Теннесси Уильямс: Американ драматургінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Америка драматургі (1911–1983)

Томас Ланьер Уильямс III (26 наурыз 1911 – 25 ақпан 1983), қаламдығы Теннесси Уильямс есімімен танымал, американдық драматург және сценарист. Замандастары Юджин О’Нилл мен Артур Миллермен бірге ол 20 ғасыр американдық драмасының үш ең ірі драматургінің бірі саналады. 33 жасында, жылдар бойы белгісіз болғаннан кейін, Уильямс Нью-Йоркте «Шыны айналар» (1944) пьесасының сәттілігімен кенеттен танымал болды. Бұл «Трамвай «Желание» атымен» (1947), «Ыстық төбедегі мысық» (1955), «Жастықтың тәтті құсы» (1959) және «Игуананың түні» (1961) сияқты табыстардың алғашқысы болды. Кейінгі туындыларында Уильямс жаңа стильге көшкенімен, ол көрермендерге кеңінен ұнаған жоқ. Оның «Трамвай «Желание» атымен» пьесасы Евгений О’Ниллдің «Ұзақ күннің саяхаты» және Артур Миллердің «Сатушының өлімі» пьесаларымен бірге 20 ғасырдың ең үздік американдық пьесаларының тізіміне жиі енгізіледі.

Ерте өмір

Томас Ланьер Уильямс III Миссисипи штатының Колумбус қаласында туды, ол ағылшын, уэльс және гугенот тегінен шыққан екінші баласы. Оның әкесі – Корнелиус Коффин "C. C." Уильямс (21 тамыз 1879 – 27 наурыз 1957), ал анасы – Эдвина Дакин (9 тамыз 1884 – 1 маусым 1980). Әкесі саяхаттап аяқ киім сатқан, содан кейін алкоголизмге ұшырап, жиі үйден кетіп тұратын. Анасы Эдвина, музыка сабақтарын берген Роза О. Дакиннің және Уильямс туғаннан кейін көп ұзамай Миссисипи штатының Кларксдейл қаласындағы приходқа тағайындалған Иллинойс штатынан келген епископальдық дін қызметкері, пастор Уолтер Дакиннің қызы болды. Уильямс балалық шағының көп бөлігінде отбасымен бірге әкесінің епископальдық пасторлығында тұрды және әжесі мен атасымен жақын қарым-қатынаста болды. Оның тегінде музыкант және ақын Сидни Ланье де бар еді. Оның екі бауырласы болды: үлкен әпкесі Роза Изабель Уильямс (1909–1996) және кіші інісі Уолтер Дакин Уильямс (1919–2008). Кішкентай кезінде Уильямс дифтерия ауруына шалдығып, бір жыл бойы сауығу үшін үйден шыға алмады, бұл оны әлсіз қалдырды. Әкесі оның ауруына байланысты оны әлсіз бала деп есептеді. Корнелиус Уильямс, Шығыс Теннесси пионерлерінің ұрпағы, қаһарлы мінезді және жиі күш қолдануға бейім болды. Ол ұлының, өзінің ойынша, әйел сипатын жек көріп қарады. Бақытсыз некеде тұрған Эдвина бар назарын әлсіз ұлына аударды. Сынаушылар мен тарихшылар Уильямс өзінің көптеген шығармаларында дисфункциональды отбасынан алған шабытты пайдаланғанын айтады.

Уильямс сегіз жасқа келгенде, әкесі Сент-Луистегі International Shoe Company компаниясының кеңсесінде жұмысқа орналасты. Анасының жақсырақ үй іздеуі, сондай-ақ әкесінің көп ішуі және дау-жанжалдары олардың Сент-Луис маңында бірнеше рет көшіп-қонуына себеп болды. Уильямс Soldan High School мектебінде оқыды, ол өзінің "Сыс монгаре" пьесасында айтылған. Кейін University City High School мектебінде білім алды. 16 жасында Уильямс Smart Set журналында жарияланған "Жақсы әйел жақсы спортшы бола ала ма?" атты эссесі үшін үшінші орынды жеңіп алды. Бір жылдан кейін оның "Нитокристің кек алуы" атты әңгімесі 1928 жылғы тамыз айында Weird Tales журналында ("Thomas Lanier Williams" деген атпен) жарияланды. Бұл алғашқы жарияланымдар Уильямстың талантын танытуға жеткіліксіз болды және ол өзінің жазушылық мансабын орнату үшін он жылдан астам күресті. Кейін, 1928 жылы Уильямс анасының әкесі Дакинмен бірге Еуропаға алғаш рет сапар жасады.

Білім

1929-1931 жылдары Уильямс Колумбиядағы Миссури университетінде оқыды, онда журналистика сабағына қатысты. Ол сабақтарға жиілігімен шаршап, бір қызға деген сыртымнан ғашықтығынан алаңдады. Көп ұзамай ол өлең, эссе, әңгімелер мен пьесаларын жазу байқауларына жібере бастады, қосымша табыс табуды үміттенеді. Оның алғашқы ұсынылған пьесасы – «Сұлулық – сөз» (1930), одан кейін «Таңертеңгі сағат үште ыстық сүт» (1932) пьесалары болды. «Сұлулық» пьесасының танылуының арқасында, діни тәрбиеге қарсы көтеріліс туралы пьесасы үшін жазу байқауында мақтауға лайық деп танылған алғашқы бірінші курс студенті болды. Миссури университетінде Уильямс «Альфа Тау Омега» студенттік қауымдастығына қосылды, бірақ ол қауымдастық мүшелерімен жақсы тіл табыса алмады. Ол әскери оқу курсын сәтсіз аяқтағаннан кейін, әкесі оны мектептен алып, «Халықаралық аяқ киім компаниясы» зауытында жұмысқа орналастырды. Уильямс монотонды жұмысты жек көрсе де, бұл жұмыс оны сәнді өмірден шығаруға мәжбүр етті. Жаңа 9-дан 5-ке дейінгі жұмыс кестесі Уильямсты тынымсыз жазуға итермеледі. Ол аптасына бір әңгіме жазуды мақсат етті. Уильямс көбінесе демалыс күндері мен түндері жұмыс істеді. Оның анасы оның құлшынысын еске алады: «Том қара кофе мен темекімен бөлмесіне баратын, ал мен түнде үнсіз үйде терілген әріптердің дыбысын еститінмін. Кейде таңертең жұмысына бара жатқанда, оны ояту үшін бөлмесіне кірсем, ол шаршап, киімдерін шешуге тіпті күші жетпей, төсекте жатқан болатын». Шамадан тыс жұмыс істеген, бақытсыз және жазуда сәттілікке жете алмаған Уильямс 24 жасқа толғанда нервтік ауруға шалдығып, жұмысынан кетті. Ол осы кезеңдегі естеліктерінен және әріптесінің біреуінен «Трамвай желісіндегі құштарлық» пьесасындағы Стэнли Ковальски кейіпкерін жасады. 1930 жылдардың ортасында оның анасы әкесінен ажырасты, себебі оның алкоголизм мен өршіл мінезі нашарлаған. Олар ешқашан ресми түрде ажырасқан жоқ. 1936 жылы Уильямс Сент-Луистегі Вашингтон университетіне түсті, онда «Мен, Вашья» (1937) пьесасын жазды. Университеттің поэзия сыйлығын жеңіп алмағаннан кейін, ол оқуды тастауға шешім қабылдады. 1937 жылдың күзінде ол Айова университетіне ауысып, 1938 жылдың тамызында ағылшын тілі мамандығы бойынша бітірді. Кейін ол Нью-Йорктегі «Жаңа мектеп» драмалық шеберханасында оқыды. Драматург ретіндегі алғашқы күндері мен «Каир, Шанхай, Бомбей!» атты алғашқы бірлескен пьесасы туралы айта келе, Уильямс: «Күлкі мені баурап алды. Сол сәтте театр мен мен бір-бірімізді жақсы және жаман жағдайларда таптық. Менің өмірімді сақтап қалған жалғыз нәрсе осы екенін білемін» деді. 1939 жыл шамасында ол өзінің оңтүстік акценті мен тамырларын мойындау үшін Теннеси Уильямс есімін кәсіби аты ретінде қабылдады.

From 1929 to 1931, Williams attended the University of Missouri in Columbia, where he enrolled in journalism classes. He was bored by his classes and distracted by unrequited love for a girl. Soon he began entering his poetry, essays, stories, and plays in writing contests, hoping to earn extra income. His first submitted play was Beauty Is the Word (1930), followed by Hot Milk at Three in the Morning (1932). As recognition for Beauty, a play about rebellion against religious upbringing, he became the first freshman to receive honorable mention in a writing competition. At University of Missouri, Williams joined the Alpha Tau Omega fraternity, but he did not fit in well with his fraternity brothers. After he failed a military training course in his junior year, his father pulled him out of school and put him to work at the International Shoe Company factory. Although Williams hated the monotony, the job forced him out of the gentility of his upbringing. His dislike of his new 9 to 5 routine drove Williams to write prodigiously. He set a goal of writing one story a week. Williams often worked on weekends and late into the night. His mother recalled his intensity:

Tom would go to his room with black coffee and cigarettes and I would hear the typewriter clicking away at night in the silent house. Some mornings when I walked in to wake him for work, I would find him sprawled fully dressed across the bed, too tired to remove his clothes. Overworked, unhappy, and lacking further success with his writing, by his 24th birthday Williams had suffered a nervous breakdown and left his job. He drew from memories of this period, and a particular factory co worker, to create the character Stanley Kowalski in A Streetcar Named Desire. By the mid 1930s his mother separated from his father due to his worsening alcoholism and abusive temper. They never divorced. In 1936, Williams enrolled at Washington University in St. Louis where he wrote the play Me, Vashya (1937). After not winning the school's poetry prize, he decided to drop out. In the autumn of 1937, he transferred to the University of Iowa in Iowa City, where he graduated with a B. A. in English in August 1938. He later studied at the Dramatic Workshop of The New School in New York City. Speaking of his early days as a playwright and an early collaborative play called Cairo, Shanghai, Bombay!, Williams wrote, "The laughter enchanted me. Then and there the theatre and I found each other for better and for worse. I know it's the only thing that saved my life." Around 1939, he adopted Tennessee Williams as his professional name, in acknowledgement of his Southern accent and roots.

Әдебиетке әсері

Уильямстың жазбаларында оның жас кезінде ең көп құрметтеген ақындары мен жазушыларынан кейбіреулері туралы айтылады: Харт Крейн, Артур Рембо, Антон Чехов, Уильям Шекспир, Кларенс Дарроу, Д.Х. Лоуренс, Кэтрин Мансфилд, Август Стриндберг, Уильям Фолкнер, Томас Вольф, Эмили Дикинсон, Уильям Инге, Джеймс Джойс және, кейбір деректер бойынша, Эрнест Хемингуэй.

Мансап

1930 жылдардың соңында Уильямс өзінің туындыларына өндіріс пен көрермен табу үшін күрескен кезде, Калифорнияның Лагуна-Бич қаласындағы тауық шаруашылығында қараушы болып жұмыс істеді. 1939 жылы агенті Одри Вудтың көмегімен Уильямс "Ангелдер шайқасы" пьесасы үшін Рокфеллер қорынан 1000 долларлық грант алды. Ол 1940 жылы Бостонда қойылды, бірақ жақсы қабылдамады. Рокфеллер қорынан алған қаражатты пайдаланып, Уильямс 1939 жылы Жаңа Орлеанға көшіп, Жаңа келісім дәуіріндегі федералды қаржыландырылатын бағдарлама – Жұмыс прогресі әкімшілігіне (WPA) жазуға кірісті. Уильямс бір кезде Нью-Орлеанның француз кварталында, соның ішінде 1977 жылғы "Vieux Carré" пьесасының оқиғасы болған 722 Тулуз көшесінде тұрды. Бұл ғимарат қазір Нью-Орлеан тарихи коллекциясының бөлігі. Рокфеллер гранты оны Голливуд киноиндустриясының назарына іліктірді және Уильямс Metro Goldwyn Mayer киностудиясынан жазушы ретінде аптасына 250 доллар жалақымен алты айлық келісімшарт алды. 1944-45 жылдардың қысында оның 1943 жылы жазған "Сыстақтағы қыздың портреті" әңгімесі негізінде жазылған "Сыстақтағы қыздың портреті" естелік пьесасы Чикагода қойылды және жақсы пікірлер алды. Кейін ол Нью-Йоркке көшіп, бірден сәттілікке ие болып, Бродвейде ұзақ уақыт қойылды. Элия Казан (Уильямстың көптеген үлкен жетістіктерін сахнаға қойған режиссер) Уильямс туралы: "Оның өміріндегі барлық нәрсе оның пьесаларында, ал оның пьесаларындағы барлық нәрсе оның өмірінде" деді. "Сыстақтағы қыздың портреті" Нью-Йорк драма сыншылары шеңберінің сыйлығын жеңіп алды. Оның келесі пьесасы – "Жұмбақ есімді трамвай" 1947 жылы үлкен сәттілікке ие болып, оның ұлы драматург ретіндегі беделін нығайтты. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдары Уильямс серіктесі Фрэнк Мерломен (1922 – 21 қыркүйек 1963) бірге көп саяхаттады, көбінесе жаздарын Еуропада өткізді. Ол жазуын ынталандыру үшін Нью-Йорк, Жаңа Орлеан, Ки-Уэст, Рим, Барселона және Лондон қалаларында тұрып, жиі көшіп-қонып жүрді. Уильямс: "Тек түбегейлі өзгерістер ғана рухымның төмендеу жолын тоқтатуға болады, жаңа орын немесе адамдар осы ағымды, сүйреуді тоқтатуға шамасы бар" деп жазды. 1948 мен 1959 жылдар аралығында Уильямстың Бродвейде жеті пьесасы қойылды: "Жаз және түтін" (1948), "Роза татуировкасы" (1951), "Камино Реал" (1953), "Ыстық қалайы шатырдағы мысық" (1955), "Орфей төмен түседі" (1957), "Бақ ауданы" (1958) және "Жастық құсы" (1959). 1959 жылы ол екі Пулитцер сыйлығын, үш Нью-Йорк драма сыншылары шеңберінің сыйлығын, үш Дональдсон сыйлығын және Тони сыйлығын жеңіп алды. Уильямстың туындылары 1950 жылдардың басында "Сыстақтағы қыздың портреті" және "Жұмбақ есімді трамвай" фильмдеріне бейімделген кезде кең аудиторияға жетті. Кейінгі пьесалар да экранда көрініс тапты, соның ішінде "Ыстық қалайы шатырдағы мысық", "Роза татуировкасы", "Орфей төмен түседі", "Игуананың түні", "Жастық құстың тәттісі" және "Жаз және түтін". 1940-1950 жылдардағы ерекше табыстардан кейін, 1960-1970 жылдары жеке өмірінде қиындықтар мен театрлық сәтсіздіктер болды. Ол күнделікті жазуын жалғастырса да, оның жұмысының сапасы алкоголь және есірткі тұтынуының артуынан, сондай-ақ кейде әріптестерін дұрыс таңдамауынан зардап шекті. 1963 жылы оның серіктесі Фрэнк Мерло қайтыс болды. Жоғалтудан кейін депрессияға ұшырап, анасы мен інісі Дакиннің бақылауында емдеу мекемелеріне кіріп-шығып, Уильямс төмен түсіп кетті. Оның "Жер патшалығы" (1967), "Токиодағы қонақ үйдің барында" (1969), "Шағын қолөнер ескертулері" (1973), "Екі кейіпкердің ойыны" (Out Cry, 1973), "Қызыл шайтан батарея белгісі" (1976), "Vieux Carré" (1978), "Жазғы қонақ үйге арналған киімдер" (1980) және басқалары кассалық сәтсіздіктерге ұшырады. Баспасөздегі жағымсыз пікірлер оның рухын әлсіретті. Оның соңғы пьесасы "Тұрақта тұрмайтын үй" 1982 жылы Чикагода қойылды. Көптеген оң пікірлерге қарамастан, ол тек 40 қойылымда ғана көрсетілді. 1974 жылы Уильямс Сент-Луис университетінің кітапхана серіктестерінен Сент-Луис әдеби сыйлығын алды. 1979 жылы, ол қайтыс болғанға дейін төрт жыл бұрын, ол Америка театр залының мүшесі болып сайланды.

As Williams was struggling to gain production and an audience for his work in the late 1930s, he worked at a string of menial jobs that included a stint as caretaker on a chicken ranch in Laguna Beach, California. In 1939, with the help of his agent Audrey Wood, Williams was awarded a $1,000 grant from the Rockefeller Foundation in recognition of his play Battle of Angels. It was produced in Boston, Massachusetts in 1940 and was poorly received. Using some of the Rockefeller funds, Williams moved to New Orleans in 1939 to write for the Works Progress Administration (WPA), a federally funded program of the New Deal era. Williams lived for a time in New Orleans' French Quarter, including 722 Toulouse Street, the setting of his 1977 play Vieux Carré. The building is now part of The Historic New Orleans Collection. The Rockefeller grant brought him to the attention of the Hollywood film industry and Williams received a six month contract as a writer from the Metro Goldwyn Mayer film studio, earning $250 weekly. During the winter of 1944–45, his memory play The Glass Menagerie, developed from his 1943 short story "Portrait of a Girl in Glass", was produced in Chicago and garnered good reviews. It moved to New York where it became an instant hit and enjoyed a long Broadway run. Elia Kazan (who directed many of Williams's greatest successes) said of Williams: "Everything in his life is in his plays, and everything in his plays is in his life." The Glass Menagerie won the award for the best play of the season, the New York Drama Critics' Circle Award. The huge success of his next play, A Streetcar Named Desire, cemented his reputation as a great playwright in 1947. During the late 1940s and 1950s, Williams began to travel widely with his partner Frank Merlo (1922 – September 21, 1963), often spending summers in Europe. He moved often to stimulate his writing, living in New York, New Orleans, Key West, Rome, Barcelona, and London. Williams wrote, "Only some radical change can divert the downward course of my spirit, some startling new place or people to arrest the drift, the drag." Between 1948 and 1959 Williams had seven of his plays produced on Broadway: Summer and Smoke (1948), The Rose Tattoo (1951), Camino Real (1953), Cat on a Hot Tin Roof (1955), Orpheus Descending (1957), Garden District (1958), and Sweet Bird of Youth (1959). By 1959, he had earned two Pulitzer Prizes, three New York Drama Critics' Circle Awards, three Donaldson Awards, and a Tony Award. Williams's work reached wider audiences in the early 1950s when The Glass Menagerie and A Streetcar Named Desire were adapted into motion pictures. Later plays also adapted for the screen included Cat on a Hot Tin Roof', The Rose Tattoo, Orpheus Descending, The Night of the Iguana, Sweet Bird of Youth, and Summer and Smoke. After the extraordinary successes of the 1940s and 1950s, he had more personal turmoil and theatrical failures in the 1960s and 1970s. Although he continued to write every day, the quality of his work suffered from his increasing alcohol and drug consumption, as well as occasional poor choices of collaborators. In 1963, his partner Frank Merlo died. Consumed by depression over the loss, and in and out of treatment facilities while under the control of his mother and brother Dakin, Williams spiraled downward. His plays Kingdom of Earth (1967), In the Bar of a Tokyo Hotel (1969), Small Craft Warnings (1973), The Two Character Play (also called Out Cry, 1973), The Red Devil Battery Sign (1976), Vieux Carré (1978), Clothes for a Summer Hotel (1980), and others were all box office failures. Negative press notices wore down his spirit. His last play, A House Not Meant to Stand, was produced in Chicago in 1982. Despite largely positive reviews, it ran for only 40 performances. In 1974, Williams received the St. Louis Literary Award from the Saint Louis University Library Associates. In 1979, four years before his death, he was inducted into the American Theater Hall of Fame.

Жеке өмір

Уильямс өмір бойы жас кезінде шизофрениямен ауыратын Роза әпкесіне жақын болды. 1943 жылы оның мінез-құлқы толысқан сайын, ол лоботомияға ұшырап, өмірінің қалған бөлігінде институционалды емдеуге мәжбүр болды. Ол ақшалай жағдайға қол жеткізгеннен кейін Роузды Нью-Йорк қаласының солтүстігіндегі жекеменшік мекемеге ауыстырды, онда ол Роузды жиі көріп тұратын. Ол өзінің ең табысты пьесаларының бірнешеуінің пайыздық үлесін берді, оның авторлық жарналары оның күтіміне жұмсалды. Розаның емделуінің зардаптары Уильямстың алкоголизміне және әр түрлі амфетаминдер мен барбитураттарға тәуелділігіне ықпал еткен болуы мүмкін. 1930 жылдардың аяғында Уильямс әйелдермен қарым-қатынас жасауға тырысқаннан кейін гомосексуализмін зерттей бастады. Нью-Йоркте ол жазушы және жақын досы Дональд Уиндхэм (1920-2010) және Уиндхэмнің сол кездегі жігіті Фред Мелтонды қамтитын гей әлеуметтік шеңберге қосылды. 1940 жылдың жазында Уильямс Массачусетс штатының Провинстаун қаласында танысқан жас биші Кип Кирнанмен (1918-1944) қарым-қатынас орнатты. Кирнан басқа әйелге үйленуге кеткенде, Уильямс қатты күйзелді. Төрт жылдан кейін 26 жасында қайтыс болған Кирнанның өлімі де маған ауыр соққы болды. 1945 жылы Нью-Мексико штатының Таос қаласына барған кезінде Уильямс мексикалық тектес қонақ үй кеңсе қызметкері Панчо Родригес и Гонсалесқа кездесті. Родригес қызғаныш пен ішімдікке бейім еді, ал олардың қарым-қатынасы дауылға айналды. 1946 жылдың ақпан айында Родригес Нью-Мексикодан Уильямсқа қосылу үшін Нью-Орлеанс пәтерінде қалды. Олар 1947 жылдың аяғына дейін бірге өмір сүрді және саяхаттады, содан кейін Уильямс қарым-қатынасты тоқтатты. Алайда Родригес пен Уильямс достар болып қалды және 1970-ші жылдары байланыста болды. Уильямс 1948 жылдың көктемі мен жасын Римде Уильямстың естеліктерінде "Рафаэло" деген жас жігітпен бірге өткізді. Ол жас жігітке бірнеше жыл бойы қаржылай көмек көрсетті. Уильямс өзінің алғашқы романы "Миссис Стоунның римдік көктемі" үшін осыдан пайдаланған. Нью-Йоркке оралғанда Уильямс Франк Мерломен танысып, оған ғашық болды (1921-1963 жж.). Сицилиялық ата-бабаларының кейде актерлік қызметін атқарған ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз флотында қызмет еткен. Бұл Уильямстың өміріндегі ұзаққа созылған романтикалық қарым-қатынас болды, ол екі жақта да адалдықсыздық пен есірткіге толы болғанға дейін 14 жыл бойы жалғасты. Уильямстың жеке хатшысы болған Мерло олардың үйдегі өмірінің көп бөлігін өз мойнына алды. Ол драматургтің жиі күйзеліске ұшырауына теңеу ретінде әрекет етіп, бақыт пен тұрақтылық кезеңін қамтамасыз етті. Уильямс, өз қарындасы Роза сияқты, ақылдан адасып қалады деп қорықты. Мерломен бірге Манхэттендегі пәтерде және Флоридадағы Ки-Уэсттегі қарапайым үйде өткізген жылдары Уильямстың ең бақытты және өнімді жылдары болды. Олардың ажырасуынан кейін көп ұзамай Мерлода өріскел қатерлі ісік бар екені анықталды. Уильямс оған қайтып келіп, 1963 жылдың 20 қыркүйегінде қайтыс болғанша қамқорлық көрсетті. Мерлоның өлімінен кейінгі жылдары Уильямс қатерлі ісіктік депрессияға ұшырап, есірткі қолдануды арттырды, нәтижесінде бірнеше рет ауруханаға жатқызылды және психикалық денсаулық сақтау мекемелеріне жіберілді. Ол өзінің депрессиясын жеңу үшін амфетаминді көбірек қолданатын доктор Макс Джейкобсонның инъекциясына бой алдырды. Джейкобсон бұл дәрілерді ұйқысыздықты жеңілдету үшін Секонал седативінің рецептімен біріктірді. Осы уақыт ішінде, өзінің католик дінін қабылдаған ағасының ықпалымен, Уильямс католик шіркеуіне қосылды, бірақ ол жеке өмірінде дінге көп мән бермеді. Ол ешқашан бұрынғы табысын қайтарып ала алмады, немесе рецепті бойынша дәрі-дәрмектерге тәуелділігін толықтай жеңе алмады. Уиллиамс өскен сайын өзін жалғыз сезінді; ол қартайғаннан қорқып, жас гейлерге жыныстық қызығушылығын жоғалтты. 1970 жылдары, ол 60 жаста болғанда, Уильямс Вьетнам соғысының ардагері және 20 жастағы жазушы Роберт Кэрроллмен ұзақ қарым-қатынаста болды. Уильямс Кэрроллге терең ықылас танытып, жас жігіттің талантын құрметтейтін. Уильямстың қарындасы Роузбен бірге Кэрролл Уильямстың өсиетінде мұра қалдырған екі адамның бірі болды. Уильямс Кэрролдың мінез-құлқын "мұқтаждық" пен "жануарлық" араласқан деп сипаттады. Кэрроллдің есірткі проблемасы болғандықтан, Уильямс сияқты, Мария Бритнева сияқты достары бұл қарым-қатынасты бүлдіруші деп санады. Уильямс Кэрроллдің қартайған гей ретінде "өткізді жалғыздықты" ойна�...

Throughout his life Williams remained close to his sister, Rose, who was diagnosed with schizophrenia as a young woman. In 1943, as her behavior became increasingly disturbing, she was subjected to a lobotomy, requiring her to be institutionalised for the rest of her life. As soon as he was financially able, Williams moved Rose to a private institution just north of New York City, where he often visited her. He gave her a percentage interest in several of his most successful plays, the royalties from which were applied toward her care. The devastating effects of Rose's treatment may have contributed to Williams's alcoholism and his dependence on various combinations of amphetamines and barbiturates. After some early attempts at relationships with women, by the late 1930s, Williams began exploring his homosexuality. In New York City, he joined a gay social circle that included fellow writer and close friend Donald Windham (1920–2010) and Windham's then boyfriend Fred Melton. In the summer of 1940, Williams initiated a relationship with Kip Kiernan (1918–1944), a young dancer he met in Provincetown, Massachusetts. When Kiernan left him to marry a woman, Williams was distraught. Kiernan's death four years later at age 26 was another heavy blow. On a 1945 visit to Taos, New Mexico, Williams met Pancho Rodríguez y González, a hotel clerk of Mexican heritage. Rodríguez was prone to jealous rages and excessive drinking, and their relationship was tempestuous. In February 1946, Rodríguez left New Mexico to join Williams in his New Orleans apartment. They lived and traveled together until late 1947, when Williams ended the relationship. Rodríguez and Williams remained friends, however, and were in contact as late as the 1970s. Williams spent the spring and summer of 1948 in Rome in the company of a young man named "Rafaello" in Williams' Memoirs. He provided financial assistance to the younger man for several years afterward. Williams drew from this for his first novel, The Roman Spring of Mrs. Stone. When he returned to New York City, Williams met and fell in love with Frank Merlo (1921–1963). An occasional actor of Sicilian ancestry, he had served in the U. S. Navy during World War II. This was the enduring romantic relationship of Williams's life, and it lasted 14 years until infidelities and drug abuse on both sides ended it. Merlo, who had become Williams's personal secretary, took on most of the details of their domestic life. He provided a period of happiness and stability, acting as a balance to the playwright's frequent bouts with depression. Williams feared that, like his sister Rose, he would fall into insanity. His years with Merlo, in an apartment in Manhattan and a modest house in Key West, Florida were Williams's happiest and most productive. Shortly after their breakup, Merlo was diagnosed with inoperable lung cancer. Williams returned to him and cared for him until his death on September 20, 1963. In the years following Merlo's death, Williams descended into a period of nearly catatonic depression and increasing drug use, which resulted in several hospitalizations and commitments to mental health facilities. He submitted to injections by Dr. Max Jacobson, known popularly as Dr. Feelgood, who used increasing amounts of amphetamines to overcome his depression. Jacobson combined these with prescriptions for the sedative Seconal to relieve his insomnia. During this time, influenced by his brother, a Roman Catholic convert, Williams joined the Catholic Church, however he never attributed much significance to religion in his personal life. He was never truly able to recoup his earlier success, or to entirely overcome his dependence on prescription drugs. As Williams grew older, he felt increasingly alone; he feared old age and losing his sexual appeal to younger gay men. In the 1970s, when he was in his 60s, Williams had a lengthy relationship with Robert Carroll, a Vietnam War veteran and aspiring writer in his 20s. Williams had deep affection for Carroll and respect for what he saw as the younger man's talents. Along with Williams's sister Rose, Carroll was one of the two people who received a bequest in Williams's will. Williams described Carroll's behavior as a combination of "sweetness" and "beastliness". Because Carroll had a drug problem, as did Williams, friends including Maria Britneva saw the relationship as destructive. Williams wrote that Carroll played on his "acute loneliness" as an aging gay man. When the two men broke up in 1979, Williams called Carroll a "twerp", but they remained friends until Williams died four years later.

Өлімнен кейін танылу

2011 жылдың 1 ақпанынан 21 шілдесіне дейін, Уильямстың туғанына 100 жыл толуына арналған шара ретінде, Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығында оның 250 жеке заттан тұратын көрмесі ұйымдастырылды. "Теннесси Уильямс болу" деп аталған көрмеге Уильямстың қолжазбалары, хаттары, фотосуреттері және суреттері қойылды. Рэнсом орталығы Уильямстың ең ерте және ең толық жинағын сақтайды, оның ішінде оның барлық алғашқы қолжазбалары, анасы Эдвина Уильямстың құжаттары және ұзақ жылдар бойы агенттік қызметін атқарған Одри Вудтың қағаздары бар. 2009 жылдың соңында Уильямс Нью-Йорктегі Әйіргі Святой Иоанн соборындағы Ақындар бұрышына енгізілді. Оның құрметіне өткен шараға Ванесса Редгрейв, драматург Джон Гуар, Эли Уоллах, Сильвия Майлз, Грегори Мошер және Бен (Гриссмейер) Берри қатысты. Флорида штатының Ки-Уэст қаласындағы Теннесси Уильямс театры оның есімімен аталады. Трюман даңғылындағы Теннесси Уильямс Кей-Уэст көрмесінде оның сирек кездесетін естеліктері, фотосуреттері мен суреттері, соның ішінде оның әйгілі теріс машинасы қойылған. Өмірінің соңында Уильямс "Қысық және қатал бетперделерде" атты пьесасын аяқтауға тырысып жатқан, ол өзінің өміріндегі маңызды жайттар мен күштерді татуластыруға бағытталған. Бұл тақырып оның шығармаларында жиі кездесетін. 2007 жылдың қыркүйегінде автор Гор Видал пьесаны аяқтады, ал Питер Богданович оның Бродвейдегі тұңғыш көрсетілімін сахнаға қоюға дайындық жасады. Пьесаның әлемдік премьерасы 2012 жылдың сәуірінде Нью-Йоркте өтті, режиссері Дэвид Швейцер, ал Бейб рөлінде Ширли Найт ойнады. Уильямстың туған кезде атасы Дакиннің пастор болып қызмет еткен Миссисипи штатының Колумбус қаласындағы Сент-Полс епископальдық шіркеуінің ғимараты 1993 жылы сақтау үшін басқа жерге көшірілді. 2010 жылы ол Колумбус қаласының Теннесси Уильямсқа арналған қосымша орталығы ретінде пайдалану үшін жаңадан жөнделді. Уильямстың әдеби мұрасын Жорж Боршард басқаратын әдеби агенттік қорғайды. 1985 жылы француз композиторы Мишель Бергер Джонни Холлидейге арнап "Quelque chose de Tennessee" ("Теннессидің бір нәрсесі") әнін жазды, ол Уильямсқа арналған туынды болды. Бұл ән әншінің ең танымал әндерінің біріне айналды. 1986 жылдан бері драматургтің құрметіне Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында жыл сайын Теннесси Уильямс Нью-Орлеанс әдеби фестивалі өткізіліп келеді. Фестиваль наурыз айының соңында, Уильямстың туған күнімен сәйкес келеді. "Теннесси Уильямс ән кітабы" - Уильямс туралы зерттеуші және Провинстаунның Теннесси Уильямс фестивалінің кураторы Дэвид Капланның жазған және сахнаға қойған, Тони сыйлығына ие болған актриса Элисон Фрейзердің басты рөлде ойнаған бір актрисаға арналған қойылым. Қойылымда Уильямстың пьесаларынан алынған әндер, жаңа сюжет құру үшін мәтінмен үйлестірілген. Шоу Теннесси Уильямс / Нью-Орлеан әдеби фестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Шоу CD-ге жазылып, Ghostlight Records компаниясы тарапынан таратылды. 2014 жылы Уильямс Сан-Францисконың Кастро ауданындағы "Даңқ жолында" орналасқан ЛГБТҚ+ тұлғаларының есімдері жазылған "Радуга" құрметтейтін шеруіне енгізілген алғашқылардың бірі болды. 2015 жылы Ник Шеклфорд пен Августин Дж. Корреро бірлесіп Теннесси Уильямс театрын құрды. Нью-Орлеандағы коммерциялық емес театр компаниясы Уильямстың шығармаларына толыққанды назар аударатын жыл бойы жұмыс істейтін кәсіби театр болып табылады. 2016 жылдан бері Миссури штатының Сент-Луис қаласында жыл сайын Теннесси Уильямс фестивалі өткізіліп келеді, оның басты шарасы және оның шығармаларынан шабыттанған жаңа пьесалар мен әдеби талқылаулар сияқты басқа да іс-шаралар ұйымдастырылады. 2018 жылы фестиваль "Жұмбақ есімді трамвай" пьесасын сахнаға қойды. АҚШ пошта қызметі Уильямсты 1995 жылдың 13 қазанында әдеби өнер сериясының бір бөлігі ретінде шығарған маркасымен құрметтеді. Уильямс Сент-Луис Даңқ аллеясында жұлдызбен марапатталды. Ол сондай-ақ Кларксдейл Даңқ аллеясына енгізілді. 2019 жылдың 17 қазанында Миссисипи жазушылары жолы Уильямстың әдеби үлесін еске алу үшін, Миссисипи штатының Кларксдейл қаласы ұйымдастырған оның есімдік фестивалі кезінде тарихи белгі орнатты.

From February 1 to July 21, 2011, to commemorate the 100th anniversary of his birth, the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin, the home of Williams's archive, exhibited 250 of his personal items. The exhibit, titled "Becoming Tennessee Williams", included a collection of Williams manuscripts, correspondence, photographs and artwork. The Ransom Center holds the earliest and largest collections of Williams's papers, including all of his earliest manuscripts, the papers of his mother Edwina Williams, and those of his long time agent Audrey Wood. In late 2009, Williams was inducted into the Poets' Corner at the Cathedral of Saint John the Divine in New York. Performers and artists who took part in his induction included Vanessa Redgrave, playwright John Guare, Eli Wallach, Sylvia Miles, Gregory Mosher, and Ben (Griessmeyer) Berry. The Tennessee Williams Theatre in Key West, Florida, is named for him. The Tennessee Williams Key West Exhibit on Truman Avenue houses rare Williams memorabilia, photographs, and pictures including his famous typewriter. At the time of his death, Williams had been working on a final play, In Masks Outrageous and Austere, which attempted to reconcile certain forces and facts of his own life. This was a continuing theme in his work. As of September 2007, author Gore Vidal was completing the play, and Peter Bogdanovich was slated to direct its Broadway debut. The play received its world premiere in New York City in April 2012, directed by David Schweizer and starring Shirley Knight as Babe. The rectory of St. Paul's Episcopal Church in Columbus, Mississippi, where Williams's grandfather Dakin was rector at the time of Williams's birth, was moved to another location in 1993 for preservation. It was newly renovated in 2010 for use by the City of Columbus as the Tennessee Williams Welcome Center. Williams's literary legacy is represented by the literary agency headed by Georges Borchardt. In 1985, French author composer Michel Berger wrote a song dedicated to Tennessee Williams, "Quelque chose de Tennessee" (Something of Tennessee), for Johnny Hallyday. It became one of the singer's more famous songs. Since 1986, the Tennessee Williams New Orleans Literary Festival has been held annually in New Orleans, Louisiana, in commemoration of the playwright. The festival takes place at the end of March to coincide with Williams's birthday. The Tennessee Williams Songbook is a one woman show written and directed by David Kaplan, a Williams scholar and curator of Provincetown's Tennessee Williams Festival, and starring Tony Award nominated actress Alison Fraser. The show features songs taken from plays of Williams's canon, woven together with text to create a new narrative. The show premiered at the Tennessee Williams/New Orleans Literary Festival. The show was recorded on CD and distributed by Ghostlight Records. In 2014 Williams was one of the inaugural honorees in the Rainbow Honor Walk, a walk of fame in San Francisco's Castro neighborhood noting LGBTQ people who have "made significant contributions in their fields." In 2015, The Tennessee Williams Theatre Company of New Orleans was founded by Co Artistic Directors Nick Shackleford and Augustin J Correro. The New Orleans based non profit theatre company is the first year round professional theatre company that focuses exclusively on the works of Williams. Since 2016, St. Louis, Missouri has held an annual Tennessee Williams Festival, featuring a main production and related events such as literary discussions and new plays inspired by his work. In 2018 the festival produced A Streetcar Named Desire. The U. S. Postal Service honored Williams on a stamp issued on October 13, 1995 as part of its literary arts series. Williams is honored with a star on the St. Louis Walk of Fame. He is also inducted into the Clarksdale Walk of Fame. On October 17, 2019, the Mississippi Writers Trail installed a historical marker commemorating William's literary contributions during his namesake festival produced by the City of Clarksdale, Mississippi.