Ваң Чжичжи: Қытай баскетбол тарихындағы алғашқы NBA ойыншысы
Wang Zhizhi
Ваң Чжичжи – Қытайдың алғашқы NBA ойыншысы, «Даллас Маверикс», «Лос-Анджелес Клипперс» және «Майами Хит» командаларында өнер көрсеткен. Баскетболшының өмірі мен мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай баскетболшысы (1977 жылы туған)
Chinese basketball player (born 1977)
Ван Цзицзи (қытай тілінде: 王治郅, пиньинь: Wáng Zhìzhì; 1977 жылдың 8 шілдесінде туған) – Қытайдың бұрынғы кәсіби баскетболшысы, Қытай баскетбол қауымдастығында (CBA) өзінің отандық карьерасын өткізген «Байи Рокетс» командасының бас жаттықтырушысы болды. Ол сонымен қатар Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) «Даллас Маверикс», «Лос-Анджелес Клиперс» және «Майами Хит» командаларында ойнады, НБА-да ойнаған Қытайдың алғашқы ойыншысы атанды.
Wang Zhizhi (, pronounced u2zhi˥˩zhi˥˩; born 8 July 1977) is a Chinese former professional basketball player who was the head coach of the Bayi Rockets, the team with which he spent his domestic career in the Chinese Basketball Association (CBA). He also played in the National Basketball Association (NBA) for the Dallas Mavericks, Los Angeles Clippers, and Miami Heat, becoming China's first player to compete in the NBA.
Ерте және жеке өмір
Екі бұрынғы баскетболшының ұлы Ван Жицзи 8 жасында баскетбол ойнай бастады, ал 14 жасында ата-анасы оны Қытайдағы ең жақсы жаттықтырушылар мен жабдықтарға ие деп санап, Халықтық азаттық армиясына тіркеді. Ол Бейжіңде апта сайынғы НБА ойындарын телеарнадан көру арқылы өсті, Хаким Олажувон мен Чарльз Барклиді өрнек етіп алды. Ван 1977 жылы туған болса да, оның саяхат құжаттарын рәсімдеу кезінде билік оның туған жылын 1979 деп көрсетті, осылайша ол жастар арасындағы спорт жарыстарына ұзақ қатыса алды. Ван екі рет үйленген. Алғашқы некесі Ляонин провинциясының Хайченг қаласынан келген жылжымайтын мүлік агенті Сун Янгпен болды. Олар 2000 жылдан 2016 жылға дейін некеде тұрды және 2004 жылдың сәуір айында АҚШ-та туған Уанг Силин есімді ұлдары болды. Қазіргі уақытта ол әкесінің қадамын басып, кәсіби баскетболшы болуға ұмтылып жатыр. Ван Жицзи қазіргі уақытта Сычуань провинциясының Чэнду қаласынан шыққан тележүргізуші Чжоу Лэйге үйленген. 2018 жылдың соңында олар шағын той жасады, ал 2019 жылдың мамырында тағы бір той ұйымдастырды.
The son of two former basketball players, Wang Zhizhi started playing basketball at the age of 8, and when he was 14 his parents signed him up for the People's Liberation Army, considering the PLA to have the best coaching and facilities in China. He grew up watching weekly NBA game broadcasts on television in Beijing, idolizing Hakeem Olajuwon and Charles Barkley. Although Wang was born in 1977, when processing his travel documents, authorities instead represented his birth year as 1979 so that he could participate longer in youth athletics competitions. Wang has been married twice. The first marriage was to Song Yang, a real estate agent from Haicheng, Liaoning. They were married from 2000 to 2016 and had a son named Wang Xilin who was born in April 2004 in the United States. He is currently following in his father's footsteps to becoming a professional basketball player. Wang Zhizhi is currently married to Zhou Lei, a television host from Chengdu, Sichuan. They had one private wedding at the end of 2018 followed by a second wedding in May 2019.
CBA-ның алғашқы мансабы
Ван 1994 жылы «Байи Рокетс» клубымен өзінің алғашқы кәсіби келісімшартына қол қойды. 1995-96 жылдары Қытай баскетбол ассоциациясы алғашқы маусымын өткізген кезде Ван лиганың ең жас ойыншыларының бірі болды, бірақ ол көп ұзамай жұлдызды құрамдағы негізгі ойыншыға айналды. 1995-96 жылдан бастап 2000-01 маусымында Ұлттық баскетбол қауымдастығына (НБА) кеткенге дейін, ол және импортсыз «Байи Рокетс» командасы CBA-ның алғашқы алты чемпионатында жеңіс туын көтерді. Алайда, Ван НБА-ға кеткеннен кейін, Яо Мин мен «Шанхай акулалары» командасы «Байи Рокетс» клубының үстемдігін күйретіп жіберді.
Wang signed his first professional contract with the Bayi Rockets in 1994. When the Chinese Basketball Association staged its first season in 1995–96, Wang was one of the youngest players in the league, but he soon became a starter and key member on the star studded squad. From 1995–96 until his departure for the National Basketball Association after the 2000–01 season, he and the import less Bayi Rockets won the first six CBA championships, but the team's dynasty was upended by Yao Ming and the Shanghai Sharks as soon as Wang left for the NBA.
НБА мансабы
Қытай баскетбол қызметкерлері мен журналистерінің таңғалуына орай, Ұлттық баскетбол лигасының (NBA) «Даллас Маверикс» командасы 1999 жылғы NBA драфтының екінші айналымында Ванды 36-шы нөмірмен таңдады. «Даллас» командасының бас менеджерінің көмекшісі Донни Нельсон 1993 жылы Ресейде өткен ойында Ванды көріп қалғаннан бері оған қызығушылық танытып келді. Ван 2000-01 маусымда 2000–01 маусымда оннан аз ойын қалғанда соңғы CBA чемпиондық атағын жеңіп алғаннан кейін «Далласқа» келді. Кейбір бейімделу қиындықтарына қарамастан, Ван орташа есеппен ойын басына 4,8 ұпай және 1,4 допты қайтару көрсеткішімен команданың плей-офф тізіміне енді. «Даллас» плей-оффтан шығарылғаннан кейін екі күн өткен соң, Ван Қытай билігі мен «Даллас Маверикс» арасындағы келісімге сәйкес 2001 жылғы Шығыс Азия ойындарында ойнау үшін Қытайға оралды. Дегенмен, Ван Ұлттық баскетбол лигасына (NBA) қайта оралмас бұрын орындауы тиіс міндеті бар еді. Оның бұрынғы клубы «Байи» 2001 жылғы қарашада Қытайда өткен 2001 жылғы Ұлттық ойындарда ойнау үшін Қытайда қалуын сұрады. Ван финалда Яо Миннің «Шанхай» командасын бір ұпай айырмасымен жеңіп, «Далласқа» оралды, бірақ ол басқа ойыншылардың екі айлық дайындық пен жаттығудан өткенін байқады. Ванның «Даллас» командасымен келісім-шарты 2001-02 маусымынан кейін аяқталды. Болашағы белгісіз болғандықтан, ол жазда Қытайға барып жаттығулар өткізудің орнына АҚШ-та қалуды шешті, себебі «Даллас Маверикс» қытай баскетбол қызметкерлеріне уәде берген еді. Ван өзінің агенті Ся Сунның басқаша кеңесін қабылдағанда, оны жұмыстан босатты және америкалық қытай досы Саймон Чанның кеңесімен, ниеттерін «Далласқа» немесе қытай тарапына хабарламай, Лос-Анджелеске көшіп кетті. Ол АҚШ-та болған кезде, қытай баскетбол қызметкерлері оған екі хат жіберіп, Қытай ұлттық баскетбол командасымен жаттығу үшін мүмкіндігінше тезірек Қытайға оралуын өтінді. Барлық тараптар үшін үлкен соққы болған Джоди Валаденің «Даллас Морнинг Ньюс» газетінде жарияланған мақаласында Ванның әлі ниеттерін жарияламағаны және АҚШ-қа қашуды қарастырып отырғаны айтылды. Қытай Ванды жақсы білетін екі әскери шенеунікті соңғы келіссөздер үшін АҚШ-қа жіберді. Баспасөз конференциясында Ван өзінің қытайлықтармен арақатынасының «ана мен баланың» арасындағы қарым-қатынасқа ұқсас екенін және даудың үлкен түсініспеушілікке байланысты болғанын айтты. 2002 жылы Қытайға жаттығуларға бармағаны үшін ол Қытай ұлттық командасынан шеттетілді. Ван 2002 жылы «Лос-Анджелес Клипперс» командасымен келісімшартқа отырды және олармен бір маусым ойнағаннан кейін бос агент атанды. «Маями Хит» оны алғаннан кейін Ванмен көп жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол 2004-05 маусымның соңында «Маями» сапында екі маусым ойнап, 34 ойынға қатысып, орташа есеппен ойын басына 2,5 ұпай жинады.
To the surprise of almost all Chinese basketball officials and reporters, the Dallas Mavericks of the National Basketball Association selected Wang with the 36th pick in the second round of the 1999 NBA draft. Dallas' assistant general manager Donnie Nelson had grown an interest in Wang ever since he spotted him in a 1993 game in Russia. Wang arrived in Dallas after winning his last CBA championship title when there were fewer than ten games left in the 2000–01 season. Despite some adjustment difficulties, Wang managed well by averaging 4.8 points per game and 1.4 rebounds per game, making the team's playoff roster. Two days after Dallas were eliminated from the playoffs, Wang hurried back to China to play in the 2001 East Asian Games according to an agreement formed between the Chinese authorities and the Dallas Mavericks. However, Wang still had one obligation to fulfill before being allowed to return to the National Basketball Association. His former club Bayi requested that he stay in China to play in the 2001 National Games in November 2001. Wang returned to Dallas after barely defeating Yao Ming's Shanghai team by one point in the final, but he found that he had a lot of catching up to do as other players already had two months of preparation and training. Wang's contract with Dallas expired after the 2001–02 season. With his future up in the air, he decided that he would spend the summer in the United States, rather than returning to China for training, as the Dallas Mavericks had promised the Chinese basketball officials. Wang fired his agent Xia Song when the latter suggested otherwise, and following the advice of his American born Chinese friend Simon Chan, moved to Los Angeles without telling either Dallas or his Chinese side about his intentions. During his stay, Chinese basketball officials faxed two letters to him urging him to return to China as soon as possible to train with the Chinese national basketball team. A major blow to all parties involved was an article by Jodie Valade that appeared in The Dallas Morning News which hinted that Wang, who had not yet stated his intentions, might consider defecting to the United States. China sent two military officials who had known Wang very well to go to the United States for a final negotiation. During a press conference, Wang stressed that the relationship between him and the Chinese was like one between "a son and a mother", and the conflict was all a big misunderstanding. He was ultimately dismissed from the Chinese national team for failing to return to China for practice in 2002. Wang signed with the Los Angeles Clippers in 2002 and after a season with them, he was placed on waivers. The Miami Heat decided to sign Wang to a multi year contract after picking him up. He became a free agent at the end of the 2004–05 season after playing for two seasons with Miami, over which he played 34 games and averaged 2.5 PPG.
Кейінгі CBA мансабы
2004–2005 маусымынан кейін Ван Қытайға Қытай баскетбол ассоциациясындағы «Баи» командасына қайта оралды, бірақ «Рокетс» оны 2006–2007 маусымға дейін тіркемеді. Оның оралуының нәтижесі бірден байқалды, 2007 жылдың наурыз айында ол «Баи» командасын сегізінші CBA титулына жетеледі. Ван мансабында екінші рет CBA финалдарының ең құнды ойыншысы атанды, себебі «Рокетс» командасы чемпионат финалында «Гуандун Оңтүстік жолбарыстарын» жеңді. 2013–2014 маусымының соңында ол зейнетке шығуын жариялады, бірақ келесі жылы «Баи» командасы алғашқы жеті ойында 0:7 есебімен жеңілгеннен кейін қысқа мерзімге қайтадан ойынға шықты. 2016 жылдың 12 шілдесінде Ван кәсіби баскетболдан зейнетке шығуын ресми түрде бекітті. Ол 2015 жылы «Рокетс» командасының көмекші жаттықтырушысы болған, ал 2018–2019 маусымына дейін бас жаттықтырушы болып тағайындалды.
Following the 2004–05 season, Wang returned to China to rejoin Bayi in the Chinese Basketball Association, but would not be activated by the Rockets until the 2006–07 season. The impact of his return was immediate, as in March 2007, he led Bayi to their eighth CBA title. Wang was named CBA Finals MVP for the second time in his career as the Rockets beat the Guangdong Southern Tigers in the championship series. He announced his retirement at the end of the 2013–14 season, but briefly returned to the court the next year, after Bayi went 0–7 in their first seven games. On July 12, 2016, Wang officially finalized his retirement from professional basketball. He had already become an assistant coach for the Rockets in 2015, and took over as head coach prior to the 2018–19 season.
Ұлттық құрама мансабы
Ван халықаралық құрамаға шақырылған тұңғыш қытай ойыншысы болды. Ол беделді Nike Hoop Summit турнирінде АҚШ-тың үздік мектеп оқушыларына қарсы ойнады. Ол ойынды бастап, алты ұпай мен алты допты қайтарып алды. Кейін Джон Томпсон оған Джорджтаун университетінде баскетбол ойнауға стипендия ұсынды. Ван 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына Қытай ұлттық баскетбол құрамасына қосылды, онда ол орта есеппен ойын басына 11,1 ұпай және 5,6 допты қайтару көрсетіп, команданың жалпы есеп бойынша 8-орынға ие болуына көмектесті. 1999 жылы Қытай ұлттық құрамасын FIBA Азия чемпионатында жеңіске жеткізгеннен кейін, Ван 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында да Қытай атынан өнер көрсетті, ойын басына орташа есеппен 13,5 ұпай және 5,0 допты қайтару жинады. 2006 жылдың 10 сәуірінде, қытайлық БАҚ-тағы бірнеше апталық қауесеттерден кейін, Ван қытай шенеуніктерімен туындаған келіспеушіліктерге байланысты ұлттық құрамадан төрт жылға шеттетілгеннен кейін Ұлттық баскетбол қауымдастығынан Қытайға оралды. Ол өткен қателіктері үшін көпшілік алдында өтініш айтып, 2006 жылғы FIBA әлем чемпионатында және 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында елдің намысын қорғағысы келетінін мәлімдеді. 2006 жылғы FIBA әлем чемпионаты алдындағы төрт апта ішінде, жарақат алған Хьюстон Рокетс ойыншысы Яо Мингтің болмауында, ол Қытай ұлттық құрамасына үлкен үлес қосты, сегіз матчта ойын басына 4,3 ұпай және 2,6 допты қайтару көрсетті. 2006 жылдың шілдесінде Франциямен өткен көрсету ойынында жарақат алып, тізе буынының байламдары жыртылды. Ван жарақаттан уақытында сақадалып, турнирде өнер көрсетті, ойын басына орташа есеппен 8,2 ұпай және 3,5 допты қайтару жинады.
Wang became the first ever Chinese player to be invited to play for the international squad against the best American high school players in the prestigious Nike Hoop Summit. He started the game and scored six points and six rebounds. He was then offered a basketball scholarship from John Thompson to play for Georgetown University. Wang was included in the Chinese national basketball team for the 1996 Summer Olympics, where he averaged 11.1 points per game and 5.6 rebounds per game, helping the team to finish as 8th place overall. After leading the Chinese national team to the 1999 FIBA Asia Championship title, Wang again starred for China in the 2000 Summer Olympics, averaging 13.5 points per game and 5.0 rebounds per game. On 10 April 2006, following weeks of rumors from the Chinese media, Wang returned to China from the National Basketball Association after being expelled from the national team for four years due to conflicts with Chinese officials. He publicly apologized for his past mistakes and stated that he wanted to represent his national team in the 2006 FIBA World Championship as well as the 2008 Summer Olympics. Over a period of four weeks in the lead up to the 2006 FIBA World Championship, he was a significant contributor to the Chinese national team in the absence of injured Houston Rockets player Yao Ming, scoring 4.3 points per game and 2.6 rebounds per game in eight matches before suffering a torn ligament during an exhibition against France in July 2006. Wang recovered in time to play in the tournament and averaged 8.2 points per game and 3.5 rebounds per game.