Кіріспе

Үлкен және кіші әріптердің ерекшеленуін анықтайды. Компьютерлерде үлкен және кіші әріптердің ерекшеленуі (әріптерге сезімтал) немесе теңесуі (әріптерге сезімсіз) анықталады. Мысалы, иттер туралы білуге қызығушылық танытқан пайдаланушылар электрондық кітап іздегенде, "ит" және "Ит" олар үшін бірдей маңызға ие. Сондықтан олар әріптерге сезімсіз іздеуді қалайды. Бірақ олар онлайн энциклопедияда Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы ақпарат іздегенде, мысалы, немесе әріптердің үлкен не кіші болуы маңызды және әріптердің айырмашылығынан туындаған екі немесе одан көп сөздердің арасындағы мағыналық айырмашылық болған жағдайда, олар әріптерге сезімтал іздеуді артық көруі мүмкін.

Бағдарламалау тілдерінде

Кейбір бағдарламалау тілдері өздерінің идентификаторлары үшін әріптердің үлкендігі мен кішілігіне сезімтал (C, C++, Java, C#, Verilog, Ruby, Python және Swift). Басқалары әріптердің үлкендігі мен кішілігіне сезімтал емес (яғни, әріптердің үлкендігі мен кішілігі маңызды емес), мысалы ABAP, Ada, BASIC-тің көп бөлігі (бірақ BBC BASIC – ерекше жағдай), Common Lisp, Fortran, SQL (синтаксис үшін және кейбір өндірушілердің іске асырулары үшін, мысалы Microsoft SQL Server, деректер үшін де) және Pascal. Сондай-ақ, Haskell, Prolog және Go сияқты тілдерде идентификатордың бас әрпі оның мағынасы туралы ақпаратты білдіреді. Тағы да кейбір бағдарламалау тілдері әртүрлі деңгейде әріптерге сезімтал; мысалы, PHP-де айнымалылардың атаулары әріптердің үлкендігі мен кішілігіне сезімтал, ал функциялардың атаулары сезімтал емес. Яғни, егер сіз функцияны кіші әріптермен анықтасаңыз, оны үлкен әріптермен шақыруға болады, бірақ егер сіз айнымалыны кіші әріптермен анықтасаңыз, оны үлкен әріптермен пайдалана алмайсыз. Nim әріптердің үлкендігі мен кішілігіне және астын сызу белгісіне назар аудармайды, егер бірінші әріптер сәйкес келсе.

Мәтіндік іздеу

Мәтіндік іздеу операциясы жүйеге, қолданбаға немесе контекстке байланысты әріптердің үлкен не кішкентай болуына сезімтал немесе сезімсіз болуы мүмкін. Көп жағдайда пайдаланушы іздеудің әріптерге сезімтал екенін өзі анықтай алады, мысалы, көптеген мәтіндік редакторларда, сөз өңдеу бағдарламаларында және веб-браузерлерде. Әріптерге сезімсіз іздеу "Language" (сөйлемнің басында), "language" және "LANGUAGE" (тақырыпта үлкен әріптермен жазылғанда) сияқты нұсқаларды табады; ал әріптерге сезімтал іздеу "BASIC" компьютерлік тілін табады, бірақ сөздің көптеген қажетсіз нұсқаларын шығармайды. Мысалы, Google іздеу жүйесі негізінен әріптерге сезімсіз, және әріптерге сезімтал іздеу опциясы жоқ. Oracle SQL-де көптеген операциялар мен іздеулер әдетте әріптерге сезімтал, ал көптеген басқа ДБСЖ-де (СҚДБЖ) SQL іздеулері әдетте әріптерге сезімсіз болады. Кейде әріптерге сезімсіз операцияларды, әріптердің үлкен және кіші нұсқаларын бірдей қарастыратын таңба кодтарының кестесін «бүктеу» идеясынан туындап, «әріптерді бүктеу» деп атайды.

Файл жүйелерінде

Unix тәрізді жүйелердегі файлдық жүйелерде файл атаулары әдетте әріптердің үлкен-кішін болуына сезімтал (бір каталогта readme.txt және Readme.txt деген екі файл болуы мүмкін). MacOS бұл жағынан ерекше, өйткені ол әдепкі бойынша HFS+ және APFS-ті әріптердің үлкен-кішін болуына сезімсіз (сол себепті бір каталогта readme.txt және Readme.txt файлдары болмайды) бірақ әріптерді сақтайтын режимде (readme.txt ретінде құрылған файл readme.txt ретінде, ал Readme.txt ретінде құрылған файл Readme.txt ретінде көрсетіледі) қолданады. Бұл әзірлеушілер мен тәжірибелі пайдаланушылар үшін кейбір қиындықтар тудырады, себебі басқа Unix сияқты орталардағы көптеген файлдық жүйелер әріптердің үлкен-кішін болуына сезімтал, мысалы, Unix сияқты жүйелерге арналған бағдарламалық қамтамасының бастапқы код ағашында бір каталогта Makefile және makefile деп аталатын екі файл болуы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір Mac орнатушылары әріптердің үлкен-кішін болуына сезімсіздікке негізделген және әріптердің үлкен-кішін болуына сезімтал файлдық жүйелерде жұмыс істемей қалуы мүмкін. Ескі MS DOS файлдық жүйелері FAT12 және FAT16 әріптердің үлкен-кішін болуына сезімсіз және оларды сақтамайтын, сондықтан readme.txt немесе ReadMe.txt деп енгізілген файл README.TXT ретінде сақталады. Кейін Windows 95-те VFAT пайда болғаннан кейін FAT файлдық жүйелері ұзын файл атауларын қолдаудың арқасында әріптерді сақтайтын болды. Жаңа Windows файлдық жүйелері, мысалы NTFS, ішкі түрде әріптердің үлкен-кішін болуына сезімтал, сондықтан readme.txt және Readme.txt файлдары бір каталогта бірге болуы мүмкін. Дегенмен, практикалық тұрғыдан алғанда, файл атаулары пайдаланушылар мен көптеген бағдарламалық қамтамалар үшін әріптердің үлкен-кішін болуына сезімсіз сияқты көрінеді. Бұл Unix сияқты ортадан келген әзірлеушілерге немесе бағдарламалық қамтамаға проблема тудыруы мүмкін, бұл MacOS файлдық жүйелерінің әріптердің үлкен-кішін болуына сезімсіздігіне ұқсас.