Интернеттегі өсек-құмарлық, немесе "флейминг" – анонимдікке байланысты жеке адамдардың агрессивті мінез-құлқы мен ұятсыз сөздерін қамтиды. Онлайн қарым-қатынастағы проблемалар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Интернетте адамдарды қорлау және ренжіту әрекеті
Act of insulting and offending people on the internet
Жалынды жағу, сондай-ақ қыздыру деп те аталады, – интернетте адамдарды қорлау, көбінесе дөрекі тіл немесе басқа да ұятсыз сөздерді қолдану арқылы жасалатын әрекет. Жалынды жағу, онлайн немесе жеке өмірде дау тудыруға бағытталған троллингтен өзгеше. Жалынды жағу интернет-форумдардың пайдаланушыларға анонимді болуға және осылайша агрессивтірек болуға мүмкіндік беретін анонимділігінен туындайды. Анонимділік шектен шығуға алып келеді, нәтижесінде жалынды жағуға тән дөрекі, қорлаушы және жауырық тіл пайда болады. Әлеуметтік белгілердің жетіспеуі, тікелей қарым-қатынаста жауапкершіліктің төмендеуі, мәтіндік аралық және жекеленіп кету де ықтимал факторлар болып табылады. Қасақана жалынды жағуды жалынды жағушылар деп аталатын адамдар жүзеге асырады, олар жалынды жағуды қоздыруға ерекше бейім. Бұл пайдаланушылар жалынды жағуға маманданып, даулы әңгіменің нақты аспектілеріне бағытталды. Бұл мінез-құлықтың кейбір форумдарда қалыпты немесе күтілетін болуы мүмкін болғанымен, басқаларында ол күрт және жағымсыз әсерлерге алып келуі мүмкін. Жалынды соғыстар кейбір интернет-қоғамдастықтарға ұзақ әсер етеді, тіпті жалынды соғыс аяқталғаннан кейін де бөліну немесе ыдырау болуы мүмкін.
Flaming, also known as roasting, is the act of posting insults, often including profanity or other offensive language, on the internet. Flaming is distinct from trolling, which is the act of someone causing discord online or in person. Flaming emerges from the anonymity that Internet forums provide for users and which allow them to act more aggressively. Anonymity can lead to disinhibition, which results in the swearing, offensive, and hostile language characteristic of flaming. Lack of social cues, less accountability of face to face communications, textual mediation and deindividualization are also likely factors. Deliberate flaming is carried out by individuals known as flamers, which are specifically motivated to incite flaming. These users specialize in flaming and target specific aspects of a controversial conversation. While these behaviors may be typical or expected in certain types of forums, they can have dramatic, adverse effects in others. Flame wars can have a lasting impact on some internet communities where even once a flame war has concluded a division or even dissolution may occur.
Мақсаты
Әлеуметтік зерттеушілер жалынды зерттеуді жүргізіп, осы құбылысқа қатысты бірнеше түрлі теориялар ұсынды. Оларға жеке тұлғасын жою және басқа адамдардың сезімдерін түсіну мүмкіндігінің төмендеуі (онлайн-дезингибиция эффектісі), қабылданатын нормаларға бағыну, бетпе-бет қарым-қатынастағы әлеуметтік белгілердің жетіспеуінен туындаған қарым-қатынас бұзылыстары және антинормативтік мінез-құлық жатады. Осылайша, онлайн әңгімелерде көбінесе әрбір жеке пайдаланушыға тән түрлі болжамдар мен ниеттер кездеседі. Әлеуметтік контекст болмағандықтан, пайдаланушылар көбінесе өз әріптестерінің мақсаттарын білуге күш жібермейді. Онлайн пікірталастарда жиі кездесетін қарама-қайшы ой-пікірлердің проблемаларынан өзге, бетпе-бет қарым-қатынастың болмауы онлайн ортада жауыздыққа ұштауы мүмкін. Профессор Норман Джонсон интернет қолданушыларының бірін-бірін жалақылау бейілімдеріне тоқталып, былай дейді: Зерттеулер көрсеткендей, бетпе-бет қарым-қатынасқа қарағанда, компьютер арқылы қарым-қатынас жасағанда жалақылау жиілігінің артуы, әлеуметтік белгілердің жеткілікті түрде берілмеуіне байланысты. Бұл адамдардың әлеуметтік бағалауға алаңдауын және әлеуметтік санкциялардан немесе жазалардан қорқуын азайтады. Егер әлеуметтік жекелік пен топтық мәртебе маңызды болса, компьютерлік медиация жалақылауды азайта алады, себебі адамдар өз назарын өзіне емес, әлеуметтік контекстке (және оған байланысты нормаларға) аударады. Әлеуметтік контекстің жоқтығы анонимділік сезімін тудырады, бұл пайдаланушыларға дәстүрлі жағдайда алатын жазалардан оқшаулануға мүмкіндік береді. Джонсон пайдаланушылар арасындағы жалақылауға әкелетін бірнеше факторларды анықтайды, оларды ол «келіссөз серіктестері» деп атайды, өйткені интернеттегі байланыс көбінесе келіссөз сияқты өзара әрекеттесуді қамтиды. Жалақылау оқиғалары көбінесе бір немесе бірнеше келіссөз серіктесінің әділетсіздік танытуына жауап ретінде туындайды. Әділетсіздікке жеке мүдделерді ескермеу, жағымсыз қарым-қатынас (әсіресе жалақылаушы басқа пайдаланушыларға көңіл бөлген жағдайда) және сөзсіз белгілер мен мимика сияқты нәзік көрсеткіштерді жеткізе алмаудан туындаған түсініспеушіліктер жатуы мүмкін. Адам өзінің жеке басын жасыру арқылы жаңа бейне жасап, әдетте өзінің кім екенін білгенде істемейтін әрекеттерге бара алады. Жалақылаудың тағы бір факторы – бұл «қоздырылмаған агрессия», яғни қауіп немесе ынталандырусыз басталатын агрессия. Ал жалақылауға ұшырағандар өздері де жалақылаумен жауап қайырып, реактивті агрессияны қолдануы мүмкін.
Social researchers have investigated flaming, coming up with several different theories about the phenomenon. These include deindividuation and reduced awareness of other people's feelings (online disinhibition effect), conformance to perceived norms, miscommunication caused by the lack of social cues available in face to face communication, and anti normative behavior.</blockquote>Thus, online conversations often involve a variety of assumptions and motives unique to each individual user. Without social context, users are often helpless to know the intentions of their counterparts. In addition to the problems of conflicting mental models often present in online discussions, the inherent lack of face to face communication online can encourage hostility. Professor Norman Johnson, commenting on the propensity of Internet posters to flame one another, states:The literature suggests that, compared to face to face, the increased incidence of flaming when using computer mediated communication is due to reductions in the transfer of social cues, which decrease individuals' concern for social evaluation and fear of social sanctions or reprisals. When social identity and ingroup status are salient, computer mediation can decrease flaming because individuals focus their attention on the social context (and associated norms) rather than themselves. A lack of social context creates an element of anonymity, which allows users to feel insulated from the forms of punishment they might receive in a more conventional setting. Johnson identifies several precursors to flaming between users, whom he refers to as "negotiation partners," since Internet communication typically involves back and forth interactions similar to a negotiation. Flaming incidents usually arise in response to a perception of one or more negotiation partners being unfair. Perceived unfairness can include a lack of consideration for an individual's vested interests, unfavorable treatment (especially when the flamer has been considerate of other users), and misunderstandings aggravated by the inability to convey subtle indicators like non verbal cues and facial expressions. Through the hiding of one's identity people can build a new persona and act in a way that they normally would not when they have their identity known. Another factor in flaming is proactive aggression "which is initiated without perceived threat or provocation" and those who are recipients of flaming may counter with flaming of their own and utilize reactive aggression.
Жалын соғысы
Жалын соғысы бірнеше пайдаланушы бастапқы хабарламаға қатысты ұлықтағыш жауаптар бергенде туындайды, мұндай хабарлама кейде жалынға жем тастау болып табылады. Жалын соғыстары көбінесе көптеген пайдаланушыларды, тіпті оны басуға тырысатындарды да қамтиды және тұрақты форумдағы әдеттегі талқылауды толығымен көлеңкеге түсіруі мүмкін. Жалын соғысын шешу қиын болуы мүмкін, себебі ақылға қонымды пікір алмасудың жалын соғысына айналуына кім жауапты екенін анықтау өте қиын. Күшті бағытталған талқылау форумында қарсы пікір білдірген адамды оңай "жем тастаушы", "жалынды қоздырушы" немесе "тролль" деп атауға болады. Жалын соғыстары шиеленіске толы болуы мүмкін, тіпті "өлім туралы қорқытулар, жеке адамға шабуылдар және мәтіндік күшейткіштер" де пайда болуы мүмкін, бірақ кейбір әлеуметтанушылар жалын соғыстары адамдарды жақындастыра алады дейді. Жалын соғысында айтылған сөздерді тым қабылдамау керек, өйткені осы қатал сөздер жалынның бір бөлігі. Жалын соғысын шешудің немесе жалынға жауап берудің бір жолы – кінәлі пайдаланушылармен ашық түрде байланысу. Қателіктерді мойындау, келіспеушілікті шешуге көмектесу, нақты және логикалық аргументтер келтіру, тіпті өзіңізді сынай білу сияқты стратегиялар мұндай дауларды аяқтауға көмектеседі. Дегенмен, кейбіреулер жалынды жай ғана назардан тыс қалдыруды жөн көреді, себебі көп жағдайда жалынға жем тастауға ешқандай назар болмаса, ол форумдағы талқылаулармен бірге тез ұмытылады.
A flame war results when multiple users engage in provocative responses to an original post, which is sometimes flamebait. Flame wars often draw in many users, including those trying to defuse the flame war, and can quickly turn into a mass flame war that overshadows regular forum discussion. Resolving a flame war can be difficult, as it is often hard to determine who is really responsible for the degradation of a reasonable discussion into a flame war. Someone who posts a contrary opinion in a strongly focused discussion forum may be easily labeled a "baiter", "flamer", or "troll". Flame wars can become intense and can include "death threats, ad hominem invective, and textual amplifiers,” but to some sociologists flame wars can actually bring people together. What is being said in a flame war should not be taken too seriously since the harsh words are a part of flaming. An approach to resolving a flame war or responding to flaming is to communicate openly with the offending users. Acknowledging mistakes, offering to help resolve the disagreement, making clear, reasoned arguments, and even self deprecation have all been noted as worthwhile strategies to end such disputes. However, others prefer to simply ignore flaming, noting that, in many cases, if the flamebait receives no attention, it will quickly be forgotten as forum discussions carry on.
Жалын соғысы
Жаппай дау-жанжал – бір жазба немесе пікірден басталып, сол жазба орналасқан жерде көптеген басқа жазбалар мен пікірлерге жылдам таралатын дау-жанжал. Мұндай жаппай дау-жанжал алғашқы жазба жарияланғаннан кейін апталар, айлар, тіпті жылдар бойы сорғалақтап, әрең тоқтатылады.
A mass flamewar is a flamewar that grows out of a single post or comment into multiple other comments or posts quickly, in the same area where the original post was in. A mass flamewar usually lasts for multiple weeks, months, or even years after the first post was posted and died out.
Саяси жану
Саяси тілдесулер көбінесе адамдардың пікірлеріне қарсылық білдірілгенде және олар өздерінің ашуын білдіруге тырысқанда болады. Өз жеке басын жасыру арқасында адамдар саяси тілдесулерге қатысуға бейім болуы мүмкін.
Political flaming typically occur when people have their views challenged and they seek to have their anger known. Through the covering of one's identity people may be more likely to engage in political flaming.
Мысалдар
Поляризациялық сипаттағы кез келген мәселе жалынға (жанжалға) себеп болуы мүмкін. Интернет ортасында технология – бұл жиі кездесетін тақырып. Windows, Classic Mac OS және macOS операциялық жүйелері, Linux ядросы мен iOS немесе Android операциялық жүйелеріне негізделген жүйелер, Intel және AMD процессорларының қолданушылары, сондай-ақ Nintendo Switch, Wii U, PlayStation 4 және Xbox One бейне ойындары жүйелерінің қолданушылары арасындағы дау-жанжалдар көбінесе соңы жоқ «жалын соғыстарына» (бағдарламалық соғыстарға) ұласады. Әрбір жаңа технология шыққанда, ол өзінің жанкүйерлер қатарын кеңейтіп, пікірталастарды қайтадан бастауға мүмкіндік береді. Халықтық мәдениет Интернетте көптеген жалынды пікірталастар мен жанжалдарды тудыруды жалғастыруда, мысалы, «Жұлдыз жолы» (Star Trek) мен «Жұлдыз соғыстары» (Star Wars) жанкүйерлері арасындағы үнемі даулар. Халықтық мәдениеттегі қазіргі танымал тұлғалар мен телеарналар туралы талқылаулар да жиі пікірталасқа себеп болады. 2005 жылы автор Энн Райс Amazon онлайн-дүкенінің шолу тақталарындағы жанжалға қатысты, өйткені бірнеше рецензент оның соңғы романы туралы теріс пікірлер жариялады. Райс бұл пікірлерге өзінің толыққанды жауабымен жауап берді, ол тез арада қолданушылардың көптеген пікірлерімен қарсылыққа ұшырады. 2016 жылғы президенттік сайлауда республикалық кандидат Дональд Трамп пен демократ кандидат Хиллари Клинтон арасында жалын соғысы болды. Екеуінің арасындағы айыптаулар көпшілікке жарияланды және саяси жанжал мен жалын соғысының мысалы болып табылады.
Any subject of a polarizing nature can feasibly cause flaming. As one would expect in the medium of the Internet, technology is a common topic. The perennial debates between users of competing operating systems, such as Windows, Classic Mac OS and macOS operating system, or operating systems based on the Linux kernel and iOS or Android operating system, users of Intel and AMD processors, and users of the Nintendo Switch, Wii U, PlayStation 4 and Xbox One video game systems, often escalate into seemingly unending "flame wars", also called software wars. As each successive technology is released, it develops its own outspoken fan base, allowing arguments to begin anew. Popular culture continues to generate large amounts of flaming and countless flame wars across the Internet, such as the constant debates between fans of Star Trek and Star Wars. Ongoing discussion of current celebrities and television personalities within popular culture also frequently sparks debate. In 2005, author Anne Rice became involved in a flame war of sorts on the review boards of online retailer Amazon. com after several reviewers posted scathing comments about her latest novel. Rice responded to the comments with her own lengthy response, which was quickly met with more feedback from users. The 2016 Presidential election, saw a flame war take place between Republican candidate Donald Trump and the Democratic candidate Hillary Clinton. The barbs exchanged between the two was highly publicized and is an example of political flaming and a flame war.
Құқықтық салдарлар
Жалынның күштілігі әртүрлі болғандықтан, мемлекеттердің санкция салуға жауап қайтары да әртүрлі болады. Заңдар елден елге өзгеше, бірақ көп жағдайда, үнемі жалын тудыру кибер-қорқыту деп есептелуі мүмкін, бұл интернет-провайдерлердің осы жалын тудырылып жатқан сайтқа қолжеткізуді тоқтатуға шара қабылдауына әкелуі мүмкін. Дегенмен, әлеуметтік желілер адамдармен және олардың нақты өмірімен тығыз байланысты болған сайын, қатыгез сөздер адамның ар-намысын қорлау болып есептелуі мүмкін. Мысалы, Оңтүстік Кореяда жеке сәйкестілікті растау туралы заң жалынды бақылауға және "интернеттің зиянды қолданылуын" тоқтатуға көмектесу үшін қабылданды, бірақ заңға қарсылар бұл заң сөз бостандығына кедерес келтіреді деп мәлімдейді.
Flaming varies in severity and as such so too does the reaction of states in imposing any sort of sanction. Laws vary from country to country, but in most cases, constant flaming can be considered cyber harassment, which can result in Internet Service Provider action to prevent access to the site being flamed. However, as social networks become more and more closely connected to people and their real life, the more harsh words may be considered defamation of the person. For instance, a South Korean Identity Verification law was created to help control flaming and to stop "malicious use of the internet" but opponents to the law argue that the law infringes on the right to free speech.