан бері), "Визуалды медиа үшін жазылған ең үздік ән" үшін Грэмми сыйлығы (1988 жылдан бері), "Ең үздік рок әні" үшін Грэмми сыйлығы (1992 жылдан бері), сондай-ақ соңғы "Ең үздік рэп әні" үшін Грэмми сыйлығы (2004 жылдан бері), "Ең үздік госпел әні" үшін Грэмми сыйлығы (2006-2014 жылдар аралығында), "Ең үздік заманауи христиан музыкасы" үшін Грэмми сыйлығы (2012-2014 жылдар аралығында), "Ең үздік американдық фольклорлық әні" үшін Грэмми сыйлығы (2014 жылдан бері), "Ең үздік госпел өнерлеуі/әні" үшін Грэмми сыйлығы (2015 жылдан бері) және "Ең үздік заманауи христиан музыкасы өнерлеуі/әні" үшін Грэмми сыйлығы (2015 жылдан бері). 2019 жылы бұл санатқа 8, ал 2022 жылы 10 үміткер енгізілді. 2024 жылғы марапаттау рәсімінен бастап үміткерлер саны қайтадан 8-ге дейін азайтылды. 2023 жылдан бастап ән жазушыларды арнау үшін жеке санат құрылды: "Жылдың ән жазушысы (классикалық емес)".

The Song of the Year awards have been awarded since 1959. It is one of the four most prestigious Grammy Awards. Despite both the Record of the Year award and Song of the Year being awarded for a single or for one track from an album, this award goes only to the composer(s) of the song whereas the Record of the Year award goes to the performer(s) and production team for a particular recording of the song. According to the 54th Grammy Awards description guide, the award is given to the songwriter(s) of a song that "must contain melody and lyrics and must be either a new song or a song first achieving prominence during the eligibility year. Songs containing prominent samples or interpolations are not eligible". The award has not always been restricted to new or newly prominent songs; for instance, in 1992, when the winner was Natalie Cole's cover of "Unforgettable" (a song that had first been recorded by Nat King Cole and achieved prominence in the 1950s), the rule was merely that the song had to have been recorded during the eligibility year and not previously nominated for the award. Since the late 1960s other songwriter's awards have been presented for genre specific categories, including Grammy Award for Best Country Song (since 1965), Grammy Award for Best R&B Song (since 1969), Grammy Award for Best Song Written for Visual Media (since 1988), Grammy Award for Best Rock Song (since 1992), and most recently Grammy Award for Best Rap Song (since 2004), Grammy Award for Best Gospel Song (from 2006 to 2014), Grammy Award for Best Contemporary Christian Music Song (from 2012 to 2014), Grammy Award for Best American Roots Song (since 2014), Grammy Award for Best Gospel Performance/Song (since 2015), and Grammy Award for Best Contemporary Christian Music Performance/Song (since 2015). The category was expanded to include eight nominees in 2019 and 10 nominees in 2022. The number of nominees was reverted to eight starting with the 2024 ceremony. As of 2023, a distinct category to honor songwriters was established: Songwriter of the Year, Non Classical.

Жетістіктер

Көп жағдайда ән жазушылар орындаушылар да болды (Доменико Модуньо, Генри Манчини, Джон Леннон және Пол Маккартни, Джо Саут, Пол Саймон, Кэрол Кинг, Барбра Стрейзанд, Билли Джоэл, Майкл Макдональд, Кристофер Кросс, Стинг, Майкл Джексон және Лайонель Ричи, Бобби Макферрин, Эрик Клэптон, Брюс Спрингстин, Сил, Шон Колвин, Роб Томас, U2, Алисия Киз, Лютер Вандросс, Джон Майер, Dixie Chicks, Эми Уайнхаус, Coldplay, Бейонсе, Lady Antebellum, Адель, Fun, Лорд, Сэм Смит, Эд Ширан, Бруно Марс, Childish Gambino, Билли Эйлиш, H. E. R., Андерсон Пак және Бонни Райт). Дернст Эмиль II – екі жыл қатарынан «Жыл әні» жүлдесін жеңген жалғыз әнші: 2021 жылы («Мен тыныс ала алмаймын») және 2022 жылы («Есікті ашық қалдыр»). Бұл санаттағы басқа бірнеше жеңімпаздар: Генри Манчини («Moon River» және «Days of Wine and Roses»); Джонни Мерсер («Moon River» және «Days of Wine and Roses»); Джеймс Хорнер («Somewhere Out There» және «My Heart Will Go On»); Уилл Дженнингс («Tears in Heaven» және «My Heart Will Go On»); U2 («Beautiful Day» және «Sometimes You Can't Make It on Your Own»); Адель («Rolling in the Deep» және «Hello»); Кристофер Броди Браун («That's What I Like» және «Leave the Door Open»); Бруно Марс («That's What I Like» және «Leave the Door Open»); Билли Эйлиш («Bad Guy» және «What Was I Made For?»); және Финнес О'Коннелл («Bad Guy» және «What Was I Made For?»), әрқайсысы екі рет жеңіп алды. Дегенмен, Энди Уильямс, Роберта Флэк, Барбра Стрейзанд және Бетт Мидлер үшін жазылған әндер бұл марапатты екі рет алды. Америкалық әнші-күйші Тейлор Свифт осы санаттағы ең көп номинация алған әнші-күйші болып табылады. Свифт ешқашан бұл марапатты жеңіп алған емес. Алғашқы рет бұл сыйлықты 1972 жылы «You've Got a Friend» әні үшін Кэрол Кинг жеңіп алды. Адель «Rolling in the Deep» және «Hello» әндері үшін екі рет жүлде алған алғашқы әйел әнші болды. Лорд – бұл санаттағы ең жас әнші-жазушы, ол 2014 жылы 17 жасында «Royals» үшін жеңіп алды. Ирвинг Гордон – бұл сыйлықты жеңіп алған ең қарт әнші, 1992 жылы 77 жасында «Unforgettable» үшін жеңіп алды. Кристофер Кросс және Билли Эйлиш – бір салтанатта «Жыл әні», «Жыл жазбасы», «Жыл альбомы» және «Ең үздік жаңа орындаушы» номинацияларын алған жалғыз әртістер. Адель – «Жыл әні», «Жыл жазбасы», «Жыл альбомы» және «Ең үздік жаңа орындаушы» жүлделерін жеке-жеке алған алғашқы әнші және бұл жетістікті бағындырған алғашқы әйел. Тек алты әнші сол жылы «Жыл әнін» және «Ең үздік жаңа орындаушы» сыйлығын жеңіп алды: Кристофер Крос («Sailing» 1981 жылы), Алисия Киз («Fallin'» 2002 жылы), Эми Уайнхаус («Rehab» 2008 жылы), Fun («We Are Young» 2013 жылы), Сэм Смит («Stay with Me (Darkchild Version)» 2015 жылы) және Билли Эйлиш («Bad Guy» 2020 жылы); Марвин Хамлиш – сол жылы 1975 жылы «The Way We Were» үшін «Жыл әнін» және «Ең үздік жаңа орындаушы» сыйлығын жеңіп алған жалғыз композитор. Джон Леннон, Пол Маккартни, Лайонель Ричи, Дайан Уоррен, Билли Эйлиш, H. E. R және Финнес О'Коннелл – «Жыл әнінің» үш рет үздіксіз номинациясын алған жалғыз әнші-жазушылар. 1959 жылы жеңімпаз атанған «Nel blu, dipinto di blu (Volare)» әнін Доменико Модуньо жазған және итальян тілінде орындаған, бұл сыйлықты жеңген жалғыз шет тіліндегі ән, бірақ 1967 жылы жеңімпаз атанған «Michelle» әнін Леннон–Маккартни жазған The Beatles орындау үшін, оның француз тіліндегі мәтінінің маңызды бөлігі бар. 1961 жылы жеңіп алған «Theme of Exodus» атты Эрнест Голдтың әні осы марапатты алған жалғыз аспаптық ән болып табылады. Гремми тарихында бұл санаттағы алғашқы және жалғыз теңдік 1978 жылы Барбра Стрейзанд пен Пол Уильямстың «Evergreen (Love Theme from A Star Is Born)» және Джо Брукстың «You Light Up My Life» әндері жүлдеге ие болды. Гремми тарихында осы санатқа бір атаумен екі түрлі ән ұсынылғаны алғаш рет 1985 жылы Лайонель Ричи жазған «Hello» және 2017 жылы Адель мен Грег Курстиннің «Hello» әндерімен болды. Бұл марапатты ең көп авторлар жазған ән – «That's What I Like», ол 2018 жылы сегіз автормен жеңіп алды. Бұл санатта ең көп авторлар ұсынылған ән – «Peaches», 2022 жылғы салтанатқа 11 авторлар ұсынылған. Жеңімпаз әндердің отызы екісі де «Жыл жазбасы» сыйлығын жеңіп алды.

In many cases, the songwriters were also the performers (Domenico Modugno, Henry Mancini, John Lennon & Paul McCartney, Joe South, Paul Simon, Carole King, Barbra Streisand, Billy Joel, Michael McDonald, Christopher Cross, Sting, Michael Jackson & Lionel Richie, Bobby McFerrin, Eric Clapton, Bruce Springsteen, Seal, Shawn Colvin, Rob Thomas, U2, Alicia Keys, Luther Vandross, John Mayer, Dixie Chicks, Amy Winehouse, Coldplay, Beyoncé, Lady Antebellum, Adele, Fun, Lorde, Sam Smith, Ed Sheeran, Bruno Mars, Childish Gambino, Billie Eilish, H. E. R., Anderson Paak, and Bonnie Raitt). Dernst Emile II is the only songwriter to win Song of the Year in two consecutive years: in 2021 ("I Can't Breathe") and 2022 ("Leave the Door Open"). Other multiple winners in this category include Henry Mancini ("Moon River" and "Days of Wine and Roses"); Johnny Mercer ("Moon River" and "Days of Wine and Roses"); James Horner ("Somewhere Out There" and "My Heart Will Go On"); Will Jennings ("Tears in Heaven" and "My Heart Will Go On"); U2 ("Beautiful Day" and "Sometimes You Can't Make It on Your Own"); Adele ("Rolling in the Deep" and "Hello"); Christopher Brody Brown ("That's What I Like" and "Leave the Door Open"); Bruno Mars ("That's What I Like" and "Leave the Door Open"); Billie Eilish ("Bad Guy" and "What Was I Made For? "); and Finneas O'Connell ("Bad Guy" and "What Was I Made For? "), winning two times each. However, songs written for Andy Williams, Roberta Flack, Barbra Streisand and Bette Midler have received this award twice. American singer/songwriter Taylor Swift is the most nominated songwriter in this category with seven nominations. Swift has never won the award. The first woman to win the award was Carole King in 1972, for "You've Got a Friend". Adele was the first female songwriter to win the award twice, winning for "Rolling in the Deep" and "Hello". Lorde is the youngest songwriter to win in the category, winning for "Royals" in 2014 at the age of 17. Irving Gordon is the oldest songwriter to win the award, winning for "Unforgettable" in 1992 at age 77. Christopher Cross and Billie Eilish are the only artists to receive the Grammys for Song of the Year as well as Record of the Year, Album of the Year, and Best New Artist in a single ceremony. Adele was the first artist to win the award for Song of the Year, Record of the Year, Album of the Year, and Best New Artist from separate occasions, and first woman to accomplish this feat. Only six artists have won the Song of the Year and Best New Artist awards the same year: Christopher Cross ("Sailing" in 1981), Alicia Keys ("Fallin'" in 2002), Amy Winehouse ("Rehab" in 2008), Fun ("We Are Young" in 2013), Sam Smith ("Stay with Me (Darkchild Version)" in 2015) and Billie Eilish ("Bad Guy" in 2020); Marvin Hamlisch is the only composer to win the Song of the Year and Best New Artist awards the same year in 1975, for "The Way We Were". John Lennon, Paul McCartney, Lionel Richie, Diane Warren, Billie Eilish, H. E. R, and Finneas O'Connell are the only songwriters to receive three consecutive nominations for Song of the Year. The song "Nel blu, dipinto di blu (Volare)", winner in 1959, written by Domenico Modugno and performed in Italian, is the only foreign language song to win this award, although the 1967 winner "Michelle" penned by Lennon–McCartney for The Beatles to perform, has a critical part of its lyrics in French. The Ernest Gold song "Theme of Exodus", which won in 1961, is the only instrumental song to ever receive this award. The first and only tie in this category in Grammy history took place in 1978, when both Barbra Streisand's & Paul Williams' "Evergreen (Love Theme from A Star Is Born)" and Joe Brooks' "You Light Up My Life" won the award. The first time in Grammy history that two different songs with the same title have been nominated in this category happened with "Hello" written by Lionel Richie in 1985 and "Hello" by Adele & Greg Kurstin in 2017. The song with the most writers to win this award is "That's What I Like", which won in 2018 with eight writers. The song with the most writers nominated in this category is "Peaches", which had 11 co writers nominated for the 2022 ceremony. Thirty two of the winning songs have also won the award for Record of the Year.

Процесс

1995 жылдан 2018 жылға дейін Ұлттық жазу өнері және ғылым академиясының мүшелері жыл әніне үміткерлерді ұсынды. Ең жақсы жиырма жазбаның тізімі Номинацияларды қарау комитетіне – анонимді мүшелердің арнайы таңдалған тобына берілді. Олар арнайы дауыс беру арқылы санатта номинация алуға лайық ең жақсы бес жазбаны іріктеді. Содан кейін қалған мүшелер бес үміткердің ішінде жеңімпазды дауыс беру арқылы анықтады. 2018 жылы үміткерлердің саны сегізге дейін арттырылатыны жарияланды. 2021 жылы Номинацияларды қарау комитеттері таратылатыны және жыл әнінің соңғы үміткерлері мүшелердің дауысымен анықталатыны туралы хабарланды. 2022 жылдан бастап санаттағы үміткерлердің саны 10-ға дейін өсті. Дегенмен, осы санаттағы үміткерлердің санын арттыру туралы шешім, үміткерлер тізімінің алғашқы нұсқасы таратылғаннан кейін, үміткерлер жарияланбастан 24 сағат бұрын қабылданды. Бұл Doja Cat-тың SZA қатысқан "Kiss Me More" және Brandi Carlile-дың "Right on Time" әндерінің номинацияға ілігуіне мүмкіндік берді, себебі олар қалған сегіз үміткерден бөлек ең көп дауыс жинаған әндер еді. 2024 жылғы марапаттау рәсімінен бастап үміткерлердің саны қайтадан сегізге дейін азайтылды.

1960 жылдар

Жыл Ән жазушы(лар) Туындысы Орындаушы(лар) Үміткерлер Ref1960Джимми Дрифтвуд"Нью-Орлеан шайқасы"Джонни Хортон1961Эрнест Голд"Экзодус тақырыбы"Инструменталь (Әртүрлі орындаушылар)1962Генри МанчиниДжонни Мерсер"Ай өзені" * Генри Манчини1963Лесли БрикуссЭнтони Ньюли"Мен қандай ақымақпын?"Сэмми Дэвис кіші1964Генри МанчиниДжонни Мерсер"Шарәп пен раушан гүлдер күндері" * Генри Манчини1965Джерри Герман"Сәлем, Долли!"Луис Армстронг1966Пол Фрэнсис ВебстерДжонни Мандел"Күлімсіреуіңнің көлеңкесі"Тони Беннетт1967Джон ЛеннонПол Маккартни"Мишель"The Beatles1968Джимми Уэбб"Жоғары, жоғары және алысқа" * The 5th Dimension1969Бобби Рассел"Кішкентай жасыл алмалар"О. С. Смит

2000 жылдар

Жыл Ән авторы(лары) Туындысы Орындаушы(лар) Үміткерлер Ref2000Итаал ШурРоб Томас "Smooth" * Сантана, Роб Томаспен бірге2001Адам КлейтонДэвид ЭвансЛарри Маллен Жр. Пол Хьюсон "Керемет күн" * U22002Алисия Киз "Fallin'" Алисия Киз2003Джесси Харрис "Неге білмеймін" * Нора Джонс2004Ричард МарксЛютер Вандросс "Әкеммен билеу" Лютер Вандросс2005Джон Майер "Қыздар" Джон Майер2006Адам КлейтонДэвид ЭвансЛарри Маллен Жр. Пол Хьюсон "Кейде өзіңмен күресу қиын" U22007Эмили РобисонМарти МэгуайрНатали МейнсДэн Уилсон "Жақсылыққа дайын емес" * Dixie Chicks2008Эми Вайнхаус "Rehab" * Эми Вайнхаус2009Гай БеррименДжонни БаклендУилл ЧемпионКрис Мартин "Viva la Vida" Coldplay

2020 жылдар

Жыл Автор(лар) Туынды Орындаушы(лар) Үміткерлер Ref2020Билли Эйлиш О'КоннеллФиннес О'Коннелл"Жаман жігіт" *Билли Эйлиш2021Дернст Эмиль IIH. Э.Р. Тиара Томас"Мен тыныс ала алмаймын" H.E.R.2022Брэндон Андерсон Кристофер Броди Браун Дернст Эмиль II Бруно Марс"Есік ашық қалсын" *Silk Sonic2023Бонни Райт"Солай болды" Бонни Райт2024 Билли Эйлиш О'Коннелл & Финнес О'Коннелл"Мен не үшін жасалдым?" Билли Эйлиш Әр жыл сол жылы өткен Грэмми сыйлығы туралы мақалаға сілтеме жасайды. Орындаушы тізімде көрсетілген, бірақ сыйлық алмайды.