Дэвид Стерн: NBA-ның дамуына зор үлес қосқан басшы

Кіріспе

Америкалық кәсіпкер, заңгер және НБА комиссары (1942–2020)

Дэвид Джоэл Стерн (22 қыркүйек 1942 – 1 қаңтар 2020) НБА аудиториясын, әсіресе халықаралық деңгейде дамыту және кеңейтуге үлкен үлес қосты. Ол жаттығу лагерьлерін ұйымдастыру, көрсету ойындарын өткізу және халықаралық ойыншыларды тарту арқылы осы мақсатқа жетті. Стерннің басшылығымен НБА АҚШ-тан тыс қалаларда 12 кеңсе ашты және 40-тан астам тілде 200-ден астам елге хабар таратты. Стерн сонымен қатар Әйелдер ұлттық баскетбол лигасы мен НБА G лигасының (НБА-ның даму лигасы) құрылуына көмектесті. Оның басшылығымен НБА NBA.com, NBA TV және NBA League Pass арқылы цифрлық кеңістікте өзін таныстырды. Ол сондай-ақ НБА-ның әлеуметтік жауапкершілік бағдарламасы – NBA Cares-ті құрды. Стерн 1966 жылы НБА-да сыртқы кеңесші ретінде жұмысын бастады, 1978 жылы лиганың бас кеңесшісі болып қосылды, ал 1980 жылы атқарушы вице-президенті атанды. 1984 жылы ол Ларри О'Брайеннен кейін комиссар болып тағайындалды. 30 жыл қызмет еткен соң, 2014 жылы Солтүстік Американың ірі спорт лигалары тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен комиссар ретінде зейнеткерлікке шықты. Оның орнын Адам Сильвер басты.

Ерте өмір

Дэвид Стерн Нью-Йорктың Манхэттен қаласында, Анна (қызметтік аты Бронштейн, 1918–1990) мен Уильям Стерннің (1918–1980) еврей отбасында үш баланың бірі болып дүниеге келді. Ол әкесімен бірге Мэдисон Сквер Гардендегі ойындарды тамашалаған. 1959 жылы Тейнек орта мектебін бітірген соң, Стерн Ратгерс университетіне түсті, онда ол Sigma Alpha Mu студенттік қауымдастығының мүшесі болды және 1963 жылы тарих бакалавры дәрежесін алды. Кейін ол Колумбия құқық мектебінде оқып, 1966 жылы заң докторы (J.D.) дәрежесін алды.

Алғашқы жұмыстар

Заң факультетін бітіргеннен кейін Стерн ұзақ жылдар бойы НБА-ны өкілдік еткен Proskauer, Rose, Goetz & Mendelsohn (қазір Proskauer Rose) заң фирмасына қосылды. 1978 жылы Стерн Proskauer Rose фирмасынан кетіп, комиссар Ларри О’Брайен басшылығымен НБА-ның бас кеңесшісі болды. 1980 жылы О’Брайен Стернді НБА-ның бизнес және құқықтық мәселелер жөніндегі атқарушы вице-президенті етіп тағайындады, бұл Стернді лиганың маркетинг, теледидар және қоғамдық қатынастар салаларындағы іс жүзіндегі жауапты тұлғаға айналдырды. Осы кезеңде Стерн НБА ойыншылар қауымдастығымен екі маңызды келісімге қол қойды: допингке қарсы тестілеу және командалардың жалақы төлемі шегі. 1980 жылдың тамызында Los Angeles Times газетінде НБА ойыншыларының 40-75 пайызы кокаин қолданатыны туралы хабарланды. Джорданның келуі, әсіресе, НБА үшін коммерциялық табыстың жаңа дәуірін ашты. Ол өзінің ойынға деген шеберлігі мен талантын көрсетті, нәтижесінде Nike компаниясымен келісім шарт жасалды, бұл лигаға ұлттық деңгейде назар аударуға көмектесті. Стерн лиганы көрермендер санының төмендеуінен әлемдік өсуге қарай басшылық етті. Комиссар болып тағайындалған алғашқы жылы Стерн Оңтүстік Америка баскетбол және футбол сарапшысы Адриан Паенза мен Аргентинаның 9-арнасына апта сайынғы НБА жаңалықтарын жылына 2000 долларға көрсету құқығын ұсынды. 1987 жылы ол Нью-Йорк кеңсесінен Қытайдың мемлекеттік телеарнасына VHS таспаларын жіберуді бастады, бұл лиганың географиялық аумағын Солтүстік Америкадан тысқары жерлерге кеңейтуге мүмкіндік берді. Стерн Олимпиада ойындарына кәсіби спортшылардың қатысуына рұқсат беруге ұмтылды, соның нәтижесінде 1992 жылғы АҚШ Олимпиадалық құрамасы құрылды, ол "Арман командасы" деп аталды және халықаралық НБА жұлдыздарының бірінші толқынын дүниеге әкелді. Ол кезде жұртшылық ВИЧ-тан қорқып, бұл ауруға жамандық таңбасы қойылған. Барлық наразылықтарға қарамастан, Стерн Джонсонға 1992 жылғы НБА All-Star ойынында және кейін "Арман командасы" құрамында ойнауға рұқсат берді. 2000 жылы Minnesota Timberwolves командасының Джо Смитпен екі жыл бұрын жасасқан келісімшартының талаптарын бұзғаны белгілі болды, оған болашақта одан да жомарт келісімшарт ұсынылып, нарықтық бағадан төмен қол қоюға көндірген. Бұл команданың қысқа мерзімде көп ойыншыға қол қоюына мүмкіндік берді. НБА Смитпен жасалған келісімшарттың соңғы жылын күштен шығарды, командаға 3,5 миллион доллар айыппұл салды және Timberwolves командасының келесі үш раундтағы НБА драфтын жоққа шығарды. Көптеген адамдар бұрмалау кең таралған құбылыс деп есептесе де, Стерн төреші Кеннет Дамның Timberwolves командасының құпия келісімге қол қойғаны туралы шешімін қабылдады және лига Timberwolves командасын жазалау мақсатында әрекет етпеді деп мәлімдеді. 2005-06 маусымы алдында НБА жаңа киім үлгісін жариялады, ол ойыншыларға құлаққап, тізбек, шорт, жеңсіз көйлек, күн көзілдірік, футболка, жейде және бейсбол шапқа сияқты бас киімдер киюге тыйым салды. Аллен Айверсон бұл саясатты сынға алды: "Олар маған ұқсайтын киінетін жігіттерді, хип-хоп стилінде киінетін жігіттерді мақсат етеді. Менің ойымша, олар тым асып кетті". Он жылдан кейін Стерннің бұл жарлығы НБА жұлдыздары арасында жоғары сәнге деген үрдісті тудырды деп есептелді. Стерн НБА ойыншыларының ең төменгі жас шегін қолдады, нәтижесінде "бір және бітті" ережесі енгізілді. 2001 жылы Стерн: "Егер осы жастар сәл жетіліп, сәл жаттығудан өтіп, өмірлік тәжірибе жинаса, бұл жақсы болар еді" деді. Ол 18 жастағы ересектерді, олардың көпшілігі афроамерикалықтар, "осы жастар" деп атағаны үшін сынға түсті, ал басқа кәсіби спорт түрлері мен кәсіптер 18 жастағыларға рұқсат берді. Лиганың көптеген танымал ойыншылары жаңа допқа наразылық білдірді, мысалы Шакил О’Нил: "Ол ойыншық дүкендерінде сатылатын арзан доптардың біріне ұқсайды" деді. Куба қаржыландырған зерттеуде жаңа доп "4 футтан түсірілген кезде әдеттегі былғары доптарға қарағанда 5-8% төмен секіреді [және] жаңа доп 30% көбірек ерсі секіреді" деп мәлімделді. Алайда, Стерн бастапқыда ойыншылардың жаңа доп туралы көптеген шағымдарына қарамастан, бастапқы допқа қайтудан бас тартты. Маусымның екі айынан кейін Ұлттық баскетболшылар қауымдастығы доптың сапасы және ол ойыншылардың саусақтарына тигізген жаралар туралы шағымдама берді. Стерн НБА-ның шешімді және оны жүзеге асыруды "жақсырақ орындай білуі керек еді" деп мойындады және ойыншылардың пікірін алдын ала ескеру жақсы болар еді. 2006 жылдың 11 желтоқсанында НБА 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап былғары доптарға қайта оралатындығын жариялады. 2007 жылы Стерн Оклахомалық Клей Беннет және оның меншік тобының Seattle SuperSonics командасын сатып алып, кейіннен көшіруіне қатысты дауға араласты. Оның елдің 14-ші ірі нарығынан 45-ші орынға көшіруді қолдауы көпшілік пен БАҚ өкілдері тарапынан күмәнмен қабылданды. Стерннің басшылығымен алты НБА франшизасы көшірілді. Стерн келіссөздерде табандылық таныған адам ретінде танымал болды. 2011 жылғы лок-аут кезінде HBO комментаторы Брайант Гамбел оны "заманауи плантация басшысы" деп айыптады. Лига, жанкүйерлер және БАҚ өкілдерінің бастапқы реакциялары көбінесе теріс болды, ойыншылар Twitter желісінде өз алаңдаушылықтарын білдірді, ал бірнеше танымал спорт журналистері бұл шешімді сынға алды. Келісімге лиганың командалардың біріне иелік етуіне байланысты мүдделер қақтығысы себеп болды, бұл оны сынға ұшыратты. 2012 жылдың 25 қазанында Стерн 30 жылдық қызметтен кейін 2014 жылдың 1 ақпанында НБА комиссары лауазымынан кеткенін хабарлады, бұл оның үш алдыңғы комиссарларынан ұзақ болды. Оның орнына оның орынбасары Адам Сильвер тағайындалды, бірақ ол лигамен комиссар эмеритус лауазымымен байланысын сақтап қалды. 2016 жылы ол FIBA Даңқ залының мүшесі атанды.

After graduating from law school, Stern joined the law firm of Proskauer, Rose, Goetz & Mendelsohn (now Proskauer Rose), which has long represented the NBA. In 1978, Stern left Proskauer Rose to become the NBA's general counsel under Commissioner Larry O'Brien. By 1980, O'Brien promoted Stern to be the NBA's executive vice president for business and legal affairs, which made Stern de facto in charge of marketing, television, and public relations for the league. During this time, Stern largely drove two landmark agreements with the NBA Players' Association: drug testing and team salary cap. An August 1980 report by the Los Angeles Times had estimated that 40 to 75 percent of NBA players used cocaine. Jordan's arrival, in particular, ushered in a new era of commercial bounty for the NBA. With him came his flair and talent for the game, and that brought in shoe contracts from Nike which helped to give the league even more national attention. Stern guided the league through dwindling viewership en route to global growth. In his first year as commissioner, Stern offered Adrian Paenza, a South American basketball and soccer analyst, and the Argentina Channel 9 the rights to air weekly NBA highlights for $2,000 a year. In 1987, he started the shipping of VHS tapes from his New York office to China's state run television station to expand the league's reach beyond North America. Stern pushed to allow professionals to participate in the Olympics, helping spawn the 1992 U. S. Olympic team of NBA players, dubbed the "Dream Team", which begat the first wave of international NBA stars. At the time, the public was afraid of HIV and the disease was demonized. Despite backlash, Stern allowed Johnson to play in the 1992 NBA All Star Game and later for the Dream Team. In 2000, it was revealed that the Minnesota Timberwolves had tampered with Joe Smith two years earlier by promising him a more lucrative contract in future years in exchange for signing him below market value so they could sign more players in the short term. The NBA voided the last year of Smith's contract, fined the franchise $3.5 million and took away the Timberwolves' next three 1st round NBA draft picks. Although many believed that tampering is a common practice, Stern abided by arbitrator Kenneth Dam's ruling that the Timberwolves had signed the secret agreement, and denied that the league was making an example of the Timberwolves. Before the 2005–06 season, the NBA announced a new dress code, which banned players from wearing headphones, chains, shorts, sleeveless shirts, indoor sunglasses, T shirts, jerseys and headgear such as baseball caps during NBA related public appearances. Allen Iverson criticized the policy: "They're targeting guys who dress like me, guys who dress hip hop I think they went way overboard." A decade later, Stern's edict was credited with spawning a style trend among NBA stars toward high fashion. Stern advocated a minimum age limit for NBA players. creating the one and done rule. In 2001, Stern had stated, "If these kids have the ability to get a little more maturity, a little more coaching, a little bit more life experience overall, that's good." He was criticized for his reference to the 18 year old adults, most of whom were African American, as "these kids", when other professional sports and occupations allowed 18 year olds. Many of the league's most prominent players openly expressed their dislike for the new ball, such as Shaquille O'Neal who said, "Feels like one of those cheap balls that you buy at the toy store." A study, financed by Cuban, claimed that the new ball "bounces 5 to 8% lower than typical leather balls when dropped from 4 feet [and] the new ball bounces 30% more erratically." However, Stern initially refused to go back to the original ball despite many complaints by players about the new ball. Two months into the season, the National Basketball Players Association filed a grievance related to the quality of the ball and the cuts it had caused on players' fingers. Stern acknowledged that the NBA "could have done a better job" with the decision and implementation, and that it would have been better to get the players' input in advance. On December 11, 2006, the NBA announced that it would in fact switch back to the leather ball starting on January 1, 2007. In 2007, Stern injected himself in the controversy surrounding the purchase and subsequent relocation of the Seattle SuperSonics by Oklahoman Clay Bennett and his ownership group. His support for the surprising move from the nation's 14th largest market to the 45th was questioned by many both in the public and media. Stern's tenure saw the relocation of six NBA franchises. Stern was known as a relentless negotiator. During the 2011 lockout, he was accused by HBO commentator Bryant Gumbel of being "some kind of modern day plantation overseer", Early reactions from around the league, fanbase, and media were all largely negative, with players taking to Twitter to express their concerns, and several noted sports journalists criticizing the decision. The deal was maligned especially because of the conflict of interest posed by the league's ownership of one of its teams. On October 25, 2012, Stern announced that he would step down as NBA commissioner on February 1, 2014, after 30 years in the role, longer than each of his three predecessors. He was succeeded by his deputy Adam Silver, but remained affiliated with the league with the title of commissioner emeritus. In 2016, he became a member of the FIBA Hall of Fame.

Жеке өмір және өлім

Стерн Дианна Бок Стернге үйленген, және олардың екі ұлы болды: Эрик пен Эндрю. Комиссиялық өкілдігінің соңғы жылдары Стерн 9 миллион доллар жалақы алып жүрген. Оның бойы 1 метр 83 сантиметр (2 метр) болған. 2019 жылдың 12 желтоқсанында Стерн миға қан құйылып, жедел хирургиялық операция жасалды. 2020 жылдың 1 қаңтарында Манхэттенде 77 жасында дүние салды. Стерннің естелігі үшін барлық НБА командалары 2019–20 маусымының қалған бөлігінде жейделеріне қара лента тақты. Леброн Джеймс, Майкл Джордан, Мэджик Джонсон және Коби Брайант (Стерн қайтыс болғаннан жиырма бес күн кейін қайтыс болды) сияқты бірнеше баскетбол жұлдыздары мен ойыншылары оның қазасына қайғырды.