Кіріспе
Америкалық заңгер және саясаткер (1950 жылы туған)
Шила Джексон Ли (1950 жылдың 12 қаңтарында туған) – американдық заңгер және саясаткер, 1995 жылдан бері АҚШ өкілі болып қызмет етеді. Округтың құрамына Хьюстонның орталық бөлігінің көп бөлігі кіреді. Ол Демократиялық партияның мүшесі және Конгресске сайлану алдында Хьюстон қалалық кеңесінің мүшесі болып қызмет еткен. Сонымен қатар ол Техас штатының конгресс делегациясының ко-деканы. Нью-Йорк штатының Куинс қаласында туған Джексон Ли 1972 жылы Йель университетін және 1975 жылы Вирджиния университетінің құқық мектебін бітірген. 1987 жылы Хьюстонға көшкеннен кейін, оны Кати Уитмир қалалық судья қызметіне тағайындады. 1989 жылы Джексон Ли Хьюстон қалалық кеңесіне сайланды және 1994 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін Конгресске сайлау науқанын бастады. Демократиялық партияның алғашқы сайлауында ол қолданыстағы Крейг Вашингтонды жеңіп, кейіннен жалпы сайлауда оңай жеңіске жетті. 1995 жылдан бері ол Техас штатының 18-ші сайлау округінен АҚШ өкілі лауазымын сақтап келеді. Конгрессмен ретінде Джексон Ли көптеген прогрессивті саясатты қолдады. Ол 2013 жылы "Көліктік жұмысшыларды сәйкестендіру туралы" заң жобасын және 2021 жылы "Сабика Шейх атыс қаруын лицензиялау және тіркеу туралы" заң жобасын ұсынды. 2019 жылы Джексон Ли Конгресс қара тізімі қорының төрағасы және Палатаның сот комитетіндегі кіші комитетінің төрағасы лауазымынан кетті, себебі бұрынғы қызметкері жетекшісінің зорлауына қатысты заңдық шаралар қабылдау ниетінен туындаған жұмыстан шығарылғанын мәлімдеді. Джексон Ли 2023 жылдың наурыз айында Хьюстон мэрі сайлауына қатысатынын жариялады. Бірінші турда ол штат сенаторы Джон Уитмирден кейін екінші орынды иеленді. Бірақ ешбір кандидат жеңіске жетіп, 50% шегінен асып түспегендіктен, 2023 жылдың 9 желтоқсанында екінші тур сайлау өтті. Бірнеше маңызды қолдауларға қарамастан, Джексон Ли Уитмирге қарсы сайлауда сүрініп қалды. 11 желтоқсанда ол конгресс депутаты лауазымына қайта сайлануға үміткерлік тіркеді және 2024 жылдың 5 наурызында Демократиялық партияның алғашқы сайлауында жеңіске жетті.
Техастағы ерте өмір және мансап
Джексон Ли Нью-Йорк штатының Куинс қаласында Шила Джексон болып дүниеге келді. Оның әкесі, Бруклинде туған Езра Клайд Джексон комикс суретшісі және ямайкалық иммигранттардың ұлы болды. Оның анасы Ивалита Беннетт Джексон медбике болған, ол Флорида штатының Санкт-Петербург қаласынан ерте жасында Нью-Йоркке келген. Джексон Ли Куинстегі Ямайка орта мектебін бітірді. 1972 жылы Йель университетінде саяси ғылымдар бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1975 жылы Вирджиния университетінің заң мектебінде заңгер дәрежесін алды. Джексон Ли күйеуі Эльвин Ли Хьюстон университетінде қызметке орналасқанда Хьюстонға көшіп келді. Ол 1987 жылдан 1990 жылға дейін Хьюстон, Техас қалалық судьясы болғанға дейін жергілікті судьялық лауазымдарға үш рет үміткер болды, бірақ сайлана алмады. Сильвия Гарсиямен бірге Джексон Лиді сол кездегі Хьюстон мэрі Кэти Уитмир тағайындады. 1989 жылы Джексон Ли Хьюстон қалалық кеңесіне жалпы қалалық округтен сайланды және 1994 жылға дейін қызмет етті. Ол қалалық саябақтар мен демалыс орындарында жазғы сағаттарды ұзарту арқылы топтық зорлық-зомбылыққа қарсы күреске де атсалысты.
1994 жылғы сайлауға қатысу
1994 жылы Джексон Ли Демократиялық партиясының ішкі сайлауында төрт мәртелікті конгрессмен Крейг Вашингтонға қарсы күш сынасты. Осы демократиялық, афроамерикалықтар көпшілік құрайтын округте жеңіске қол жеткізу сайланғанмен бірдей болды. Басығы сайлауда ол республикалық үміткер Джерри Берлиді 73 пайызға 24 пайызбен жеңді.
Қызмет мерзімі
110-шы Конгресске дейін Джексон Ли Палатаның ғылым комитетінде және ғарыш саясатын және НАСА-ны қадағалайтын кіші комитетте қызмет етті. Ол Конгресс қара нәсілділер тобының мүшесі және CBC-нің жетекшісі. Заң жобасы TWIC бағдарламасының қауіпсіздікті қаншалықты жақсартатыны және өзіне қарасты нысандар мен кемелердегі тәуекелдерді қаншалықты азайтатыны туралы тәуелсіз сараптама жүргізуді талап етеді. 2019 жылдың қаңтарында The New York Times газеті Джексон Лидің Конгресс қара нәсілділер тобының қоры төрағасы лауазымынан кетуді жоспарлап отырғанын хабарлады. Бұл қадам қаңтар айының басында бұрынғы қызметкердің сотқа берген шағымынан кейін жасалды, онда ол 2015 жылы бастығынан зорлыққа ұшырағанына байланысты жоспарлаған заңдық шараларына жауап ретінде жұмыстан босатылғанын мәлімдеді. Ол жыныстық зорлық-зомбылыққа қарсы ұлттық альянс Джексон Лидің әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қарсы федералдық заңды қайта бекіту бойынша заңның негізгі демеушісі болуын қолдамайтынын жариялағаннан кейін отставкаға кетті. Ол сондай-ақ Палата Әділет комитетінің кіші комитеті төрағасы лауазымынан да бас тартты. 2021 жылдың 4 қаңтарында Джексон Ли Сабика Шейх атыс қаруын лицензиялау және тіркеу туралы заң жобасын (H. R. 127; 117-ші Конгресс) ұсынды, бұл заң жобасы атыс қаруын лицензиялау талаптарын барлық атыс қаруына дейін кеңейтіп, .50 калибрлі BMG немесе одан ірі оқ-дәрілерге тыйым салды. FiveThirtyEight талдауына сәйкес, 117-ші Конгрессте (2021–2023) Джексон Ли президент Джо Байденнің ресми ұстанымын 100 пайыз қолдады. 2023 жылдың қаңтарында Эдди Бернис Джонсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін Джексон Ли және Ллойд Доггет Техас штатының конгресс делегациясының тең төрағалары болды.
Қызметкерлер мәселесі
1998 жылы «Хьюстон Пресс» газеті Джексон Лидің бес қызметкері сол көктемде жұмыстан кеткенін хабарлады. Газет Лидің бұрынғы Капитолий кеңсесінің атқарушы көмекшісі және іс-шараларды жоспарлаушы Рианнон Бёррусстың: «Конгрессменнің тікенді мінезі қызметкерлерді ғана емес, Continental Airlines қызметкерлерін де ашуландырды, тіпті біреуі оған қарсылас авиакомпаниямен ұшуды ұсынды» деген сөздерін келтірді. 2011 жылы Джексон Лидің Конгрестегі ең жоғары қызметкерлер айналымы бар екені хабарланды. «Хаффингтон Пост» және «Хьюстон Хроникл» газеттерінде оның 11 жыл ішінде 11 штаб басшысын ауыстырғаны жазылған. 2013 жылғы есепте «Тексастың тәжірибелі демократы Конгресс мүшелері арасында соңғы он жылда ең жоғары айналым көрсеткішіне ие болды» делінген. «Вашингтондық» журналы Джексон Лиді 2014 және 2017 жылдары «ең жаман демократ конгрессмені» деп атады. 2018 жылы LegiStorm Джексон Лидің жылдық айналым деңгейі 62% құрағанын, бұл Конгрестегі ең жоғары көрсеткіш екенін хабарлады.
2023 жылы Хьюстон қаласының әкімі сайлауына қатысу
2023 жылдың 27 наурызында Джексон Ли 2023 жылғы сайлауда Хьюстон қаласының мэрі лауазымына кандидат екенін жариялады. Джексон Ли Хьюстонның қазіргі мэрі Сильвестр Тернер, бұрынғы палата спикері Нэнси Пелоси және бұрынғы президенттікке үміткер Хиллари Клинтон сияқты көрнекті саяси тұлғалардың қолдауын алды. 2023 жылдың 7 қарашасында Джексон Ли сайлауда демократтық штаттық сенатор Джон Уитмирден кейін екінші орынға шықты. Дегенмен, 18 кандидаттың ешқайсысы қажетті 50 проценттік шектің үстінен өте алмады. Джексон Ли мен Уитмир 2023 жылдың 9 желтоқсанында екінші турға өтті. Нәтижесінде Джексон Лиді 60 проценттен астам дауыс жинаған Уитмир жеңіп шықты. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Джексон Ли 2023 жылдың 11 желтоқсанында АҚШ Өкілдер палатасына қайта сайлануға үміттүлік білдірді.
Сыртқы саясат
2000 жылы Джексон Ли Қытайдың сауда мәртебесін толыққанды және тұрақты түрде қалыпқа келтіруді жақтады, бұл адам құқықтарына да, Хьюстон экономикасына да көмектесетінін айтты. Джексон Ли 2001 жылы Оңтүстік Африкада өткен Расизмге қарсы Дүниежүзілік конференцияға қатысып, Суданға қарсы санкцияларды қолдады. 2006 жылдың 28 сәуірінде ол тағы төрт конгрессмен мен тағы алты белсендімен бірге Вашингтондағы Судан елшілігі алдында тәртіпсіздік жасағаны үшін тұтқындалды. Олар Дарфурдағы этникалық тазалауда Судан үкіметінің атқаратын рөлін айыптап, наразылық білдірді. Джексон Ли АҚШ пен Венесуэла арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға шақырып, Венесуэланы достық мемлекет деп сипаттады. Ол АҚШ Венесуэлаға F-16 истребительдерін және олардың қосалқы бөлшектерін сатуға салған тыйымын қайта қарастыруы керек деді. АҚШ Мемлекеттік департаменті мұндай сатуды "терроризмге қарсы операцияларды қолдамауы" және Венесуэланың Иран мен Кубамен байланыстары" себептерімен түсіндірді. 2015 жылдың мамыр айында Джексон Ли Әзірбайжан үкіметі төлеген қаражат есебінен Әзірбайжанға сапар жасады. Джексон Ли 2016 жылғы шілдедегі сәтсіз төңкерістен кейін Түркия президенті Эрдоғанның наразылық білдірушілерге қарсы кең ауқымды шараларын айыптады.
Ішкі саясат
Джексон Ли иммиграция мәселелерінде белсенді. Ол шекара қауіпсіздігін күшейтуді және АҚШ-та тұратын адамдардың заңды мәртебе алу мүмкіндіктерін арттыруды ұсынды. Ол қонақ жұмысшы бағдарламасына қарсы шығып, бұл идеяның "шақыру, келу" деген мағына беретінін, сонымен бірге, бұл адастырады дейді, себебі адамдарды үш-алты жылға уақытша жұмысқа шақырып, егер басқа жұмыс таба алмаса, елден кетуге мәжбүр етесіз. Мен олардың бұлай істемейтінін ойлаймын. 2011 жылдың қаңтар айында Джексон Ли Пациенттерді қорғау және қолжетімді денсаулық сақтау туралы заңды жою Конституцияны бұзады деп мәлімдеді. Оның пікірінше, аталған заң коммерциялық тармаққа сәйкес конституциялық және оны жою Бесінші және Он төртінші түзетулерге қайшы келеді. 2011 жылдың наурыз айында АҚШ-тағы радикалды исламистер мәселесі бойынша Ұлттық қауіпсіздік комитетінің отырысында Джексон Ли Питер Кингтің тыңдауы "Аризонадағы жағдай сияқты" Аль-Каидаға көмектесіп жатыр деді. Ол бұл тыңдаулар мұсылман американдықтарын қорқытып отырғанын айтып, оларды "атаусыздық" деп бағалады.
ЛГБТ құқықтары
Джексон Ли 1996 жылғы Некеге қорғау туралы заңға қатысып, дауыс берген жоқ. 2009 жылы ол Мэтью Шепард және Джеймс Бёрд атындағы Жеке көру қылмыстарын алдын алу туралы заңға дауыс берді, бұл заң федералды жек көру қылмыстары туралы заңды құрбанның сексуалдық бағдары немесе гендерлік идентитісіне қатысты жасалған қылмыстарды қамту арқылы кеңейтті. 2010 жылы ол гей, лесбиянка және бисексуалдардың АҚШ әскерінде ашық түрде қызмет етуіне рұқсат беретін «Сұрама, айтпа» заңын жою туралы заңға дауыс берді. 2019 жылы Джексон Ли 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы федералды заңды кеңейтіп, сексуалдық бағдар мен гендерлік идентитіге негізделген кемсітушілікке тыйым салатын Теңдік туралы заңға дауыс берді. Джексон Ли діни көзқарастармен заңға қарсы шыққан республикалық өкілдерді сынады.
Растық мәселелер
2003 жылы Джексон Ли тропикалық циклон мен дауылдарға ат қою тәжірибесін өзгертуді ұсынды, "барлық этникалық топтар өкілдік етуі керек" және метеорологиялық ұйымдар "афроамерикандық есімдерді де қамтуға тырысуы керек" деді. 2010 жылдың шілдесінде NAACP ұлттық конвенциясында сөйлеген Джексон Ли "Чай партиясы" қозғалысын Ку-клукс-кланмен салыстырды, "бұрын көшеде киім кигендер енді оны шешіп тастады" деді. Джексон Лидің бұл сөздері консерваторлар, оның ішінде "Чай партиясы" тобының негізін қалаушы Мишель Бахман (R MN) тарапынан сынға алынды.
Президенттік сайлауға қарсылық
2001 жылы Джексон Ли және басқа да Палата мүшелері Флорида штатының сайлаушы дауыстарын санауға қарсылық білдірді, осы штаттың сайлауында Джордж Буш 2000 жылғы президенттік сайлаудағы қызу қайта санаудан кейін шамалы басымдықпен жеңіске жеткен болатын. Бір де сенатор оның қарсылығына қосылмағандықтан, Сенат Президенті Ал Гор бұл қарсылықты қарастырмады. 2005 жылы Джексон Ли 2004 жылғы президенттік сайлауда Огайо штатының сайлаушы дауыстарын санамауға дауыс берген 31 демократтың бірі болды. Егер Огайо штатының сайлаушы дауыстары ескерілмесе, сайлау нәтижесі АҚШ Өкілдер палатасымен шешілер еді, онда АҚШ Конституциясының он екінші түзетуіне сәйкес әр штаттың бір дауысы болар еді. 2017 жылы АҚШ сайлаушылар алқасының дауыс санауы барысында Джексон Ли 2016 жылғы президенттік сайлауда Солтүстік Каролина, Оңтүстік Каролина және Вайоминг штаттарының сайлаушы дауыстарын санауға қарсылық білдірді. Оның қарсылығына бірде-бір сенатор қосылмағандықтан, бұл қарсылықтар қабылданбады.
Қақаңдар
The Daily Beast басылымының хабарлауынша, Джексон Лидің "қисынсыз мәлімдемелер жасау" және саяси қателіктер тарихы бар. Олардың ішінде АҚШ Конституциясының 400 жыл бұрын жазылғанын дұрыс емес айту; Конгресс талқылауы кезінде Конфедерация туының жалған нұсқасын көрсету; WikiLeaks емес, Википедияны қате сынға алу; Айды "негізінен газдардан" тұратын "планета" деп қате атау; және Солтүстік Вьетнам мен Оңтүстік Вьетнам әлі де бөлек елдер екенін айту жатады. The Hill басылымы 1997 жылы Марс Pathfinder операциялық орталығына сапар барысында Джексон Лидің Pathfinder ровері Нил Армстронг орнатып қойған АҚШ туының суретін түсіргені туралы сұрағанын хабарлады; алайда, ту Марсқа емес, Айға орнатылған еді. Ол кезде Джексон Ли Палата Ғылым комитетінің Аэронавтика және ғарыш кіші комитетінің мүшесі болған. Жауап ретінде Джексон Лидің бас штабының орынбасары газетті нәсілдік пікірқанастыққа ұқсас әрекеттер жасауда айыптады, бірақ хабардың дұрыстығын жоққа шығармады. The Hill бұл айыптауларды жоққа шығарды және өз баяндамасында тұрды. 2014 жылдың шілдесінде Джексон Ли президент Джордж Буштың "импичментіне тырыспағанын" айтты. Джексон Ли 2008 жылғы АҚШ Палатасының H. Res. 1258 заң жобасын қолдаған 11 коспонсордың бірі болды, ол Бушты "Ирактың жаппай қырып-жою қаруы туралы жасалған жалған қауіптермен Конгрессті алдағаны үшін" импичментке тартуға бағытталған. Кейін Джексон Лидің өкілі ол "қате айтқанын" мәлімдеді. 2023 жылғы Хьюстон қаласының мэрі сайлауында Джексон Лидің үгіт науқанындағы жарнама көрермендерге дұрыс емес күні дауыс беруге шақырды. Джексон Лидің өкілі бұл қатеге сыртқы жарнама агенттігі кінәлі екенін айтты.
Жеке өмір
1973 жылы Джексон Ли Элвин Лиге үйленді, ол Хьюстон университетінде заң профессоры және студенттік істер жөніндегі вице-президент қызметін атқарды. Олардың екі баласы бар. Ол Альфа Каппа Альфа әйелдер қауымының және The Links ұйымының мүшесі.
Марапаттар мен мойындау
2020 жылы Пәкістан Президентінен Пәкістанның ең жоғары азаматтық наградасы – «Хиллаль и Пакистан» (Пәкістанның Айшасы) сыйлығы табысталды, ол оның Пәкістанға қызметтерінің танылуы болып табылады.