Кіріспе

Google-дың ортақ мүдделері бар адамдар үшін талқылау топтарын ұсынатын қызметі. 2024 жылдың ақпанына дейін Google Groups қызметі Usenet жаңалық топтарына да қол жеткізуді қамтамасыз етті, олармен бірлескен пайдаланушы интерфейсі арқылы оқу және жариялау мүмкіндігі болды. Google Groups-қа қол жеткізуден басқа, тіркелген пайдаланушылар басқа жерде хостингі бар электрондық пошта тізімдері үшін пошта тізімдерінің архивтерін құра алады. Google Groups 2001 жылдың ақпан айында Google Deja Usenet архивін сатып алғаннан кейін жұмыс істей бастады. Deja News 1995 жылдың наурыз айынан бері қолданыста болды. Google Groups кез келген пайдаланушыға веб-интерфейс немесе электрондық пошта арқылы тақырыптық талқылауларды жүргізуге және оларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Талқылау топтарының кем дегенде екі түрі бар: Google Groups-қа арналған форумдар (пошта тізімдері сияқты) және NNTP арқылы қол жетімді Usenet топтары, Google Groups олар үшін шлюз және ресми емес архив ретінде қызмет етеді. Google Groups-тың Usenet жаңалық топтарының архиві 1981 жылға дейін сақталады. 2023 жылдың 15 желтоқсанында Google Google Groups-тың 2024 жылдың 22 ақпанында жаңа Usenet мазмұнын жариялау немесе қарауды тоқтататынын, бірақ қолданыстағы архивтер қолжетімді болатынын хабарлады.

Дежа жаңалықтары

Deja News Research Service – 1995 жылдың наурыз айында Техас штатының Остин қаласында Стив Мадер құрған Usenet талқылау топтарына жарияланған хабарламалардың архиві. Оның қуатты іздеу мүмкіндіктері қызметке даңқ әкеліп, дау тудырды және онлайн-талқылаудың қабылданатын сипатын айтарлықтай өзгертті. Бұл архив 2001 жылы Google компаниясымен сатып алынды. Usenet талқылауларының архиві осы ортаның пайда болған сәтінен бастап сақталып келгенімен, Deja News жаңа мүмкіндіктер жиынтығын ұсынды. Ол барлық қолданушыларға қолжетімді болды, World Wide Web пайдаланушысы үшін қарапайым интерфейс ұсынды, барлық архивтелген жаңалық топтарында іздеуге мүмкіндік берді, дереу нәтижелерді көрсетті және хабарламаларды шексіз сақтады. Іздеу құралдары Usenet-ті еркін ұйымдастырылған және уақытша байланыс құралынан құнды ақпарат сақтау орнына айналдырды. Архивтің салыстырмалы тұрақтылығы және автор бойынша хабарламаларды іздеу мүмкіндігі жеке құпиялылық туралы алаңдаушылықты тудырды және жазба жасайтындар өздері және басқалар туралы ақпаратты талқылауда сақтық танытуы керек деген бұрынғы ескертулерді растады. Мадере бастапқыда архивтен алынған материалды жоюға қарсы болғанмен, пайдаланушылардың наразылығы мен заңдық қысым «нукинг» әдісін енгізуге әкелді, бұл жазба жасайтындарға өз хабарламаларын іздеу нәтижелерінен толығымен жоюға мүмкіндік берді. Ол «X No Archive» хабарлама тақырыбын қолдауды қамтамасыз етті, егер ол болса, мақала архивтен алынып тасталады. Бірақ бұл басқалардың материалды кейінірек хабарламада келтіріп, сақтауына кедергі болмады. Авторлық құқық иелеріне архивтен материалды жоюға да рұқсат берілді. Deja News қызметкері Хэмфри Маррдың сөзіне сүйенсек, авторлық құқыққа қатысты шаралар көбінесе Саентология шіркеуі тарапынан келіп түсті. «Нукинг» мүмкіндігі көп жылдар бойы сақталды, бірақ кейіннен Google басқаруында түсіндірместен алынып тасталды. Google сондай-ақ бұрын «нуктелген» хабарламаларды қателікпен қалпына келтірді, бұл көптеген пайдаланушыларды ашуландырды. Дегенмен, Google бұл мүмкіндікті жойған кезде қолданыста болған «нуктер» әлі де күшінде. 2014 жылдың мамыр айынан бастап еуропалық пайдаланушылар Google Топтарынан өздерінің аты-жөні бойынша іздеу нәтижелерін, соның ішінде Usenet архивін «ұмыту құқығы» бойынша байланыстан бөлуді сұрай алады. 2015 жылы Google Топтары ең көп байланыстан бөлінген он сайттың біріне кірді. Егер Google байланысты жоюдан бас тартса, еуропалықтар жергілікті деректерді қорғау органдарына шағымдануға құқылы.

Бағыттың өзгеруі

Қызмет ақырында іздеуден асып түсті. "My Deja News" Usenet-ті дәстүрлі хронологиялық тәртіпте, топтар бойынша оқуға және желіге жаңа хабарламалар жариялауға мүмкіндік берді. Deja Communities – бұл негізінен бизнеске арналған жеке интернет-форумдар еді. 1999 жылы сайт (қазір Deja.com деп белгілі) бағытын күрт өзгертіп, басты мүмкіндігі – тауарларды салыстыру қызметіне айналдырды. Бұл өзгеріс кезінде, серверлерді көшірумен байланысты, Usenet архивіндегі көптеген ескі хабарламалар қолжетімсіз болды. 2000 жылдың соңына қарай компания қаржылық қиындыққа тап болып, сауда қызметін eBay-ге сатты, олар бұл технологияны half.com қызметтеріне енгізді.

Google топтары

2001 жылы Deja іздеу қызметі тоқтатылды. 2001 жылдың ақпан айында Google Deja News және оның архивін сатып алып, активтерін groups.google.com-ға көшirdi. Пайдаланушылар енді жаңа Google Топтары интерфейсі арқылы осы Usenet жаңалық топтарына қол жеткізе алды. 2001 жылдың соңына қарай архив 1981 жылдың 11 мамырына дейінгі басқа да сақталған хабарламалармен толықтырылды. 1981–1991 жылдардағы алғашқы жазбаларды Торонто университетінің Генри Спенсері жасаған архивтерге негізделген Батыс Онтарио университеті Google-ге сыйға берді. Біраз уақыттан кейін Google пайдаланушыларға Usenet емес, өздерінің топтарын құруға мүмкіндік беретін жаңа нұсқасын шығарды. 2005 жылы AOL Usenet-ке қол жеткізуді тоқтатқанда, оның орнына Google Топтарын ұсынды. 2008 жылы Google Топтарының іздеу функциясын бұзып, шамамен бір жыл бойы жұмыс істемейтін күйде қалдырды, содан кейін Wired журналында жарияланған мақала компанияны мәселені шешуге итермеледі. Сонымен қатар, Google-дің Желілік Жаңалықтар Тасымалдау Протоколы (NNTP) сервері және оған байланысты байланыс енді қолжетімді болмайды, яғни Google жаңа Usenet мазмұнын ұсынуға немесе басқа NNTP серверлерімен мазмұн алмасуға қолдау көрсетпейді. Бұл өзгеріс Google Топтарындағы Usenet емес мазмұнға, соның ішінде барлық пайдаланушылар мен ұйымдар жасаған топтарға әсер етпейді.

Сын

Vice және Wired тілшілері Google-ды Google топтарының кеңейтілген іздеу бетін ескертусіз жоюы және барлық топтар бойынша кеңейтілген іздеу жасау мүмкіндігін алып тастауы үшін сынады. Бұл, Google топтарының ондаған жылдық жазбалар архивіндегі бірегей кілт сөздерді білмесе немесе жазбалар қай жаңалық топтарында жарияланғанын алдын ала білмесе, жазбаларды табуды дерлік мүмкін емес етеді.

Блоктау

Google топтары 2008 жылдың 10 сәуірінде Түркияда сот шешімімен жабылды. The Guardian газетінің хабарлауынша, Аднан Октардың шағымы бойынша сот Google топтарын қаралауға қатысты айыптауларға байланысты пайдалануға тыйым салды. Google топтары – Түркия үкіметінің исламды қорлаған деген күдікпен материалдарды қамтығандықтан жапқан бірнеше веб-сайттың алғашқысы болды. Бір ай өткен соң, 2008 жылдың 15 мамырында бұл тыйым алынып тасталды.