Кіріспе

Американдық әскери-теңіз офицері және криптоаналитик (1900–1976) канадалық саясаткер.

Джозеф Джон Рошфорт (12 мамыр 1900 – 20 шілде 1976) – американдық әскери-теңіз офицері және криптоаналитик. 1925 жылдан 1946 жылға дейін, әсіресе Мидуэй шайқасында, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің криптографиялық және барлау операцияларында маңызды рөл атқарды. Оның және оның командасының еңбегі Тынық мұхитындағы соғыстағы жеңіске үлкен үлес қосты.

Ерте мансап

Рошфорт Огайо штатының Дейтон қаласында дүниеге келген. 1917 жылы ол Лос-Анджелестегі орта мектепте оқып жүргенде, диплом алмастан, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. 1918 жылы ол Әскери-теңіз күштеріне қатарына енді, өзін 1898 жылы туған деп жалған айтып, 21 жасқа толғандай болып көрсетіп, қызметке жарамды болу үшін. Бұл өтірік оның бүкіл карьерасы бойына сақталды. 1919 жылдың 14 маусымында Стивенс технология институтындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Бу машинасы инженерлік мектебін бітіргеннен кейін ол кіші лейтенант болып тағайындалды, ал 1919 жылдың соңында USS Cuyama танкерінің инженерлік офицері болды. Оның бір әріптесі Рошфорттың кроссвордтарды шешуге құштар екенін және аукциондық бридж карта ойынында шеберлік танытқанын байқап, оны Вашингтондағы Әскери-теңіз күштерінің криптоанализ курсына ұсынды. Содан кейін ол 1926 жылдан 1929 жылға дейін Әскери коммуникациялар бөлімінің жаңа құрылған криптоанализтік ұйымы OP 20 G-нің екінші басшысы болып қызмет етті; 1929 жылдан 1932 жылға дейін жапон тілін үйренді; және 1936 жылдан 1938 жылға дейін Сан-Диегодағы Он бірінші Әскери-теңіз округінде екі жыл бойы барлау жұмысында болды. 1941 жылға дейін Рошфорт тоғыз жыл криптологиялық немесе барлаумен байланысты қызметтерде болды және он төрт жыл АҚШ Флотында теңізде, жауапкершілігі арта түсетін лауазымдарда қызмет етті.

Перл-Харбор

1941 жылдың басында Лоуренс Саффорд, тағы да Вашингтондағы ОП 20 G бастығы, Рошфортты Гавайиге Перл-Харбордағы Гипо станциясының ("H" Гавайи үшін сол кездегі Әскери-теңіз флотының фонетикалық әліпбиінде) басшысы болуға жіберді, себебі Рошфорт сарапты жапон тіл білгірі және оқытылған криптоаналитик болды. Рошфорт HYPO станциясының көптеген қызметкерлерін өзі таңдап алды, және Перл-Харборға дейін Әскери-теңіз флотының ең үздік криптоаналитиктерінің, трафик талдаушыларының және тіл білгірлерінің, соның ішінде Джозеф Финнеганның қызметіне ие болды. Рошфорттың командасына Жапон Әскери-теңіз флотының ең қауіпсіз шифрлау жүйесі – Флаг Офицерлер Кодын бұзу міндеті жүктелді, ал CAST станциясы (Филиппиндегі Кавит) және Вашингтондағы OP 20 G (NEGAT, "N" – Әскери-теңіз департаменті) негізгі флот шифры, JN 25-ке назар аударды. Рошфорт Эдвин Т. Лейтонмен тығыз қарым-қатынаста болды, оны ол алғаш рет Токиоға сапар кезінде кездестірді, онда екеуі де Әскери-теңіз флотының өтініші бойынша жапон тілін үйренуге жіберілді. 1941 жылы Лейтон Тынық мұхиты флотының Бас қолбасшысы адмирал Хасбэнд Э. Киммельдің бас барлау офицері болды. Ол да, Рошфорт та, Жапон шабуылына дейінгі айларда, Жауынгерлік жоспарлар бөлімінің директоры Ричмонд К. Тернердің бұйрығымен, Purple шифрындағы дипломатиялық хабарламаларды шифрдан шығаруға рұхсат алмады.

Мидуэй шайқасы

Жапондықтардың Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін, Әскери-теңіз күштерінің криптографтары, Алыс Шығыстағы Біріккен бюроның (Сингапурда; кейін Коломбо, Кения, Коломбода) британдық криптографтары мен Голландияның Шығыс Индиясындағы голланд криптографтарының көмегімен, жеткілікті JN 25 трафигін бұзу үшін бірікті. Рошфорт көбінесе бірнеше күн бойы өз бункерінен шықпайтын, онда ол және оның қызметкерлері күн сайын 12 сағат немесе одан да көп уақыт жұмсап, жапондық радиохабарларды шифрдан шығаруға тырысты. Ол көбінесе хаки түсті киіммен бірге тапочка мен халат киіп жүретін, кейде бірнеше күн бойы жуынбайтұғын. HYPO станциясы жапондық шабуылдың Орталық Тынық мұхитында болатынына Әскери-теңізшіл адмирал Честер В. Нимицті (Киммелді алмастырған) көндірді, мүмкін Папуа-Жаңа Гвинеядағы Порт-Морсби, тіпті АҚШ-тың батыс жағалауына шабуыл болатынын айтты. OP 20 G (Саффордты криптоанализді білмейтін байланыс офицері, коммандер Джон Редман алмастырды) қайта құрылды және шабуылдың маусымның ортасында жоспарланғанымен келісті, Рошфорттың айтуынша, мамырдың соңында немесе маусымның басында емес. Редман сондай-ақ Рошфорттың "ынтымақтаспайтынын" және қосымша шифрларды қалпына келтіруге назар аударуы керектігін айтты. Нимицтің Вашингтондағы бастығы, адмирал Эрнест Кинг OP 20 G-ге сенді. Рошфорт белгісіз кодтық топ, AF, Мидуэйге қатысты деп ойлады. HYPO станциясының қызметкерінің бірі, Джаспер Холмс, Мидуэй аралындағы сумен жабдықтаудың сәтсіздігін жасау туралы идея келтірді. Ол жапондықтардың реакциясын ояту үшін шифрланбаған төтенше жағдай туралы ескертуді пайдалануды ұсынды, осылайша Мидуэй нысана болып табылатынын анықтауға болады. Рошфорт бұл идеяны Лейтонға жеткізді, ол оны Нимицке жеткізді. Нимиц келісіп, гарнизон командиріне су астындағы кабель арқылы "ашық тілде" су сұрау туралы жедел хабарлама жіберуге бұйрық берді, себебі суды тұзсыздандыру жүйесіндегі жарылыс олардың тек екі аптаға жететін суы бар екенін білдірді. Жапондықтардың Уэйкте қолға түсірген шифрлы жүйелерінің бірінде "құйрықша" есеп беруі керек еді. Жоспар Вашингтонды сендіру болғандықтан, Рошфорт Флот радио бөліміне (FRUMEL), Мельбурнге алдаудың негізгі нысаналарына (Вашингтонға) жапондық хабарлама туралы хабарлауға мүмкіндік берді, AF әуе бөлімінен олардың тек екі аптаға жететін суы бар екенін хабарлап: "Бұл AF-тің сәйкестігін растайды". Рошфорт содан кейін жұма күні еске салғыш хабарлама жіберді. Жапондықтар қапқа түсті. Бірнеше сағаттан кейін олар Рошфорттың талдауларын растайтын қосымша суды тұзсыздандыру жабдықтарын жүктеу туралы нұсқаулар жіберді. Лейтон бұл нұсқаулардың "күтпеген бонусын" бергенін айтты. Олар шабуылдың маусымның ортасынан бұрын болатынын көрсетті. Вашингтонда адмирал Эрнест Дж. Кинг, Рошфортты қатты жек көретін, шабуылдың күніне әлі де сенімді емес еді. Жапондық теңіз хабарламаларындағы уақыт-күні деректері JN 25-те кодталғанға дейін "супершифрланған", яғни екі рет шифрланған. HYPO осы деректерді бұзу үшін барлық күшін жұмсады, баспаға шығарылған қағаздар мен перфокарталар арасында бес таңбалы сандар тізбегін іздеді. Төменгі деңгейдегі кодтарды тапқаннан кейін, команда шифрдың өзін ашуға кірісті. Лейтон лейтенант Джозеф Финнеганды "жапондықтардың уақыт топтарын құлыптау әдісін" ашқаны үшін мақтады. 26 мамыр күні екі эсминец тобының басқарушы кемелерді сүйемелдеу туралы бұйрығы осы кестемен талданды және "операцияның шешуші күнін" 4 немесе 5 маусым деп анықтады. 1942 жылдың мамыр айында Рошфорт және оның тобы күніне 140-қа жуық хабарламаны шифрдан шығарып, аударды, қарап, талдады және есеп берді. Нимиц соңғы бұйрықтарды бергенге дейінгі аптада "дешифровкалау күніне бес жүзден мыңға дейін жүргізілді". Нимиц Рошфортты Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызметі үшін ұсынғанда, Кинг бұл ұсынысты қабылдамады, Рошфортты "өзі кездестірген ең әскери емес офицерлердің бірі" деп санады. Рошфорт Нимицке ұсынысты тоқтатуды айтты, өйткені ол тек "қиындықтар тудырады". Басқа дереккөздер Рошфорт өмірінде ресми түрде танылмаған, өйткені ол OP 20 G-нің ұяттылығы үшін күнәлі деп танылды. Редман (ағасы ықпалды контр-адмирал Джозеф Редман) Гавай станциясының жұмысы туралы Кингке шағымданды, нәтижесінде Рошфорт криптоанализден Сан-Францискодағы құрғақ док ABSD 2-нің басқарушысы болып тағайындалды. Рошфорт теңізде қайтадан қызмет етпеді. Рошфорттың сол кезде жоғары баға алмауы кейбіреулер үшін ақырсыздық және Кингтің өнімсіз жеке өшпенділігінің мысалы деп саналады. Алайда, ол соғыстың соңында Кингтің қарсылығына қарамастан, "Ерлік легионымен" марапатталды. Рошфорт соғыстан кейін Вашингтондағы Тынық мұхиты стратегиялық барлау тобының басшысы болды. Ол Калифорния штатының Торранс қаласында 76 жасында қайтыс болды.

Марапаттар

1985 жылы Рошфортке өлімінен кейін Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызмет медалі табысталды. 1986 жылы ол өлімінен кейін Президенттік Азаттық медалімен марапатталды. 2000 жылы ол Ұлттық қауіпсіздік агенттігі мен Орталық қауіпсіздік қызметінің Даңқ залына енгізілді.

Мұра

2012 жылдың 6 қаңтарында Гавайи штатындағы Пёрл-Харбор-Хиккам әскери базасының ішіндегі NSA нысанында CAPT Джозеф Дж. Рошфорт ғимаратының салтанатты ашылуы болды.

Портреттер

1976 жылы Чарлтон Хестон мен Генри Фонда қатысқан "Мидуэй" фильмінде Рошфорт рөлін Хал Холбрук сомдады. Рошфорт фильмнің премьерасынан кейін бір айдан соң қайтыс болды. 2019 жылғы "Мидуэй" фильмінде оны актер Бреннан Браун бейнеледі.