Кіріспе

Провинштаун порты – Массачусетс штатының Провинштаун қаласында орналасқан үлкен табиғи порт. Порт көбінесе терең және солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 1 миль (2 км), ал солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2 миль (3 км) созылады – кемелердің кіруі мен шығуы үшін арнайы тереңдетілген канал қажет емес, бір үлкен терең алап. Лонг-Пойнттың (яғни Кейп-Кодтың ұшының) шығысына қарай орналасқан биік жасыл теңіз белгісі Кейп-Код шығанағынан Провинштаун портына кіретін жерді көрсетеді.

Геология

Кейп-Кодтың көп бөлігі 18 000 мен 15 000 жыл бұрын Лорантид мұздығы арқылы қалыптасқан. Дегенмен, Провинстаун шығанағы, яғни Солтүстік Труродағы Хай-Хедтен бастап Провинстаунның барлық аймағын қоршаған жер, көбінесе соңғы 6 000 жыл ішінде жағалаудан әкелінген теңіз шөгінділерінен тұрады.

Тарих

1805 жылы Провинстаун қаласында табылған тас қабырға викинг Торвальд Эриксонның шамамен 1007 жылы кемесін портта жөндеген кезде салынған деп есептеледі, өйткені норвегия сагаларында осылай делінген. Бартоломей Госнольд 1602 жылы осы портты зерттеді, ал оның серігі Габриэль Арчер былай деп жазды: "Мамырдың 15-і күні біз қайтадан құрлықты көрдік, ол біз ойлағандай арал сияқты болды, себебі оның батыс жағында үлкен бұғаз пайда болды. Батыс жағына жеткенде, біз үлкен ашылуды байқадық, оны Шоал Хоуп деп атадық. Осы жағалауға жақын біз он бес қаздық тереңдікте тұяқтап, көптеген треска балығын ұстадық, сондықтан атын өзгерттік және оны Кейп-Код деп атадық. Мұнда біз шабақ, скумбрия және басқа да ұсақ балықтардың көптігін көрдік. Бұл төменгі құмды жағалау, бірақ қауіпсіз." Джон Смит 1614 жылы осы портты зерттеді және былай деп жазды: "Кейп-Код – құм төбелерінің биік тізбегі, бұталы қарағайлар мен өсімдіктермен жабылып, бірақ кез келген ауа райы үшін тамаша порт. Бұл жағалау бір жағынан теңізбен, екінші жағынан үлкен шығанақпен шектеседі, ол серп тәрізді."

Қажылардың алғашқы қонуы

Провинштаун порты 1620 жылы «Мейфлауэр» кемесімен саяхаттап келген пилигримдердің Плимут қаласына (Массачусетс штаты) аттанбас бұрынғы алғашқы тоқтаған жері болды. Соро кейіннен Смиттің портты сипаттауы пилигримдерге қарағанда мұхиттан келе жатқан қиындықтардың әсерінен кем болған болуы мүмкін деп атап өтті. Морттың баяндамасы портты былайша сипаттайды:

«Мейфлауэр» өзінің алғашқы трансатланттық сапарында пилигримдерден басқа да бірнеше жолаушыны алып жүрді. Порттың солтүстік-батыс бөлігіне жағаға шығар алдында, 1620 жылдың 11 қарашасында пилигримдер мен басқа қоныс аударушылар портта «Мейфлауэр» шартын қол қойды. Уильям Брэдфордтың бірінші әйелі Дороти Брэдфорд Жаңа дүниеде қайтыс болған алғашқы ересек пилигримдердің бірі болды. Оның өлімі туралы белгілі жалғыз жазбаша мәліметке сәйкес, ол 1620 жылдың 17 желтоқсанында Провинштаун портында «Мейфлауэр» кемесінен құлайды және суға батып қайтыс болды. Пергрейн Уайт, Жаңа Англияда пилигримдердің алғашқы туған баласы, олар Провинштаун портында болған кезде дүниеге келді.

Лонг Пойнт ауылы

1818 жылдан 1850-ші жылдарға дейін Лонг-Пойнтте почта бөлімі, мектеп, тұз өндіру үшін 6 жел диірмені және шамамен 200 ересек пен 60 балаға арналған 38 үйі бар балықшылар ауылы болған. 1850 жылдары отбасылар кеткен кезде, олар үйлерін бір мильдей қашықтыққа, жағалауға қарай су арқылы сүйреп әкеп, олардың көптеген үйлері бүгінге дейін сақталған. Америка Азамат соғысы кезінде әскерилер осы жерде қорғаныс артиллериялық батареяларын орналастырған. Лонг-Пойнт батареясы жергілікті тұрғындар арасында «Пайдасыз бекініс» және «Күлкілі бекініс» деп белгілі болды. Бүгінде Лонг-Пойнт – көшпенді ауылға айналған, одан тек 1875 жылы жаңа шаммен ауыстырылған Лонг-Пойнт маяғы ғана қалған.

Шығыс порт

Қазіргі заманғы тарихтың көп бөлігінде Провинстаун портының шығыс бөлігі тағы бір портпен, тарихи түрде Шығыс портымен байланысты болды. Шығыс порты Кейп-Код шығанағы мен Мэн шығанағын пайдаланатын кемелер үшін сыртқы мыстағы ең қорғалған тұрақ болды. Шығыс портының 1836 жылғы картада көрсетілгендей, Провинстаун портынан 1000 фут (305 м) кіреберісі болды. 1868 жылы Шығыс портының аузы теміржолдың келуіне жол ашу үшін бөгеттелді; ағаш көпір мен құм жолы 1877 жылы ресми жолмен ауыстырылды, бұл 1887 жылғы қоса берілген картада көрсетілген. Келесі жылдары бөгет өсімдіктермен толып, тұздылығының төмендеуіне және оттегінің азаюына алып келді, нәтижесінде жергілікті жануарлар популяциясы қырылды, кейде балық өлтіру оқиғалары болды. 2004 жылы Ұлттық саябақтар қызметі басқа жергілікті, штаттық және федералды агенттіктермен бірлесіп жұмыс істеп, тасқын ағынын табысты қалпына келтірді. Келесі жылы, Авраам Линкольн президент болғаннан бері алғаш рет, Шығыс портынан заңды өлшемдегі моллюскалар табылды. 2008 жылы USGS ресми түрде Пилигрим көлінің атын өзгертіп, Шығыс портының бастапқы атауын қайта орнатты. Бүгінде кемежайлардың орнына пирстер салынған. Провинстаунға теміржол және бу кемелері көп бұрын тоқтатылғанмен, паром қызметі жалғасуда. Провинстаун қалалық пирсі 2003-2005 жылдары АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Ауылдық даму бағдарламасынан алған 1,95 миллион долларлық жеңілдетілген несие көмегімен жаңартылып, кеңейтілді. Пирс негізінен туристерге және Бостон мен Плимут қалаларына жылдам пароммен жүретін жолаушылардан саяхат бағасы ретінде 44 долларға дейін алатын кемелерге қызмет етеді. 2005 жылы Provincetown Public Pier Corporation (PPPC) MacMillan пирсін 20 жылға жалға алу туралы келісім жасады. Пирс Арктиканы зерттеуші Дональд Б. Макмилланның құрметіне аталған, ол Провинстаунға зейнетке шығып, 1970 жылы сол жерде қайтыс болды. Макмиллан пирсіне тікелей жақын жерде Балықшылар пирсі орналасқан, жергілікті тұрғындар оны Кабрал пирсі деп те атайды. "Олар да Теңізге Бет Бүрді" атты туындысы 2003 жылдан бері Кабрал пирсіндегі ескі балық өңдеу зауытының бір жағында және соңында Норма Холт салған жергілікті португалдық-американдық әйелдердің бес үлкен портретінен тұратын ашық ауадағы көркемдік инсталляция болып табылады. 1907 және 1910 жылдары, Қажылар ескерткішінің құрылысы басталғанда және ашылғанда, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Атлант мұхитындағы барлық флоты президенттер Теодор Рузвельт және Уильям Говард Тафт басшылығымен өткізілген салтанатты шаралар үшін порттың ішінде болды. Порттан қаланың панорамалық көрінісінен басқа, үш жұмыс істейтін маяқтың көрінісі де бар: Лонг Пойнт маяғы, Вуд Энд маяғы және Хайленд (немесе Кейп-Код) маяғы. Үшеуі де Кейп-Код ұлттық жағалауындағы құрлықта орналасқан. Порт ұлттық тіркелген Провинстаун тарихи ауданының оңтүстік шекарасы болып табылады, ол шамамен 1127 ғимараттан, үш құрылымнан және бес нысаннан тұрады. Провинстаунның шығыс жағындағы Льюис пирсін Мэри Хитон Ворс сатып алып, оның ескі балық шатырын театрға айналдырды, ол Провинстаун ойыншыларының үйі болды. Юджин О'Нилл өзінің алғашқы пьесасын, "Кардиффке Шығысқа қарай" атты пьесасын 1916 жылы сонда қойды. Капитан Джек пирсі Провинстаунның батыс жағында орналасқан. АҚШ Жағалау күзетінің порттағы бетон пирсінің түбінде әкімшілік ғимараттары мен казармалары бар. Қазіргі станция 1979 жылы ашылды және Кейп-Код шығанағы мен Атлант мұхитының 1200 шаршы милінен (3,108 км2) астам аумақта қауіпсіздік пен құқық тәртібін сақтауға жауапты. Осы станцияның аумағындағы еске алынған апаттардың бірі – 1927 жылы S 4 су асты кемесінің апаты. Бұл станция күн энергиясын алатын алғашқы федералдық ғимаратты қамтиды. Портта жиі көретін нәрсе – станцияның 47 футтық моторлы құтқару қайығы. 1911 жылы АҚШ Армиясының инженерлік корпусы салған Вест-Энд бөгеті халыққа серуендеу және зерттеу үшін ашық. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл бұранда емес, көбірек бөгет. Портта 1970 және 1972 жылдар аралығында салынған "нағыз" бұранда да бар және Макмиллан пирсінің соңынан 835 фут (255 м) қашықтықта орналасқан.

Жыл сайынғы тарихи оқиғалар

Әр жылдың қыркүйек айында өтетін Ұлы Провинстаун шхуналық регатасы, бұл порттың үлкен желкенді кемелер порты ретіндегі тарихын сақтайды. Маусым айының соңында Макмиллан пирсінің соңында Флотты баталау рәсімі өткізіледі, онда провинстаун португал фестивалі аясында келген епископ порттағы барлық қайықтарға бата береді. 1988 жылдан бері әр қыркүйекте "Өмір үшін жүзу" шарасы өтіп келеді, ол ХИВ/СПИД, әйелдер денсаулығы және қоғамдық денсаулық туралы хабардар ету және қаржы жинау мақсатында портты кесіп өтуден тұрады.

Коммерциялық пайдалану

Бүгінгі күні портты он шақты балық аулайтын траулер (жергілікті жерде "дреджерлер" деп атайды), Бостон мен Массачусетс штатының Плимут қалаларына қатынайтын паромдар, бірнеше түрлі спорттық балық аулау қайықтары, қайықтарды жалға алу қызметтері және басқа да коммерциялық қайықтар пайдаланады. Стеллваген жағалауындағы Шығыс жағалауында киттерді қадағалау 1975 жылы Макмиллан айлағынан Дельфин флоты мен Жағалау зерттеулер орталығының бірлескен күш-жігерімен басталды. Сонымен қатар, басқа да экскурсиялық қайық операторлары порттан және портқа әртүрлі экскурсияларды ұсынады, оның ішінде тарихи саяхаттар, порттың теңіз фаунасына арналған турлар, күн бату кезіндегі круиздер және тағы да басқалары.