Кіріспе

Стаффордширдегі көл, Англия

Чейзуотер – Англияның Стаффордшир графтығындағы Бернтвуд қауымы мен Личфилд ауданында орналасқан су қоймасы. Алғашқыда Нортон тобы және Каннок Чейз су қоймасы деп аталған, ол 1797 жылы каналға су жеткізу үшін резервуар ретінде салынған. Су қоймасы Уирли және Эссингтон каналын тікелей қамтамасыз ету және 160 миль (257 км) Бірмингем каналы желісіндегі су деңгейін сақтау мақсатымен құрылды. Қара ел аймағындағы қарқынды өнеркәсіптік даму кезеңінде канал инфрақұрылымындағы су деңгейін сақтау маңызды болды және Чейзуотерге зор сұраныс болды. 20 ғасырдың ортасында тауар тасымалы үшін каналдардың маңызы азайғандықтан, су қоймасы өз мақсатын өзгертіп, су шаңғысы, желкендесу, вейкборд және велосипед тебу сияқты іс-шаралармен танымал, көпшілікке арналған демалыс орнына айналды. Чейзуотер – Стаффордшир графтығындағы көлем бойынша үшінші ірі су қоймасы және Батыс Мидлендс аймағындағы ең ірі каналға су жеткізетін су қоймасы.

Тарих

Парламент актісі, 34 Гео. 3. c. 25, 1794 жылғы 28 наурызда "Уирли мен Эссингтон каналын кеңейту туралы акт" деп аталатын корольдік келісім алды, бұл Ковентри каналындағы Снейдтен Личфилд арқылы Хаддлсфорд қосылысына дейін созылған кеңейтуге рұқсат берді, сондай-ақ құрылысты аяқтау үшін 115 000 фунт стерлинг көлемінде қаражат жинауға мүмкіндік берді. Акттың бір бөлігі ретінде Уирли мен Эссингтон канал компаниясы жаңа учаскедегі каналды толық ұстап тұру үшін су көзін қамтамасыз етуге міндеттелді. Су тасқыны жолдар мен көпірлерді қиратып, егістіктерді су басып, мал-жануарлардың өліміне себеп болып, елеулі зақым келтірді. Су қоймасының сыйымдылығының артуы нәтижесінде су қоймасының батыс жағында Джеффрис Сваг пайда болды. 1954 жылы алынған тоқтату актісінің шарттарына сәйкес, бастапқы Уирли мен Эссингтон каналының көптеген тармақтары жабылды, соның ішінде Оглиден Хаддлсфордқа дейінгі тармақ, ол 1955 жылы тоқтатылды. Бұл учаскенің жабылуы Чейзуотерден суға деген қажеттілікті азайтты. 1957 жылғы 21 қазанда су қоймасын Браунхиллс қалалық округтік кеңесі Британдық көлік комиссиясынан 5 600 фунт стерлингке сатып алды және су қоймасы Чейзуотер деп аталды. 20 ғасырдың ортасында Чейзуотер маңындағы көптеген кендер жабылды және аймақ көбінесе демалыс мақсатында пайдалана бастады. 1950 жылдардың басында бірінші болып желкенді қайықтар келді, кейін жағалаудың жоғары жағында жылдамдықты қайықтар да қосылды. 1960 жылдардың басында желкеншілер клубы қазіргі орнына көшті, ал 1961 жылы оңтүстік жағалауда кемежай мен сарай салынды. 1960 жылдары соңғы теміржол көлігі бөгеттен өтіп, соңғы көмір баржасы Англси ойпатына кетті. 1984 жылы Чейзуотердің бас жоспары және даму стратегиясы жарияланды, ол Чейзуотердің және оны қоршаған жердің табиғатты қорғау құндылығын мойындады. 1994 жылы Личфилд аудандық кеңесі Чейзуотерді басқаруға жауапкершілікті алды, ал 1998 жылы бұл орын ауылдық саябаққа айналды. Чейзуотердегі табиғат пен демалысқа қатысты инвестициялар 2000 жылы 1,9 миллион фунт стерлингтік Forest of Mercia Innovation Centre құрылысына және Чейзуотер теміржолын мұралық желі ретінде қайта жаңғыртуға әкелді. 2006 жылы жүргізілген тексеруде шығыс бөгетін жөндеу қажеттігі анықталды. Осының нәтижесінде 2010 жылдың көктемінде су қоймасынан су төгіліп, жұмыстар 2012 жылдың көктемінде аяқталды. 2011 жылдың мамырында Стаффордшир округі кеңесі жөндеу жұмыстарын аяқтауды қамтамасыз ету үшін су қоймасының меншігін өз қолына алды.

Плотина және су қоймасы

Чейзвотер су қоймасы екі топырақтан жасалған бөгеттермен сақталады. Басты шығыс бөгеті су қоймасының шығыс жағымен солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып, ұзындығы [ұзындық мәні] метр, ең жоғары биіктігі [биіктік мәні] метр, қырлы бөлігінің ені [ендік мәні] метр және табанының ең кең бөлігі [ендік мәні] метрді құрайды. Онда жүзбелі су өсімдігі – су плантаны (Luronium natans), дөңгелек жапырақты қыста көк (Pyrola rotundifolia), етшіл дөңгелек жапырақты күнкөріс (Drosera rotundifolia), жылан тілі (Ophioglossum), қара көк бөртпе (Asplenium adiantum nigrum), алтын көзді үйрек (Bucephala) және тұмсықты үйрек (Aythya fuligula) сияқты өсімдіктер мен құстар кездеседі.

Бүгін

Айналасындағы аумақ елдік саябақ деп белгіленген. Су қоймасында су шаңғысы, желкендеу, балық аулау және құс қадағалау сияқты әртүрлі шаралар ұйымдастырылады. Чейзуотердің айналасында Чейзуотер темір жолы өтеді. Бөгеттің ортасында орналасқан үлкен үй бұрын бөгет бастығының үйі болған. Бөгет бастығы BCN төлемақы үйлерінің үлгісімен салынған алтыбұрышты клапандық үйге баратын және Чейзуотер су қоймасынан каналға су жіберу үшін қақпа клапандарын ашып-жабатын. Су қоймасы мен A5 арасында M6 ақылы жолының салынуы көлдің оңтүстік жағына қол жеткізу үшін автомобиль жолынан жаңа көпір салуды қажет етті, онда инновациялық орталық су жағасына қолжетімділікті жақсартады. Автожол құрылысына жер сату Чейзуотер темір жолына көл жағында жаңа ғимараттар мен үлкен локомотивтер депосын салуға мүмкіндік берді. 2019 жылдың маусым айында Чейзуотерде parkrun (тегін, апта сайынғы 5 км жүгіру/жүру) іс-шарасы әр сенбі күні сағат 9-да басталады.

Дамбаларды жөндеу

2006 жылы өткізілген тексеру және одан кейінгі жылдары жүргізілген қосымша зерттеулер нәтижесінде шығыс бөгетінде жөндеу жұмыстары қажет екені анықталды. Бөгетке қауіп төндірген факторлар ішкі эрозия және дауыл кезінде бөгеттің суға батып кетуі болды. 2011 жылдың мамыр айында су қоймасының меншігі Стаффордшир округі кеңесіне берілді, жұмыстардың сәтті аяқталуын қамтамасыз ету мақсатында. Округ кеңесі бас мердігерді сақтап, жұмысты аяқтау үшін URS инженерлік-құрылыс компаниясын тағайындады. 2010 жылдың ақпаннан сәуір айына дейін су қоймасының су деңгейі төмендетілді, шығыс бөгетінде жұмыс жүргізу үшін. Ішкі эрозия қаупін азайту үшін, бөгеттің төменгі жағына судың ағынын бақылау және мониторинг жүргізу үшін сүзгілер орнатылды. Су қоймасының түбінен каналға дейін созылатын су төгілетін құбыр 200 жылдан бері алғаш рет тексеріліп, жаңартты. Су деңгейі төмендетілген кезде, су қоймасының түбінде екі күдікті жарылғыш зат табылды, кейін олардың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған миномет оқтары екені анықталды.