Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Atlas Oryx (Oryx антилопасының атымен аталады) – Оңтүстік Африканың Atlas Aircraft Corporation (қазіргі Denel Aeronautics) компаниясы жасаған және өндірген орташа өлшемді көмекші тікұшақ. Оның ең ірі пайдаланушысы – Оңтүстік Африка Әуе Күштері (SAAF), бастапқыда олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін әзірленген. Oryx тікұшағының жасалуы 1980-жылдардың басында басталды, негізінен шекаралық соғыс және Оңтүстік Африкаға қару-жарақ эмбаргосы салдарынан туған соғыс талаптарына жауап ретінде, бұл Aérospatiale SA 330 Puma сияқты шетелдік көліктік тікұшақтарды импорттауға кедергі келтірді. SAAF-тің қолданыстағы роторлық ұшақ паркін жақсарту және толықтыру мақсатында отандық өнеркәсіптер Puma тікұшағын жақсарту жолдарын қарастырды. Oryx, Denel Rooivalk шабуылдық тікұшағымен тығыз байланысты, екі роторлық ұшақ та Puma негізінде жасалған және дамуы шамамен бір уақытта, дерлік бірдей кезеңде жүргізілді. Бір Puma тікұшағы Oryx конфигурациясына ауыстырылғаннан кейін, 1980-жылдардың соңында Oryx-тың көптеп өндірілуіне рұқсат берілді. Ресми түрде, Oryx-ты әзірлеуге Puma-ның бастапқы өндірушісі – француздық Aérospatiale компаниясы көмектескен, ол Оңтүстік Африкаға жеткізілген жиынтықтарды шығарған; алайда, Atlas Aviation бұл қатысуды жоққа шығарды және Oryx – толығымен жергілікті бағдарлама деп мәлімдеді. Жаңа тікұшақты жасау үшін көптеген қосымша жүйелер мен компоненттерді, мысалы, турбовалдық қозғалтқыштар мен динамикалық жүйелерді – негізгі және құйрық ротор жүйелерін және беріліс қораптарын жобалау және дамыту қажет болды. 1990-жылдары португалдық Beverley Securities Incorporated (BSI) компаниясы Aérospatiale компаниясының мұрагері – көпұлтты тікұшақ өндіруші Eurocopter компаниясына қарсы Oryx-ты әзірлеу және Puma тікұшағымен байланысына қатысты айыптаулар бойынша сот процесін бастады. Atlas Aviation компаниясы Oryx тікұшағын Atlas компаниясы әзірлеген жергілікті бағдарлама деп үнемі мәлімдейді. 2010-жылдары түрлі тараптар арасындағы сот ісі, онда Van Vuuren саяси араласуды айтқан, әлі де жалғасып жатты. Бір ғана Puma, №177, Oryx конфигурациясына ауыстырылды және прототип ретінде қызмет етті; есептерге сәйкес, алынған нәтижелер барлық күтулерден асып, Oryx бағдарламасын іске қосуға ықпал етті. Санкциялардың болуы Оңтүстік Африка үкіметі мен отандық өнеркәсіпті мүмкіндігінше өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталды, бұл принцип әсіресе ұшақ компоненттерін өндіруде айқын болды және алдын ала жасалған тікұшақтарды құрастыру білімімен қажет болған жағдайда толық Puma тікұшақтарын өндіруге қабілетті техникалық білікке әкелді. Бұл толық фюзеляждар мен динамикалық компоненттерді, мысалы, беріліс қораптарын, роторлық қанаттарды, турбиналарды және ыстық секция бөлшектерін қамтыды. Мүмкін болған жағдайда, екі парктің де логистикасын жеңілдету және техникалық қызмет көрсету шығындарын азайту үшін Rooivalk жүйелерімен үйлесімділікке ұмтылды.
The Atlas Oryx (named after the Oryx antelope) is a medium sized utility helicopter ostensibly developed and manufactured by the Atlas Aircraft Corporation (now Denel Aeronautics) of South Africa. Its largest operator is the South African Air Force (SAAF), having been originally developed to fulfil their needs. Development of the Oryx commenced during the early 1980s, largely in response to the wartime demands of the Border War and the imposition of an arms embargo upon South Africa, which prevented the importing of foreign transport helicopters such as the Aérospatiale SA 330 Puma. Seeking to improve and augment the SAAF's existing fleet of rotorcraft, domestic industries examined means of improving the Puma helicopter. The Oryx is closely connected to the Denel Rooivalk attack helicopter, both rotorcraft being based on the Puma and development having been worked on in parallel around roughly the same time period. Following the conversion of a single Puma to the Oryx configuration, quantity production of the Oryx was authorised during the late 1980s. Allegedly, the Oryx's development was greatly facilitated by the French helicopter firm Aérospatiale, the Puma's original manufacturer, who produced kits that were supplied to South Africa; Atlas Aviation had denied this involvement and claimed that the Oryx was an entirely indigenous programme. The development of an entirely new helicopter from scratch would have involved designing and developing many accompanying subsystems and components, such as the turboshaft engines and the dynamic systems, such as the main and tail rotor systems and the gearboxes. During the 1990s, legal action was launched by the Portuguese firm Beverley Securities Incorporated (BSI) against the multinational helicopter manufacturer Eurocopter, the successor to Aérospatiale, over allegations related to the Oryx's development and its relation to the Puma helicopter. Atlas Aviation has consistently claimed that the Oryx was an indigenous programme that was developed by Atlas itself. During the 2010s, legal action on the matter between various parties, in which political involvement was alleged by Van Vuuren, was still ongoing. A single Puma, no. 177, was converted to the Oryx configuration and served as a prototype; reportedly the results collected were in excess of all expectations, contributing to the launch of the Oryx programme. The presence of sanctions had encouraged both the South African government and domestic industries to pursue self sufficiency wherever possible, and this principle was particularly apparent in the production of aircraft components and, with the knowledge to assemble pre manufactured helicopters, led to the technical skill for producing complete Puma helicopters, should the need arise. This included complete airframes and dynamic components such as gearboxes, rotor blades and turbines and hot section parts. Wherever it was feasible to do so, commonality with the Rooivalk's systems was pursued in order to simplify logistics and reduce maintenance costs for both fleets.
Операциялық қызмет
1991 жылдың ортасында SAAF Oryx-тің қолданыста екенін және оның мақсаты Puma және Aérospatiale Super Frelons тікұшақтарының ескірген паркін жаңарту екенін ресми түрде мәлімдеді. Алғаш рет ол 1991 жылдың тамызында Потчефструмдағы ашық есік күнінде көрсетілді. 2003 жылдан бастап Оңтүстік Африка Әуе күштері Конго Демократиялық Республикасына (КДР) бірнеше Oryx тікұшағын БҰҰ басқаратын бейбітшілік сақтау операцияларын қолдау үшін жіберді. 2003 жылы Франциямен жасалған екіжақты келісімге сәйкес, екі Oryx тікұшағы Итури/Буния аймағында орналастырылды, олар қысқа мерзімге әскерлерді тасымалдау және орташа ауырлықтағы жүк тасымалдау міндеттерін орындады. 2007 жылы екі жылға созылған миссия басталды, нәтижесінде екі Oryx тікұшағы тұрақсыз Гома аймағындағы Каминадағы алдыңғы операциялық базада орналастырылды. Кейіннен бұл бөлім Гома қаласына көшірілді және үш қосымша Oryx және үш Rooivalk шабуылдық тікұшағымен күшейтілді. 2015 жылы КДР-дегі Оңтүстік Африка авиациялық бөлімшесінің құрамында 140-қа жуық адам және бес Oryx тікұшағы болды, сондай-ақ басқа да техникалық құралдар да бар еді. Көп мақсатты тікұшақ ретінде Oryx SAAF-тың негізгі міндеттеріне орташа және ауыр жүк тасымалдау, байланыс рейстері, жедел әрекет ету тобын жылдам жеткізу, өрт сөндіру және іздеу-құтқару операциялары кірді. Әр тікұшаққа толық жабдықталған 20 әскерге дейін немесе төрт медициналық қызметкермен бірге таспада жатқан алты жараланған адамды тасымалдауға болады. Жүк тасымалы бойынша, кабинада ең көп 3000 кг жүк немесе сыртқы ілгіште 4500 кг дейін жүк тасымалдауға мүмкіндік бар. Оңтүстік Африка теңіз күштері үшін атқарылатын міндеттерге жалпы тасымалдау, теңізде жабдықтау, күшті арттыру, барлау және іздеу-құтқару операциялары кіреді. 2003 жылы SAAF ірі жаңғырту және қайта жабдықтау бағдарламасы аясында он Oryx тікұшағының қажеттіліктен артық екенін және оларды қайта сатуға болатынын жариялады. Сол кезде әскери қызметке бірнеше жаңа техника түрлері енгізілуде, олардың ішінде Saab JAS 39 Gripen көп мақсатты истребителі, BAE Systems Hawk оқу-шабуылдық ұшағы және AgustaWestland AW109 тікұшағы бар еді, соңғысы SAAF-тың қазіргі заманғы айналмалы қанатты құрамы болып табылады. 2006 жылы SAAF қалған 35 Oryx тікұшағының қызмет мерзімін ұзарту жөніндегі орташа жөндеу жұмыстарын бастады. Бұл жұмыстың мақсаты тікұшақтың қызмет ету мерзімін 2015-2020 жылдарға дейін ұзарту болды. Бюджеттік шектеулерге байланысты орташа жөндеу жұмыстарының көлемі ауа шассиын ұзартумен шектелді, бірақ байланыс және навигациялық жүйелерге де шектеулі жаңартулар енгізілді.
During mid 1991, the SAAF publicly acknowledged that the Oryx was in service and that its purpose was to replace its aging fleets of Pumas and Aérospatiale Super Frelons alike. It was displayed for the first time at an open day at Potchefstroom in August 1991. Since 2003, the South African Air Force has dispatched multiple Oryx into the Democratic Republic of Congo (DRC) in support of UN led peacekeeping operations in the country. In 2003, a pair of Oryx were stationed in the Ituri/Bunia area as part of a bilateral agreement with France, being briefly used to facilitate troop movements and medium grade transport duties. A two year long deployment started in 2007, with two Oryx deployed at a forward operating base in Kamina for transportation purposes in the unstable Goma region; the element was subsequently relocated to a site within Goma itself and strengthened with three additional Oryx and three Rooivalk attack helicopters. By 2015, the South African Aviation Unit in the DRC involved around 140 personnel and five Oryx, amongst other assets. Being a multirole helicopter, the Oryx's primary missions within the SAAF have included medium to heavy transport duties, communications flights, task force rapid deployment operations, fire fighting, and search & rescue missions. Each one can reportedly carry up to 20 fully equipped troops, or up to six wounded personnel on stretchers with four attendants; in terms of freight, it can carry a maximum payload of 3,000 kg within the cabin, or transport up to 4,500 kg freight on an external sling. Tasks performed for the South African Navy include general transportation, at sea replenishment, force multiplication, reconnaissance, and search & rescue operations. During 2003, it was announced that, as a part of a major modernisation and reequipment programme, the SAAF had declared ten of its Oryx helicopters to be surplus to requirements and would be made available for re sale. At the time, the service was in the process of inducting several new types, including the Saab JAS 39 Gripen multirole fighter, the BAE Systems Hawk trainer/ground attack aircraft, and the AgustaWestland AW109 rotorcraft, the latter being the SAAF's modern rotary wing component. In 2006, the SAAF initiated a mid life upgrade for its remaining inventory of 35 Oryx; one stated aim of this work was to extend the type's service life through to the 2015 2020 timeframe. In large part due to ongoing budgetary restrictions, the mid life upgrade was limited in scope to life extensions to the air frame, although limited updates were performed to both the communications and navigation suites as well.
Нұсқалар
Бастапқы платформасында Oryx дизайны бірқатар артықшылықтар ұсынады және бұл бағдарламаның басында одан әрі дамытылды. Denel Rooivalk қазірде қолданыста болғандықтан, бұл шайқас тікұшағы Oryx-ты қауіпті ортада сүйемелдейді. Дегенмен, уақытша шара ретінде есікке орнатылған пулеметтері бар Oryx пайда болды. Oryx тікұшақтары үнемі жетілдіріліп, жаңартылып отырады. Болашақта толық шыны пилот кабинасы жоспарлануда. Соңғы жаңалық – жарғыш құрылғыларын орнату және қауіп туралы ескерту қабылдағыштарын жаңарту. Oryx-тың электрондық соғыс (қашықтан байланыс кедергісі/радар кедергісі) нұсқасы бар, ол Grinaker Systems Technologies (GST) GSY 1501 кедергі жүйесі және тағы басқаларымен жабдықталған. Үлкен лог-периодикалық антеннасы оң жағында орналасқан алғашқы Oryx нұсқасы өте тиімді электрондық соғыс платформасы деп есептелді. Бұл платформа қазіргі заманғы әуе, құрлық және теңіз шайқастарының әртүрлі кезеңдерінде маңызды байланыстарды бұзуға қабілетті. Сонымен қатар, ол SANDF үшін тиімді оқу құралы ретінде қолданылады, SA күштеріне қарсы қолданылатын электрондық соғыс әдістеріне қарамастан, олардың тиімді жауынгерлік күш ретіндегі мүмкіндіктерін тексеруге мүмкіндік береді. Тағы бір артықшылығы – SA күштері қолданатын электрондық соғыс жабдықтарын симуляциялық жағдайларда тиімді бағалауға және калибрлеуге болады. Бір нұсқасында кабинаның негізгі есіктері күмбез тәрізді антенналармен ауыстырылған. Oryx Mk. 2 үлгісі көптеген айырмашылықтарға ие, сондықтан түрін ажырату үшін басқа модель нөмірі қолданылады. Бұл тікұшақтар 22-ші эскадрилья SAAF операторы және ұшқышы болғанымен, олар Оңтүстік Африка Ұлттық Антарктика бағдарламасының бөлігі ретінде Экология және туризм министрлігі үшін арнайы құрастырылған. Екі Oryx тікұшағы Оңтүстік мұхиты мен Антарктидада жұмыс істеу үшін модификацияланды және қызыл және ақ түс схемасымен боялды. Mk. 2 бағдарламасының басты талабы – жоғарырақ деңгейдегі мұзды алуға арналған, өте тиімді жабдық болды. Жобаға 1996 жылдың 15 наурызында рұқсат берілді, жоба жетекшісі – подполковник К. Вильюен болды. Жоба жоспардан үш апта бұрын аяқталды және екі тікұшақ 1997 жылдың қазан айында 22-ші эскадрильяға тапсырылды. Mk. 2 Oryx тікұшақтарының бірі 2004 жылдың шілдесінде апаттық қону салдарынан жарамсыз деп жарияланды.
In its basic platform the design of the Oryx offers a number of advantages and this was further developed from an early stage in the program. With the Denel Rooivalk now in service, this combat helicopter will escort the Oryx in a high threat environment. However, as an interim measure an Oryx with door mounted machine guns did appear. Oryx helicopters are constantly refined and updated. A full glass cockpit is planned for a future update. The latest addition is the fitting of flare dispensers and the update of the Threat Warning Receivers. There is an electronic warfare (stand off communications jamming/radar jamming) version of the Oryx that is equipped with the Grinaker Systems Technologies (GST) GSY 1501 jamming system, among others. The first Oryx variant with a large log periodic antenna on the starboard side was regarded as quite an effective EW platform. This platform is capable of disrupting key communications during various stages of modern, air , land , and sea battles. In addition it is used as an effective training aid to the SANDF, to test their function as an effective fighting force, despite any EW methods employed against the SA Forces. A further advantage is, EW equipment in use by the SA Forces can be effectively evaluated and calibrated under simulated battlefield scenarios. One variant has its main cabin doors replaced by dome shaped antennas. The Oryx Mk. 2 contains such a number of differences, that a different model number is used, to distinguish the type. Although, operated and flown by 22 Squadron SAAF, these helicopters were specifically built for use by the Department of Environmental Affairs and Tourism, as part of the South African National Antarctic Programme. Two Oryx helicopters have been modified for operations in the Southern Ocean and the Antarctic, for which they have been painted in the red and white colour scheme. Highly effective, de icing equipment, of up rated specification, was the central requirement of the Mk. 2 program. The project received the go ahead on 15 March 1996, with Lt Col K. Viljoen as project leader. The project was completed three weeks ahead of schedule and the two helicopters delivered to 22 Sqdn, during October 1997. One of the Mk. 2 Oryx helicopters was written off subsequent to a crash landing in July 2004.