Кіріспе

Технологиялық жаңалықтарға арналған веб-сайт (1997 жылы іске қосылды)

Slashdot (кейде / деп қысқартылады) – бастапқыда «Нердтерге арналған жаңалықтар. Маңызды нәрселер» деп таныстырылған әлеуметтік жаңалықтар сайты. Онда ғылым, технология және саясатқа қатысты жаңалықтар жарияланады, оларды сайттың пайдаланушылары мен редакторлары ұсынады және бағалайды. Әр жаңалықтың пікірлер бөлімі бар, онда пайдаланушылар онлайн пікірлер қалдыра алады. Бұл веб-сайт 1997 жылы Hope College студенттері Роб Малда, сондай-ақ «CmdrTaco» және оның сыныптасы Джефф Бейтс, сондай-ақ «Hemos» құрған. 2012 жылы олар оны DHI Group, Inc. (яғни Dice Holdings International) компаниясына сатты, ол tech мамандықтары іздеушілері үшін Dice.com веб-сайтын жасаған. 2019 жылдың желтоқсан айында BIZX Slashdot Media болып қайта аталды. Жаңалықтардың тұжырымдамасы мен сілтемелерін Slashdot-тың өз пайдаланушылары ұсынады, ал әр жаңалық пайдаланушылар арасында талқылау тақырыбына айналады. Талқылауды пайдаланушыларға негізделген модерация жүйесі басқарады. Кездейсоқ таңдалған модераторларға пікірді бағалау үшін ұпайлар (әдетте 5) беріледі. Модерация пікірдің «қалыпты», «тақырыптан тыс», «көрнекті», «қайталамалы», «қызықты» немесе «тролль» (басқалармен қатар) деп қабылдануына байланысты ағымдағы рейтингке −1 немесе +1 қосады. Сайттың пікір және модерация жүйесі өзінің ашық кодты мазмұн басқару жүйесі Slash арқылы басқарылады, ол GNU General Public License бойынша қолжетімді. 2012 жылы Slashdot ай сайын шамамен 3,7 миллион бірегей келушіні қабылдады және күніне 5300-ден астам пікір жарияланды. Сайт авторды қызықтырған нәрсе туралы бір «наразылық» жариялап тұрды – көбінесе Linux немесе ашық кодты бағдарламалық жасақтамамен байланысты. Сол кезде Малда Мичиган штатының Холланд қаласындағы Hope College-те компьютерлік ғылым мамандығы бойынша оқыды. Сайт 1997 жылдың қыркүйегінде «News for Nerds. Stuff that Matters» слоганымен «Slashdot» болып өзгерді және компьютер мамандарына қызықты жаңалықтар мен ақпараттардың орталығына айналды. «Slashdot» атауы «URL-дің біршама әжуалық пародисінен» туындады – Малда доменді тіркегенде, «ақылсыз және айтылмауы қиын» атау жасағысы келді – «h t t p colon slash slash slashdot dot org» деп айтып көріңіз. 1998 жылдың маусым айына қарай сайт күніне 100 000-ға жуық бет қаралымды көрді және жарнама берушілер назарына ілікті. Andover.net 2000 жылдың 3 ақпанында VA Linux-пен бірікті, 2007 жылдың 24 мамырында SourceForge, Inc. болып өзгерді, ал 2009 жылдың 4 қарашасында Geeknet, Inc. аталды.

2000 жылдар

Slashdot-тың 10 000-шы мақаласы екі жарым жылдан кейін 2000 жылдың 24 ақпанында, ал 100 000-шы мақаласы 12 жылдан кейін 2009 жылдың 11 желтоқсанында жарияланды. Алғашқы 12 жыл ішінде ең көп жауап алған ең белсенді мақала 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауынан кейінгі «Керри Бушқа сайлауды жеңіліспен аяқтады» мақаласы болды, ол 5687 жазбамен жарияланды. Бұл жаңа мақалалар бөлімі – «Саясат» құрылғаннан кейін болды, ол 2004 жылғы сайлаудың басында 2004 жылдың 7 қыркүйегінде құрылған. Көптеген танымал мақалалар саяси тақырыптарға арналған, «Иракқа шабуыл» (2003 жылдың 19 наурызы) – екінші ең белсенді мақала, ал «Барак Обама АҚШ президенті болды» (2008 жылдың 5 қарашасы) – үшінші ең белсенді мақала. Қалған 10 ең белсенді мақаланың ішінде 2005 жылғы Лондон бомбалауын жариялаған мақала, сондай-ақ Эволюция мен Ақылды Дизайнға қатысты бірнеше мақала, Саддам Хусейннің тұтқындалуы және «Фаренгейт 9/11» туралы материалдар бар. Microsoft және оның Windows операциялық жүйесі туралы мақалалар да танымал. 2002 жылы жарияланған «Сізді Windows-та не ұстап тұр?» деген тақырыптағы жазба 10-шы ең белсенді мақала болды, ал Windows 2000/NT4 кодының жарыққа шығуы туралы мақала – ең көп қаралымға ие болған мақала, оны 680 000-нан астам рет қараған. 2001 жылдың 9 наурызында анонимді пайдаланушы Саентологияның «Операциялық Тетанның үшінші деңгейі» (OT III) құжатының толық мәтінін Slashdot мақаласына тіркелген түсініктемеде жариялағаннан кейін дау туды. Саентология шіркеуі Digital Millennium Copyright Act негізінде Slashdot-тан осы құжатты алып тастауды талап етті. Бір аптадан кейін Slashdot редакторлары ұзақ мақаласында осы бетті алып тастау туралы шешімін түсіндіріп, басқа көздерден құжатты қалай алуға болатыны туралы сілтемелер мен ақпарат берді. Slashdot Japan 2001 жылдың 28 мамырында іске қосылды (бірақ алғашқы мақала 2001 жылдың 5 сәуірінде жарияланды) және АҚШ-тағы веб-сайттың ресми бөлімшесі болып табылады. 2010 жылға қарай сайт OSDN Japan, Inc. иелігінде болды және АҚШ-тағы Slashdot мақалаларының кейбірін, сондай-ақ жергілікті жаңалықтарды ұсынды. New Media Services атты сыртқы сайт 2011 жылдың 1 желтоқсанында Онлайн Модерацияның маңыздылығы туралы хабарлады. 2002 жылғы Валентин күні негізін қалаушы Роб Малда ұзақ жылдар бойы сүйіктісі Кэтлин Фентке Slashdot-тың бас бетінде ұсыныс жасады. Олар 2002 жылдың 8 желтоқсанында Лас-Вегаста (Невада штаты) үйленді. Slashdot 2002 жылдың 1 наурызында ақылы жазылу қызметін іске қосты. Slashdot-тың жазылу моделі пайдаланушыларға баннерлік жарнамасыз беттерді көру үшін шағын төлем жасауға мүмкіндік береді, бастапқы бағасы 1000 беттік қаралым үшін 5 доллар. Жазылмаған пайдаланушылар да мақалаларды көруге және баннерлік жарнамалармен пікірлерге жауап беруге болады. 2003 жылдың 6 наурызында жазылушыларға мақалаларды жарияланудан 10-20 минут бұрын көру мүмкіндігі берілді. Slashdot өзінің желілік талқылау форумының бағдарламалық жасақтамасын өзгертіп, мақалалардағы сілтемелер үшін домендерді нақты көрсетті, себебі «пайдаланушылар бейкүнә оқырмандарды [Goatse.cx] сайтына бағыттап алдауға әрекеттенді». 2006 жылғы Апрель ақымақ күніне орай Slashdot уақытша өзінің әдеттегі көк түсті тақырыбын қызғылт түсті палитраға ауыстырды және оның мастидін әдеттегі «Нердтерге арналған жаңалықтар» ұранынан «ОМГ!!! Понилер!!!» деп өзгертті. Тағы бір ақымақ сәуір күні анекдоты ретінде 2009 жылдың 1 сәуірінде Пайдаланушы жетістіктері белгілері енгізілді. Бұл жүйе пайдаланушыларға әртүрлі жетістіктермен таңбалауға мүмкіндік берді, мысалы, мақаланы таңбалау үшін «Таггер» немесе белгілі бір сандардан тұратын Slashdot UID-ге ие болғандар үшін «{1,2,3,4,5} цифрлық UID клубының мүшесі». Бұл жүйе анекдоттық жетістіктерге мүмкіндік беру үшін сәуірдің бірінші күні жарияланғанымен, ол нақты жүйе. Slashdot 2006 жылдың 4 маусымында CSS қайта жобалау конкурсынан кейін жаңадан қайта жобаланған сайтының жаңалығын жариялады. Конкурстың жеңімпазы Алекс Бендикен болды, ол сайттың бастапқы CSS-кеңесін пайдаланды. Жаңа сайт бұрынғысына ұқсас, бірақ дөңгелектелген қисықтарымен, жиырылатын мәзірлерімен және жаңартылған қаріптерімен жақсартылған. Сол жылдың 9 қарашасында Малда Slashdot-та 16 777 215 (немесе 224 − 1) пікір жазылғанын хабарлады, бұл әкімшілер мәселені шешкенше дерекқорды үш сағатқа бұзды.

2010 жылдар

2010 жылдың 11 шілдесінде SlashDot – бірінші криптовалюта, Биткойн жарияланған алғашқы ірі медиа-платформа болды. 2011 жылдың 25 қаңтарында сайт 13,5 жылдық тарихында үшінші рет толық қайта жаңартылды, нәтижесінде HTML және CSS жаңадан жасалды, графика жаңартылды. 2011 жылдың 25 тамызында Малда бас редактор лауазымынан дереу түсіп қалды. Ол болашаққа қатысты ешқандай жоспар айтпады, тек отбасымен көбірек уақыт өткізуге, оқуға және мүмкін болса кітап жазуға ниеттенгенін жеткізді. Оның соңғы қоштасу хабарына сайтта 24 сағат ішінде 1400-нен астам жауап келді. 2011 жылдың 7 желтоқсанында Slashdot компания "демеушілік" деп сипатталған сұрақтарды талқылауға салуды жоспарлап отырғанын хабарлады. 2012 жылдың 28 наурызында Slashdot Slashdot TV іске қосылды. Екі айдан кейін, 2012 жылдың мамыр айында Slashdot SlashBI, SlashCloud және SlashDataCenter – журналистикалық контентке арналған үш веб-сайтты іске қосты. Бұл веб-сайттар көп дау тудырды, өйткені ұзақ жылдар бойы Slashdot пайдаланушылары бастапқы контенттің сайттың пайдаланушылар ұсынған материалдарға бағытталған негізгі мақсатына қайшы келетінін айтты. Үш веб-сайттың редакторы Ник Колаковски The Next Web басылымына веб-сайттардың "Slashdot-тың технологиялық қауымдастықпен өзара әрекеттесу және талқылауға бағытталған жұмысына кедергі келтірмей, нақты технологиялық сала туралы қосымша мәлімет беруге арналғанын" айтты. Пікірталасқа қарамастан, SlashCloud және SlashBI-де жарияланған мақалалар io9, NPR, Nieman Lab, Vanity Fair және басқа да басылымдардың назарына ілікті. 2012 жылдың қыркүйегінде Slashdot, SourceForge және Freecode онлайн жұмыс іздеу платформасы Dice.com компаниясымен 20 миллион долларға сатып алынып, Slashdot Media деген еншілес компания құрамына енді. Бастапқыда Slashdot-та үлкен өзгерістер жасау жоспарланбағаны айтылса да, алғашқыда бета-тестілеуде болған сайт 2014 жылдың ақпанында таңдалған пайдаланушыларды жаңа дизайнға автоматты түрде көшіре бастады. Бұл жаңалық көптеген тұрақты пайдаланушылардың наразылығын тудырды, олардың наразылығына себеп – жаңа дизайнның күрделілігі мен Slashdot-ты басқа жаңалықтар сайттарынан ерекшелендіретін, мысалы, пікірлерді қарау мүмкіндігінің жойылуы болды. 2014 жылдың 10-17 ақпаны аралығында сайтқа қарсы бойкот ұйымдастырылды. "Бета" нұсқасы кейіннен тоқтатылды. 2015 жылдың шілдесінде Dice Slashdot және SourceForge-ті сатуды жоспарлап отырғанын хабарлады, атап айтқанда, компания "Slashdot пайдаланушылар базасын Dice-тің цифрлық жұмысқа орналастыру бизнесін дамыту үшін тиімді пайдалана алмағанын" мәлімдеді.

Команда

Оны 1998 жылдан 2011 жылға дейін негізін қалаушы Роб "CmdrTaco" Малда басқарды. Ол редакциялық жауапкершілікті Тимоти Лорд, Патрик "Scuttlemonkey" МакГарри, Джефф "Soulskill" Боем, Роб "Samzenpus" Розебум және Кит Доусон сияқты бірнеше редактормен бөлісті. Джонатан "cowboyneal" Патер – Slashdot-тың тағы бір танымал редакторы, ол бағдарламашы және жүйе әкімшісі болып жұмыс істеу үшін Slashdot-қа келді. Оның онлайн есімі (никнеймі) CowboyNeal, Grateful Dead тобының "That's It for the Other One" әнінде Нил Кассадиге арналған құрметтен шабыттанды. Ол, ең алдымен, Крис ДиБона бастаған әдеттегі комик сауалнамасының нысаны ретінде белгілі.

Бағдарламалық жасақтама

Slashdot Slash жүйесінде жұмыс істейді, бұл GNU General Public License лицензиясы бойынша қолжетімді мазмұнды басқару жүйесі. Slash-тің алғашқы нұсқаларын Роб Малда 1998 жылдың көктемінде жазған. Andover.net 1999 жылдың маусымында Slashdot-ты сатып алғаннан кейін, Slash әлі де ашық кодты бағдарлама болып қала береді және кез келген адам оның дамуына үлес қоса алады.

Жастар арасында модерация

Slashdot редакторлары күн сайын жариялаушылар жариялайтын негізгі жазбаларды іріктеу және өңдеуге жауапты. Әр жазбаға редакторлар бір абзас қысқаша мазмұн мен жазбаның бастапқы көзіне сілтеме береді. Әр жазба сайт пайдаланушылары арасында талқылау тақырыбына айналады. Пайдаланушыларға негізделген модерация жүйесі ұғымсыз немесе қарапайым пікірлерді сүзу үшін қолданылады. Әр пікір бастапқыда -1-ден +2-ге дейін бағаланады, тіркелген пайдаланушылар үшін әдепкі балл +1, анонимді пайдаланушылар үшін 0 (Анонимді қорқақ), жоғары "кармасы" бар пайдаланушылар үшін +2, ал төмен "кармасы" бар пайдаланушылар үшін -1. Модераторлар жазбаларға қоса берілген пікірлерді қарап, оларды жақсарту (+1) немесе нашарлату (-1) арқылы модерациялайды. Модераторлар пікірлерге «қалыпты», «тақырыптан тыс», «жанжал тудырушы», «тролль», «қайталанатын», «көрнекті», «қызықты», «ақпараттық», «күлкілі», «жоғары бағаланған» немесе «төмен бағаланған» сияқты белгілі бір сипаттамалар қосуға болады, олардың әрқайсысы -1 немесе +1 бағаға сәйкес келеді. Сондықтан пікір «+1 көрнекті» немесе «-1 тролль» деп бағалануы мүмкін. 2019 жылдың тамызынан бастап анонимді пікірлер мен жазбалар өшірілді. Модерация ұпайлары пайдаланушының рейтингісіне, Slashdot-та «карма» деп аталатын нәрсеге қосылады. Жоғары «кармасы» бар пайдаланушылар өздері модератор бола алады. Жүйе тұрақты пайдаланушыларды «модераторлар» деп жарияламайды, керісінше, жүйеге енгізген пікірлерінің санына қарай оларға бірден бес модерация ұпайы саяды. Пайдаланушының модерация ұпайлары таусылғаннан кейін, олар енді жазбаларды модерациялай алмайды (бірақ оларға кейінірек қосымша модерация ұпайлары берілуі мүмкін). Жасы сыйлы редакторлардың модерация ұпайлары шексіз. Пікір -1 мен +5 арасындағы кез келген бүтін санмен бағалануы мүмкін, ал Slashdot-тың тіркелген пайдаланушылары жеке шекті орнатуға болады, сонда төмен бағасы бар пікірлер көрсетілмейді. Модераторларды бақылау және модерация жүйесіндегі теріс әрекеттерді болдырмау үшін. Сенімсіз көз: дерек=2014 жылғы тамыз. Мета-модераторларға әділ немесе әділетсіз деп бағалауға болатын модерациялар жиынтығы ұсынылады. Әр модерация үшін мета-модератор бастапқы пікірді және модератор берген себепті (мысалы, тролль, күлкілі) көреді, сондай-ақ модерацияланған пікірдің контекстін көру үшін түртуге болады.

Мәдениет

Негізінен пайдаланушылар жасаған контентке негіделген онлайн-қоғамдастық ретінде, сайт тарихында көптеген әзілдер мен интернет-мемдер пайда болды. Slashdot пайдаланушылары арасында кең таралған мем (ғылыми емес сауалнама бойынша) – «Совет Одағында зат есім етістік сені!» Бұл әзілдің тамыры 1960 жылдарға дейін барып жетеді және «орыс тіліндегі кері аударма» деп аталады. Басқа танымал мемдер көбінесе компьютерлік технологияларға қатысты, мысалы, «Бұлардың Беовульф кластерін көзге елестетіңіз», «Бірақ Linux-ты іске қоса ма?», немесе «Netcraft растады: BSD (немесе басқа бағдарламалық пакет) өліп бара жатыр». Пайдаланушылар дерек сақтау және дерек көлемі туралы жазбаларда, оның Конгресс кітапханасының бірліктерімен өлшенгенге тең екенін сұрайды. Кейде өткізу қабілеті Конгресс кітапханасының бірліктерімен секундқа есептеледі. Сандар келтірілген кезде, олар «багаждың құлпына сәйкес келеді» (Мел Брукстің «Spaceballs» фильміне сілтеме) деп әзілдеп, ақпаратты жариялаған адамға көңілі толмайды. Slashdot пайдаланушылары жиі TFA аббревиатурасын қолданады, ол «The fucking article» (анау қанаусыз мақала) немесе RTFA («Read the fucking article» – анау қанаусыз мақаланы оқы) дегенді білдіреді, бұл RTFM аббревиатурасынан туындаған. Осы аббревиатураны қолдану көбінесе негізгі жазбаға сілтеме берілген мақаланы оқымаған пайдаланушылардың пікірлерін ашады. Slashdot пайдаланушылары әдетте 2006 жылы АҚШ сенаторы Тед Стивенстің Интернетті «бірнеше түтіктердің қатары» деп сипаттағанын, сондай-ақ 2005 жылы Microsoft компаниясының бұрынғы бас директоры Стив Балмердің орындықты лақтырып жібергенін келекелейді. Microsoft негізін қалаушы Билл Гейтс Slashdot пайдаланушыларының әзілдерінің танымал нысаны болып табылады, ал Microsoft туралы жазбалардың барлығы бір кезде «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериалынан алынған, Гейтсті боргқа ұқсататын графикамен белгіленген. Көптеген Slashdot пайдаланушылары 1997 жылы жарияланған, бірақ мерзімі шексізге созылған Duke Nukem Forever ойынының шығуы туралы ұзақ уақыттан бері әңгімелесіп келеді (ойын ақырында 2011 жылы шықты). Ойынға сілтемелер әдетте әлі өндіріске енбеген бағдарламалық пакеттер туралы жазбаларда кездеседі, тіпті жарияланған мерзімі көп бұрын өткен болса да (Vaporware қараңыз). Төмен Slashdot пайдаланушы идентификаторына (ID) ие болу өте бағалы, өйткені олар тізбек бойынша беріледі; төмен ID білдіреді, еңбек еткен пайдаланушының ескі тіркелгісі бар және ол ұзақ уақыттан бері сайтқа үлес қосып келеді. 2007 жылы Slashdot-тың 10 жылдығына орай, Electronic Frontier Foundation қайырымдылық аукционында үш таңбалы Slashdot пайдаланушы ID сатылды.

Жол қозғалысы және жарнама

2006 жылы Slashdot-та айына шамамен 5,5 миллион пайдаланушы болды. Сайттағы негізгі жазбалар қысқаша мазмұндамадан, түпнұсқа жазбаға сілтемеден және пайдаланушылар жасайтын кеңейтілген талқылау бөлімінен тұрады. Ең көп талқыланған жазбалар күніне 10 000-ға дейін жазба жинауы мүмкін еді. Slashdot пайдаланушылармен басқарылатын контент саласындағы алғашқылардың бірі саналды және Google News және Wikipedia сияқты басқа сайттарға әсер етті. 2011 жылдан бастап оқырмандар саны азайып, негізінен технологиялық блогтар мен Twitter желісінің өркендеуіне байланысты. 2002 жылы Slashdot трафигінің шамамен 50% жазбалардың тақырыптарын қарап, сілтемелерге өтетін адамдардан тұрды, ал қалғаны талқылауларға қатысып, қоғамдық өмірге белсенді түрде қатысты. Slashdot-тағы көптеген сілтемелерге өткенде сайттардың серверлері ауыр жүктемеден құлап түсуі мүмкін еді. Бұл құбылыс "Slashdot эффектісі" деп аталды.

Slashdot жиырмадан астам сыйлыққа ие болды, соның ішінде 2000 жылы People's Voice Awards жүлдесінде екі номинацияда жеңіске жетті (Ең жақсы қоғамдық сайт және Ең жақсы жаңалықтар сайты). Сондай-ақ, Newsweek журналы оны үздік технологиялық сайттардың бірі деп таныды және Yahoo! рейтингінде "Ең жақсы гиктер жиналатын орын" (2001) деп аталды. 2004 жылы Аластер Рейнольдстың "Ғасырлық жаңбыр" романындағы басты қарсыластар – The Slashers – Slashdot пайдаланушыларының құрметіне аталды. Бұл сайт Кен МакЛеодтың 2000 жылы жазған "Космонавт бекінісі" романында қысқаша айтылған. Көптеген танымал технология мамандары сайтты үнемі қарап тұратындарын немесе тіркелген аккаунт арқылы талқылауларға қатысқандарын айтты. Олардың арасында Apple компаниясының негізін қалаушысы Стив Возняк, жазушы және актер Уил Уитон, id Software компаниясының техникалық директоры Джон Кармак бар.

Блоктау

Slashdot Кубада әр түрлі уақыт аралықтарында бұғатталды.

Қиындық

Басқа сайттардан өзгеше, UTF-8 ешқашан қолданылмаған. Барлық мәтін ASCII форматында көрсетіледі. Үшінші тарап сайттарынан келтірілген жаңалықтардың бөліктері де осыған жатады. Slashdot сатылғаннан кейін қосылған мобильді интерфейс толыққанды аяқталған жоқ және тіркесу параметрлері, анонимді жариялау, белгілеу стилін таңдау (UTF-8 қолданылмауының салдарынан маңызды) сияқты негізгі мүмкіндіктерден мүлдем құрылған. Мобильді интерфейс пен қарапайым асинхронды мүмкіндіктер қосылғалы бері сайтта ешқандай көзге көрінетін өзгеріс болған жоқ. Пікірлер саны алтын ғасырындағы деңгейден он есе азайды. 2023 жылдың жаз айының соңына қарай, жаңа пайдаланушыларды тіркеу мүмкіндігі тоқтатылды, енді тек кері байланыс электрондық поштасы арқылы қолмен сұрау салу қажет.