Кіріспе

Американдық актриса (туған 1962)

Александра Элизабет Шиди (13 маусым 1962 жылы туған) – американдық актриса. Ол «Жаман жігіттер» (1983) фильміндегі дебютымен көзге түсті және «Оксфорд блюз» (1984), «Таңғы ас клубы» (1985), «Сент-Эльмоның оты» (1985) және «Көк қала» (1986) фильмдеріндегі рөлдерімен «Брат Пэк» тобының құрамында танымал болды. Шиди «Соғыс ойындары» (1983), «Қорқыныш» (1990) және «Адамның ең жақсы досы» (1993) фильмдеріндегі рөлдері үшін үш рет «Сатурн» сыйлығына ұсынылды. «High Art» (1998) фильмінде есірткіге тәуелді лесбиян фотографының рөлін сомдағаны үшін Шиди «Independent Spirit» сыйлығын «Ең үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша жеңіп алды. Ол сонымен қатар «Екі өмір» (1985), «Қысқа тізбек» (1986), «Бетсидің тойы» (1990), «Жалғыздық» (1991) және «Соғыс кезіндегі өмір» (2009) фильмдерінде, сондай-ақ «Жалғыз мас әйел» (2022–2023) сериалында ойнады.

Ерте өмір

Александра Элизабет Шиди Нью-Йорк қаласында дүниеге келді, ал оның әкесі Джон Дж. Шиди-младший Манхэттендегі жарнама агенттігінің басшысы. Шидидің анасы – Шығыс Еуропалық еврей, ал әкесі – ирландтық католик. Оның анасының әжесі Украинаның Одесса қаласынан шыққан. Оның ата-анасы 1971 жылы ажырасып кетті. Ол Банк-стрит балалар мектебінде оқыды, сосын Нью-Йорк қаласындағы Колумбия грамматика және дайындық мектебін бітірді, 1980 жылы түлек атанды. Алты жасында Америка балет театрында билеуді бастады және оны толық уақытты мансапқа айналдыруды жоспарлаған. Бірақ ол актерлік өнерге толыққандай берілу үшін биден бас тартты, содан кейін актерлік шебер Харольд Гаскиннің сабақтарын алуға кірісті. 12 жасында «Тышқандарға жақсылық жасаған қыз» (She Was Nice to Mice) атты кітап жазды, ол Макгроу Хилл Эдукация баспасынан шығып, бестселлерге айналды. 1975 жылдың 19 маусымында «Шындықты айт» (To Tell the Truth) ойын-шоуында өзінің жаңа романын насихаттап қатысты. 18 жасында Шиди Лос-Анджелеске көшіп, Оңтүстік Калифорния университетінің драма факультетіне түсті. Шиди актерлік мансабын бастағанмен, актерлік өнер бакалавры (BFA) дәрежесіне қажетті үш жылдық курстарды да аяқтады. «Жоғары өнер» (High Art) фильміндегі рөлі үшін Independent Spirit Awards, Los Angeles Film Critics Association және National Society of Film Critics сыйлықтарымен марапатталды. 1999 жылы Шиди Бродвейден тыс қойылымдағы «Хедвиг және ашулы дюйм» (Hedwig and the Angry Inch) мюзиклінде басты рөлді ойнады. Ол гендерлік сәйкессіздігі бар Хедвиг рөлін сомдаған тұңғыш цисгендер әйел болды, бірақ «біркелкі емес» сыннан кейін оның қатысуы ерте аяқталды. Сол жылы ол актерлер мен музыканттардан құралған ансамбльге қатысқан тәуелсіз фильм – «Қант қаласы» (Sugar Town) фильмінде басты рөлде ойнады. 2003 жылы «Breakfast Club» фильміндегі әріптесі Энтони Майкл Холлдың «Өлі аймақ» (The Dead Zone) телешоуының екінші маусымындағы «Құдайды ойнау» (Playing God) атты эпизодында арнайы қонақ ретінде пайда болды. Шиди сонымен қатар CSI телесериалының «Leapin' Lizards» эпизодында сектаға қатысы бар жігітінің әйелін өлтірген әйел рөлінде ойнады. 2008 жылдың 3 наурызында Шиди ABC Family телеарнасының «Кайл XY» (Kyle XY) шоуында Сара кейіпкері ретінде таныстырылды. 2009 жылы USA Network телеарнасының «Псих» (Psych) телешоуының үшінші маусымының финалында мырза Ян рөлін ойнады, ол төртінші, бесінші және жетінші маусымдардың финалдарында қайта ойнады. 2021 жылдан бері Шиди Нью-Йорк қаласының Гамильтон Хайтс ауданындағы Нью-Йорк қалалық университетінің Нью-Йорк қалалық колледжінің театр факультетінде профессор болып жұмыс істейді. 2023 жылдың 10 мамырында WABC телеарнасының GMA3: What You Need to Know бағдарламасында пайда болды.

Жеке өмір

Шиди 12 жасында вегетариан болды. Шиди 1980 жылдары бір жылдан аз уақыт бойы Бон Джовидің гитарисі Ричи Самборамен кездесті. Ол Лос-Анджелес Таймс газетінде бұл қарым-қатынас оны есірткіге итермелегенін, бірақ Самбора бұл мәлімдемеден бас тартқанын айтты. 1985 жылы Шиди Хейзелден қорына қабылданды және 1990 жылдары ұйқыға арналған дәріге тәуелділіктен емделді, ол High Art фильміндегі есірткіге тәуелді фотограф рөлі үшін пайдаланды. 1992 жылы 12 сәуірде Шиди актриса Анжела Лансберидің немересі және "Godspell" фильмінің продюсері Эдгар Лансберидің ұлы актер Дэвид Лансбериге тұрмысқа шықты. Олардың 1994 жылы туған ұлы Бекетт бар. Беккет трансгендер, оның өзгеруі Шедидің айтуынша, "көп нәрсе үйренді". 2008 жылы Шиди Лансберимен ажырасу туралы өтініш бергенін хабарлады. 2018 жылдың қаңтар айында Шиди #MeToo хэштегін Джеймс Франко мен Кристиан Слейтердің есімдерімен бірге твиттерге жариялады, бұл олар оған жыныстық қатынаста қатыгездік жасағанын білдірді, бірақ кейіннен твиттерді өшірді. Франко кейіннен Шидидің не үшін бұл айыптауларды твиттерде жариялағанын білмейтінін айтты.

Фильм

1983 Bad Boys J. C. Walenski WarGames Jennifer Mack 1984 Oxford Blues Rona 1985 The Breakfast Club Allison Reynolds St. Elmo's Fire Leslie Hunter Twice in a Lifetime Helen Mackenzie 1986 Blue City Annie Rayford Short Circuit Stephanie Speck 1987 Maid to Order Jessie Montgomery 1988 She's Having a Baby Herself (тізімде есім көрсетілмеген) 1988 Short Circuit 2 Stephanie Speck (тізімде есім көрсетілмеген) дауыстық камео 1989 Heart of Dixie Maggie DeLoach 1990 Betsy's Wedding Connie Hopper Fear Cayce Bridges 1991 Only the Lonely Theresa Luna 1992 Home Alone 2: Lost in New York Pam Block (камео) 1993 The Pickle Molly Girl/Herself Man's Best Friend Lori Tanner 1994 Red Shoe Diaries 4: Auto Erotica Karen Видео; бөлім: "The Fling" 1995 One Night Stand Mickey Sanderson 1997 Amnesia Martha Keller The Definite Maybe Joanne Macon County Jail Susan Reed Highball Ally Sheedy 1998 High Art Lucy Berliner 1999 Sugar Town Liz The Autumn Heart Deborah I'll Take You There Bernice Advice from a Caterpillar Jan 2002 Just a Dream Maureen Sturbuck Happy Here and Now Lois 2003 A Good Night to Die Marie Shelter Island Louise 'Lou' Delamere 2004 Noise Charlotte Bancroft 2005 Shooting Livien Brea Epling 2007 Day Zero Dr. Reynolds The Junior Defenders Jill Fields Видео Steam Laurie 2008 Harold Maureen Reynolds 2009 Perestroika Helen Life During Wartime Helen Jordan 2010 Welcome to the Rileys Harriet Ten Stories Tall Jackie 2014 Sins of Our Youth Vicki Fugly! Stoddard 2016 Little Sister Joani Lunsford X Men: Apocalypse Скотт Саммерстің мұғалімі (камео)

Теледидар

1981 CBS Afternoon Playhouse Кэти Эпизод: "Мен балалы болып жатырмын деп ойлаймын" Дүниедегі ең жақсы қыз 1-ші қыз Фильм Сара МакДэвидтің құмарлығы Трейси Барнс Үй шаруасы Карен Чейз Телевизиялық қысқа фильм Сүйгендер тоқтаған күн Дебби Даннер Фильм Шалқын шөпте Хазель 1982 Чикаго оқиғасы Эпизод: "Жарқын жарықтар, үлкен қала" Сент-Элсвер Диана Эпизод: "Сэмюэлс және бала" 1983 Хилл Стрит Блюз Кристен 3 эпизод Қауіпті сабақтар Марита Армстронг Фильм 1990 Жоғалған Капоне Кэтлин Харт 1992 Қызыл туфлінің күнделігі Карен Эпизод: "Оқиғалар болады" Сыбырлау Лора Перо Фильм 1993 Өлімге қатер Крис Кэссиди Жасырын бөлме Джулия Эпизод: "Аштық қыздар" Шантилли Лейс Элизабет Фильм 1994 Соңғы сатқындық Ересек Мэри Роджерс Параллель өмірлер Луиза Сиклифф мейрамханасының құпиясы Сюзан Энрайт 1995 Қалайы сарбаз Биллидің анасы 1996 Сыртқы шекара Картер Джонс Эпизод: "Мен сені шақырып тұрмын" Қашқындар: 285 рейсі Дени Паттон Фильм 1997 Ауылдық әділет Әнжи Бейкер Тірідей жерленді II Лаура Рискин 1998 Ішкі ашу Жоанна Ханлон 1999 Біздің жігіттер: Глен Ридждегі наразылық Детектив Келли Брукс 2001 Оз Лиза Логан Эпизод: "Жартылай пісірілген" Қамаудағы Хелен Хьюитт Фильм Адамзаттың жиілігі Ли Боннер Эпизод: "Күнгі түске сенуші" 2002 Бір рет және қайта Мириам Роуз Миллер Эпизод: "Аронның армандарының тізімі" Майкл Кроуды тексеру Шерил Кроу Фильм 2003 Өмір жолында Өлі аймақ Кейт Мур Эпизод: "Құдай ойнау" 2006 Ардагер Сара Рид Фильм 2007 CSI: Қылмыс орны Шаннон Тернер Эпизод: "Шақырушы кескілер" 2008–2009 Кайл XY Сара 4 эпизод 2009 Азамат Джейн Джейн Александр Фильм 2009–2011/13 Псих Янг 4 эпизод 2014 Менің қызыммен емес (немесе Клиенттің азғырылуы) Мелисса Эко 2022–2023 Жалғыз мас әйел Кэрол Басты рөл