Нұр әл-Дин Морсели: Жұлдызды карьера және рекордтар тарихы
Noureddine Morceli
Алжирлік жүгірші Нур әд-Дин Морселидің 1500 метрдегі жетістіктері: әлемдік рекорд, әлем чемпионаттарындағы жеңіс, тұрақты үлкен жетістіктер. Жылдамдық және спорт.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирлік орта қашықтыққа жүгірген спортшы
Algerian middle distance runner
1990-1992 жылдар
1990 жылы ол аға сыныпқа көтеріліп, 1500 метрде 3:37.87 уақытпен маусымның ең жақсы көрсеткішін тіркеді. Ол бұл үстемдігін 1991 жылы да жалғастырды, 28 ақпанда Севильяда 1500 метрге жабық стадиондағы әлемдік рекордты жаңарып, 3:34.16 көрсеткішін орнатты. Тоғыз күннен кейін, сол трассада, ол 1500 метр қашықтығындағы әлем чемпионатында жеңіске жетті. 1991 жылғы жазғы маусымда Морчели 1500 метрде жеңіліске ұшырамады. Бірнеше Гран-при жарыстарында ол 3:31 минут шамасында нәтиже көрсетті. Токиодағы әлем чемпионатында Морчели 1500 метрге басты үміткер саналды және оңай жеңіске жетті. Ол әлем чемпионатының жаңа рекордын (3:32.84) орнатты және күміс жүлдегер, кениялық Уилфред Кирочиден екі секундқа басымдықпен аяқтады. 1992 жылдың басында Морчели 1000 метрге 2:15.26 уақытпен жабық стадиондағы жаңа әлемдік рекордты көрсетті. Сол жылы Барселонадағы Олимпиада ойындарында алтын медальді жеңіп алуға Морчелиден артық мүмкіндік болмағандай көрінді. Бірақ Олимпиада ойындарына дейін Морчели күтпеген жерден Римде Геннаро ди Наполиге және Ослода Дэвид Кибетке есе жіберді. Оның бір жыл бұрынғыдай жақсы формада еместігін көрсететін белгілер пайда болды. Дегенмен, Олимпиаданың жартылай финалында ол күшті көрінді. Олимпиада финалы өте баяу өтті, қатысушылар 800 метрлік қашықтықты әйелдер финалынан да жайлап өтті. Бұл Морчелидің әдеттегі қарқыны емес, оған ыңғайлы да емес еді, ал соңғы спринт басталғанда, ол жауап бере алмай, көңіл көшпейтін жетінші орынды иеленді. Финалдан үш күн өткен соң Морчели Монакода маусымның ең жақсы көрсеткішін тіркеді, ал бір аптадан кейін Цюрихте жеке рекордын жаңарып, 3:30.76 уақытпен жеңіске жетті. 1992 жылдың қыркүйегінде Морчели Риетиде 1500 метрге 3:28.86 уақытпен жаңа әлемдік рекордты орнатты.
In 1990, he moved up to senior class and set the season's best mark of 3:37.87 in 1500 m. He continued this dominance into 1991, when he broke the world indoor record for 1500 m at Seville on February 28, setting a new mark of 3:34.16. Only nine days later, on the same track, he won the 1500 m title at the World Indoor Championships. Throughout the outdoor season 1991 Morceli remained undefeated over 1500 m. At several Grand Prix meetings he ran times around 3:31 min. At the World Championships in Tokyo, Morceli was already a clear favourite for the 1500 m and he won easily. He set a new World Championships record (3:32.84) and finished with a remarkable two second lead between him and the silver medallist Wilfred Kirochi (Kenya). In the beginning of 1992, Morceli ran a new 1000 m indoor world record of 2:15.26. There seemed to be no greater certainty for a gold medal at the Olympic Games in Barcelona later that year than Morceli. But prior to the Olympic Games Morceli lost unexpectedly to Gennaro di Napoli in Rome and David Kibet in Oslo. There were signs that he was not in the same shape as the year before. However, in the Olympic semi final he looked strong. The Olympic final was run at a woefully slow pace, with the field passing through the 800 m mark in a slower time than in the women's final. That was not the sort of pace to which Morceli had become accustomed, or that he was comfortable with, and when the frantic sprint for home began, he found himself unable to respond, eventually finishing a disappointing seventh. Only three days after the final Morceli set a world season's best in Monaco and a week later he broke his personal best to win in Zurich in 3:30.76. In September 1992 Morceli set a new 1500 m world record of 3:28.86 in Rieti.
1993 - 1995 жылдар
1993 жылы Морсели Нарбоннадағы Жерорта теңізі ойындарында 3:29.20 минут көрсетіп жеңіске жетіп, өзінің әлемдік рекордын шамалы ғана арттырып жіберді. Осы кезде Морсели өзіне жаңа мақсат қойды: Стив Крамның сегіз жылдық рекордын (3:46.32) бұзу. Маусым бойы ол күшті қарсылассыз жүрді. Монакода 3000 метрлік әлемдік рекордты орнатуға жақын болды. Тіпті ол әлем чемпионатына қатыспай, әлемдік рекордты жаңаруға толыққанды назар аударуы мүмкін деген де әңгімелер болды. Бірақ соңында ол қатысуға шешім қабылдады. Штутгарттағы әлем чемпионатында 1500 метрлік финал салыстырмалы түрде баяу басталды, бірақ Морсели әрқашан жағдайды толық бақылауда ұстады, соңғы шеңберде қарқынды жүгіріп, оңай жеңіске жетіп, әлем чемпионы атағын сақтап қалды. Келесі апталарда Берлин мен Брюссельде Мильде жаңа әлемдік рекордты орнатуға екі рет әрекеттенді, бірақ сәтті болмады. Алайда, Брюссельдегі жарыстан кейін екі күн өткен соң, ол 3:44.39 уақытпен бұрынғы рекордты жаңарып, баршаны таң қалдырды. 1994 жылы ол 7:25.11 уақытпен 3000 метрлік жаңа әлемдік рекордын орнатты. Сондай-ақ 5000 метрлік қашықтықта тамаша нәтижелер көрсетті. Цюрихте ол қарсыластарын озып, жеңіске жетті, ал Риетиде 5000 метрлік жарыста да жеңіске қол жеткізді. Маусымдағы жалғыз жеңілісі Морселидің Кельн қаласындағы 800 метрлік жарысқа қатысуымен байланысты болды. Морсели келесі маусымда 2000 метрлік әлемдік рекордты 4:47.88 уақытпен жаңартты. Тоғыз күннен кейін Морсели өзінің керемет карьерасындағы соңғы әлемдік рекордын орнатты – Ниццада 1500 метрлік өзінің рекордын 3:27.37-ге дейін төмендетті. Осыдан кейін бірнеше күн өткен соң, Монакода 3:27.52 уақытпен жеңіске жетіп, тағы да рекордты жаңаруға жақын болды. Содан кейін Гетеборгте 1500 метрлік әлем чемпионы атағын сәтті қорғады. Бірақ көп ұзамай Морсели Цюрихте Миль рекордын жақсартуға тырысты, бірақ бұл жолы қажетті нәтижеге қол жеткізе алмады.
In 1993 Morceli narrowly missed his own world record when he won the Mediterranean Games in Narbonne in 3:29.20 min. By that time Morceli had set himself a new aim: to break Steve Cram's eight year old record over the Mile (3:46.32). Throughout the season he was virtually without any serious competitors. In Monaco he narrowly missed the 3000 m world record. There was even talk that he might skip the World Championships in order to concentrate fully on the world record hunt. However, in the end he decided to take part. At the World Championships in Stuttgart, the final of 1500 m started at a relatively slow pace, but Morceli was always in complete control, sprinting away in the last lap to win easily and retain his world title. In the following weeks he failed twice to set a new world record over the Mile in Berlin and Brussels. But just two days after the race in Brussels he astonished everyone by crushing the old record with a time of 3:44.39, the first mile ran at 16 mph. In 1994, he set the new 3000 m world record, clocking 7:25.11. He also experimented successfully with the 5000 m. In Zurich he outsprinted the rest of the field to take the victory and also won the 5000 m race in Rieti. The only defeat of the season came when Morceli opted for an unusual 800 m appearance in Cologne. Morceli broke the 2000 m world record in the following season, setting a new mark of 4:47.88. Nine days later Morceli set the last world record of his magnificent career, when he lowered his own 1500 m record to 3:27.37 in Nice. Only a few days after this he almost broke the record again when he triumphed in 3:27.52 in Monaco. Later on that year he defended easily the 1500 m World Champion title in Gothenburg. Shortly after, Morceli tried to improve on his Mile record in Zurich but did not succeed.
1996-2000 жылдар
1996 жылғы маусымның басында Морсели 3:29.50 уақытпен маусымның ең үздік нәтижесін көрсетті. Бірақ, Хишам Эль Герруж Хенгелода 3:29.51 уақытпен жеңіске жеткенде, жаңа және күшті қарсылас кенеттен пайда болды. 1996 жылғы жазғы Олимпиадада Морселиге зор қысым болды. Финалда оның басты бәсекелесі Хишам Эль Герруж соңғы шеңберде құлап кетті, бұл осы жарыстың қарқынын баяулатты. Морсели жылдамдыққа өтіп, финиш сызығын алғашқы болып кесіп, қорғаудағы Олимпиада чемпионы Фермин Качодан озып шықты. 1996 жылдың соңында Морсели төрт жылдан кейін алғаш рет Миланда Эль Герружтан 1500 метрде жеңілді. 1997 жылғы Афиныда өткен Әлем чемпионатында Морсели 1500 метрде төртінші орын алды, ал 1999 жылы Севильяда ол Әлем чемпионаттарының 1500 метр финалына бес рет қатарынан ілікті, бірақ соңғы айналымда медальдық күрестен шығып қалды. Морселидің ірі халықаралық чемпионаттағы соңғы қатысуы 2000 жылы Сиднейде өткен Олимпиада ойындары болды.
At the start of the 1996 season, Morceli set a world season's best of 3:29.50. However, a new and serious opponent suddenly appeared on the scene, when Hicham El Guerrouj won in Hengelo in a time of 3:29.51. At the 1996 Summer Olympics, Morceli was under enormous pressure. The final was run at an average pace when his main rival, Hicham El Guerrouj, fell down on the final lap. Morceli accelerated and crossed the line first ahead of the defending Olympic champion, Fermín Cacho. At the end of 1996 Morceli suffered his first 1500 m defeat in four years at the hands of El Guerrouj in Milan. In the 1997 World Championships at Athens, Morceli was fourth in 1500 m and in 1999, at Seville, he qualified for his fifth straight 1500 m final at a World Championships, where he dropped out at the bell while well out of medal contention. Morceli's last appearance at a major international championships was at the 2000 Olympic Games in Sydney.
Зейнеткерлікке шыққаннан бері
Қазіргі уақытта Морсели Халықаралық Олимпиада комитетіне, Африка ойындарына көмектесу арқылы, сондай-ақ Алжирдегі жас жеңіл атлетикашылардың дамуына қолдау көрсету арқылы спорттың елшісі қызметін атқарады. 2020 жылдың қаңтар айында ол Алжир президенті Әбделмәжит Теббунның 2019 жылғы желтоқсандағы президент сайлауынан кейін құрған жаңа үкіметте элиталық спорт жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды (жастар және спорт министріне бағынады). 2020 жылдың маусым айында үкіметтік өзгерістерден кейін Морселидің орнына дзюдодан әлем чемпионы Салима Суакри келді. Морсели Алжирдегі ешқандай партияға мүше емес және бірінші Джерад үкіметіне тәуелсіз кандидат ретінде тағайындалды.
Currently, Morceli serves as an ambassador of the sport by assisting with the International Olympic Commission, the African Games, as well as assisting the development of young track and field athletes in Algeria. In January 2020, he was appointed Secretary of State for Elite Sport (reporting to Minister of Youth and Sports) in the new government chosen by Algerian president Abdelmadjid Tebboune after the presidential election of December 2019. Morceli was replaced by Judo champion Salima Souakri in June 2020 following a government change. Morceli has no political affiliation to any party in Algeria and was chosen as an independent member in the first Djerad gouvernment.
Үлкен халықаралық жарыстар
1988 жылғы Әлемдік жасөспірімдер чемпионатыСадбери, Канада2-орын1500 м3:46.931991 жылғы Әлемдік жабық үй чемпионатыСевилья, Испания1-орын1500 м3:41.57Әлем чемпионатыТокио, Жапония1-орын1500 м3:32.84 1992 жылғы Олимпиада ойындарыБарселона, Испания7-орын1500 м3:41.701993 жылғы Әлем чемпионатыШтутгарт, Германия1-орын1500 м3:34.241995 жылғы Әлем чемпионатыГётеборг, Швеция1-орын1500 м3:33.731996 жылғы Олимпиада ойындарыАтланта, АҚШ1-орын1500 м3:35.781997 жылғы Әлем чемпионатыАфина, Грекия4-орын1500 м3:37.371999 жылғы Әлем чемпионатыСевилья, Испания12-орын1500 мDNF2000 жылғы Олимпиада ойындарыСидней, Австралия24-орын (жартылай финал)1500 м4:00.78