Кіріспе
Биполярлы тоқтайтын транзисторды қолданатын электрондық күшейткіш түрі. Электроникада, жалпы эмиттерлік күшейткіш – бір сатылы биполярлы тоқтайтын транзистор (BJT) күшейткішінің үш негізгі топологиясының бірі, көбінесе кернеу күшейткіші ретінде қолданылады. Ол жоғары ток күшейту коэффициентін (әдетте 200), орташа кіріс кедергісі және жоғары шығыс кедергісін қамтамасыз етеді. Жалпы эмиттерлік күшейткіштің шығысы инверттелген, яғни синусоидтық кіріс сигналы үшін шығыс сигналы кіріске қатысты 180 градусқа фазадан қалыс болады. Бұл тізбекте транзистордың базалық терминалы кіріс ретінде, коллектор шығыс ретінде, ал эмиттер екеуіне де ортақ (мысалы, ол жерге немесе қуат көзіне қосылуы мүмкін), сондықтан оның аты осылай аталады. Аналогы FET тізбегі – жалпы көз күшейткіші, ал аналогы лампалық тізбегі – жалпы катод күшейткіші.
In electronics, a common emitter amplifier is one of three basic single stage bipolar junction transistor (BJT) amplifier topologies, typically used as a voltage amplifier. It offers high current gain (typically 200), medium input resistance and a high output resistance. The output of a common emitter amplifier is inverted; i. e. for a sine wave input signal, the output signal is 180 degrees out of phase with respect to the input. In this circuit, the base terminal of the transistor serves as the input, the collector is the output, and the emitter is common to both (for example, it may be tied to ground reference or a power supply rail), hence its name. The analogous FET circuit is the common source amplifier, and the analogous tube circuit is the common cathode amplifier.
Эмитерлік дегенерация
Жалпы эмитерлік күшейткіштер күшейткішке инверттік шығыс береді және бір транзистордан екіншісіне дейін кеңінен өзгеруі мүмкін өте жоғары күшейтуге ие болуы мүмкін. Күшейту температура мен смещение тогының күшті функциясы болып табылады, сондықтан нақты күшейту шамалы болжамсыз. Тұрақтылық – кез келген кездейсоқ оң кері байланыс болуы мүмкін мұндай жоғары күшейту тізбектерімен байланысты тағы бір мәселе. Тізбекпен байланысты басқа мәселелер – кішкентай сигнал шегінен туындаған кіріс динамикалық диапазонының төмендігі; егер бұл шек асылса, жоғары бұрмалау пайда болады және транзистор кішкентай сигнал моделі сияқты әрекет етуін тоқтатады. Бұл мәселелерді жеңілдетудің бір әдеттегі жолы – эмитерлік дегенерация. Бұл сигнал көзі мен ортақ сигнал нүктесі (мысалы, жер немесе қуат көзі) арасына кішкентай кедергі қосуды білдіреді. Бұл кедергі тізбектің жалпы транскондуктивтігін факторға дейін азайтады, бұл кернеу күшейтуін
құрайды, мұнда
Кернеу күшейтуі транзистордың ішкі және болжамсыз сипаттамаларына емес, кедергілердің қатынасына ғана дерлік тәуелді. Осылайша, тізбектің бұрмалау және тұрақтылық сипаттамалары күшейтуді азайту есебінен жақсарады. (Бұл жиі «теріс кері байланыс» деп сипатталғанымен, ол күшейтуді азайтады, кіріс кедергісін арттырады және бұрмалауды азайтады, ол теріс кері байланыс күшейткішінің ойлап табуынан бұрын пайда болды және шығыс кедергісін азайта алмайды немесе өткізу қабілетін кеңейте алмайды, шын мәнінде теріс кері байланыс күшейткіші істейтіндей.)
The voltage gain depends almost exclusively on the ratio of the resistors rather than the transistor's intrinsic and unpredictable characteristics. The distortion and stability characteristics of the circuit are thus improved at the expense of a reduction in gain. (While this is often described as "negative feedback", as it reduces gain, raises input impedance, and reduces distortion, it predates the invention of the negative feedback amplifier and does not reduce output impedance or increase bandwidth, as a true negative feedback amplifier would do.)
Сипаттамалары
Төмен жиіліктерде және қарапайым гибридті пи моделін пайдаланып, төмендегі шағын сигнал сипаттамаларын шығаруға болады. Анықтама Төмендеткіш дегенерациясы бар Төмендеткіш дегенерациясы жоқ; яғни, RE = 0 Ток күшейту Кернеу күшейту Кіріс кедергісі Шығыс кедергісі Егер төмендеткіш дегенерациясы резисторы болмаса, онда , және өрнектер тиімді түрде оң жақ бағандағы мәндерге дейін қарапайымдастырылады (кернеу күшейтуі идеалды мән екенін ескеріңіз; нақты күшейту шамалы болжамсыз). Күтілгендей, көтерілген кезде кіріс кедергісі артады және кернеу күшейтуі төмендейді.
If the emitter degeneration resistor is not present, then , and the expressions effectively simplify to the ones given by the rightmost column (note that the voltage gain is an ideal value; the actual gain is somewhat unpredictable). As expected, when is increased, the input impedance is increased and the voltage gain is reduced.
Төмен жиіліктегі кернеу күшейткіш
Жалпы эмитерлік күшейткішті пайдаланудың типік мысалы 3-суретте көрсетілген. Кіріс конденсаторы C кірістің кез келген тұрақты ток компонентін жояды, ал R1 және R2 резисторлары транзисторды кірістің барлық диапазонында белсенді режимде жұмыс істеуі үшін қалыпқа келтіреді. Шығыс – кірістің айнымалы ток компонентінің кері көшірмесі, RC/RE қатынасымен күшейтіліп, және барлық төрт резистормен анықталатын шамамен ығыстырылған. RC көбінесе үлкен болғандықтан, бұл тізбектің шығыс кедерігі тым жоғары болуы мүмкін. Бұл мәселені шешу үшін RC мүмкіндігінше төмен ұсталады және күшейткіштен кейін эмитер ізбасары сияқты кернеу буфері орналастырылады.
Радио
Жалпы эмиттерлік күшейткіштер радиожиіліктік тізбектерде де қолданылады, мысалы, антеннамен қабылданатын әлсіз сигналдарды күшейту үшін. Мұндай жағдайда жүктемелік кедергіні резонаторлық тізбекпен алмастыру жиі кездеседі. Бұл жолақты қажетті жұмыс жиілігіне жақын тар диапазонмен шектеу үшін жасалуы мүмкін. Одан да маңыздысы, резонаторлық тізбек электродтар арасындағы және шашыраңқы сыйымдылықтарды резонансқа келтіруге мүмкіндік береді, бұл әдетте жиілік жауабын шектейді, соның арқасында тізбек жоғары жиіліктерде жұмыс істей алады. Жалпы эмиттерлер көбінесе төмен шуды күшейткіштер ретінде де қолданылады.
Аудио
Жалпы эмитерлік күшейткіштер аудио күшейткіштер ретінде де қолданылады. Мысалы, жалпы эмитерлік күшейткіштің өздігінен жасауға немесе хобби үшін қолданылуы туралы мынада келтірілген.