Кіріспе

Американдық компьютерлік ғалым және Usenet ізашарсы (1955 жылы туған)

Мэри Энн Хортон (туған Марк Р. Хортон, 21 қараша 1955 жылы), Usenet және Интернеттің ізашарларының бірі. Хортон Беркли UNIX (BSD) жүйесіне, оның ішінде vi редакторы мен terminfo деректер базасына үлес қосты, алғашқы электрондық поштаға екілік файлды қосымша ретінде жіберуге арналған uuencode құралын жасады және 1980 жылдары Usenet-тің дамуына жетекшілік етті. Хортон ірі американдық компанияның тең жұмыспен қамту саясатына трансгендерлерді қамтитын тілді енгізуді сәтті ұсынды, сондай-ақ басқа компанияларда трансгендерлердің денсаулық сақтау жәрдемақыларының тілі мен сақтандыруын қолдады. Хортон – компьютерлік ғалым, трансгендерлерді оқытушы және қоғамдық белсенді.

Білім

Хортон Вашингтон штатының Ричленд қаласында дүниеге келіп, Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында өсті. 1970 жылы компьютерлік бағдарламалауға қызығушылық танытқан Хортон 1971 жылы Сан-Диего округіне көшіп, Калифорнияға тез ғашық болды. Ол 1973 жылы Сан-Диегито орта мектебін бітірді. 1976 жылы Оңтүстік Калифорния университетінен BSCS дәрежесін алған Хортон, Висконсин университетінде MSCS дәрежесін алып, 1978 жылы Берклидегі Калифорния университетіне ауысты және 1981 жылы Компьютер ғылымдары докторы ғылымын қорғады. Хортон Висконсин штатында UNIX жүйесімен танысып, hed деп аталатын UNIX-тің жетілдірілген мәтіндік редакторын жасады. Берклиде ол Беркли UNIX-тің дамуына үлес қосты, оның ішінде vi мәтін редакторы, uuencode (бинарлық электрондық пошта тіркемелерінің алғашқы механизмі), w және жүктеме орташасы, termcap және curses дамытылды. Оның докторлық диссертациясы мәтіндік интерфейсі бар жаңа типтегі синтаксистік редакторды құруға арналған. Бұл технология кейін компьютерлік көмекпен бағдарламалық жасақтама құралын жасау үшін пайдаланылды. 1980 жылы Хортон Usenet-тің A News жүйесін Берклиге әкеліп, оның 10 сайттан тұратын желісінің өсуін қолдады. Usenet-тің бастапқы UUCP технологиясына ол Berknet және ARPANET қолдауын қосты, сондай-ақ бірнеше танымал ARPANET пошта тізімдері мен usenet "fa" жаңалық топтары арасында шлюз құрды. 1981 жылы орта мектеп оқушысы Мэтт Гликман Хортоннан көктемгі демалысқа арналған жоба сұрады, олар екеуі Usenet трафигінің күрт өсуіне сай келетін үлкен өнімділік пен жақсартылған пайдаланушы интерфейсін ұсынатын B News жүйесін жобалады және іске асырды.

UNIX және Интернет жұмысы

1981 жылы Хортон Колумбуста (Огайо штаты) Bell Labs техникалық штабының мүшесі болды. Bell Labs-те ол Беркли UNIX-тің кейбір бөліктерін UNIX System V-ге, соның ішінде vi және curses-ке енгізді; curses жұмысының аясында ол termcap-тің орнына terminfo-ны жасады (осы жұмыстың көп бөлігі SVR2 құрамында шығарылды). 1987 жылы ол Bell Labs Computation Center-ге қосылып, Usenet және Email-ге Bell Labs-те ресми қолдау көрсетті. Хортон 1988 жылға дейін Usenet-ті басқарды. Осы кезеңде ол жаңа сайттар үшін жаңалықтар ағындарын ұйымдастырып, жылдам өсуді ынталандырды. Әр жаңа сайт қажет болған жағдайда тағы екі жаңа сайтқа ақпарат беруге келісім берді. Бұл саясат 1987 жылға қарай Usenet-тің 5000-нан астам сайтқа жеткеніне әсер етті. 1983 жылы Хортон Usenet Backbone-ның бастапқы физикалық топологиясын жобалап, қатысушыларды жинады. Джин "Спаф" Спаффорд кейін негізгі әкімшілердің электрондық пошта тізімін және бірнеше ықпалды пайдаланушылардың тізімін жасады. Бұл тізім "Көмір сүйегі" деп аталды және "саяси (шешім қабылдау) арқауы" ретінде қызмет етті. Негізгі жүйе желінің жалпы сенімділігі мен өнімділігін қамтамасыз етті. Usenet күніне бірнеше хабарламамен басталды, бірақ көлемі тез өсіп, проблемаға айналды. Хортон "mod" немесе "announce" сөздерімен басталатын атаулары бар модерацияланған жаңалық топтарын қосты және осындай жаңалық топтарының біріншісін модерациялады: news.announce.important. Тек модератор ғана хабарлама жаза алатын болды, ал қалған барлық хабарламалар мақұлдау үшін модераторға автоматты түрде жіберілді. Соңында B News бағдарламалық жасақтамасы кез келген атауы бар кез келген жаңалық тобын модерациялауға мүмкіндік берді. Usenet жауаптар үшін электрондық поштаға сүйенді, сондықтан Usenet сілтемелерін электрондық пошта үшін пайдалануға болатындығын қажет етті. Бастапқыда барлық Usenet және UUCP хабарламалары электрондық пошта мекенжайлары ретінде unc!research!ucbvax!mark сияқты "банг жолдарын" пайдаланды. Хортон осы электрондық пошта процесін басқарды, соның ішінде ARPANET/UUCP шлюзін пайдалануды және cbosgd!mark@berkeley сияқты маршрутталған электрондық пошта мекенжайларын пайдалануды басқарды. Бұл мекенжайлар күрделі, түйінді және кейде екіұшты болды. 1983 жылы Интернет домендері алғаш рет құрылған кезде, Хортон оларды пайдалануды қолдады және "Домен дегеніміз не?" атты классикалық мақала жариялады. 1984 жылдың қаңтар айында Usenix-те Хортон UUCP карталау жобасын құру үшін еріктілер тобын жинады. Жоба әлемді географиялық аймақтарға бөлді. Әр аймақтың ерікті қызметкері аймақтың UUCP байланыс картасын жасап, оны жүйелі түрде comp.mail.maps жаңалық тобына жариялады. Әрбір сайт Стив Белловин мен Питер Хонименнің pathalias бағдарламасын орындап, осы картадан жергілікті түрде оптимизацияланған электрондық пошта маршруттау дерекқорын жасады. Хортон Крис Сейвальд пен Ларри Аутонмен бірге smail бағдарламасын жасау үшін жұмыс істеді, ол mark@cbosgd сияқты электрондық пошта мекенжайларын пайдалана отырып электрондық поштаны маршруттау үшін осы дерекқорды пайдаланды. UUCP. 1980 жылдардың ортасында домендерді ерте пайдалану ARPA, UUCP, CSNET және BITNET-ті жоғарғы деңгейдегі домендер ретінде қамтыды, олар төрт негізгі электрондық пошта желісін білдірді. 1986 жылдың қаңтарында Хортон осы желілердің техникалық ынтымақтастығын ұйымдастыру жөніндегі кездесуде UUCP-тің өкілі болды. Басқалар - Дэн Оберст, ол BITNET-тің өкілі, Крейг Партридж, ол CSNET-тің өкілі, және Кен Харренштейн, ол ARPANET атынан кездесуді өткізді. Харренштейн басқаларын COM, EDU, ORG, NET, GOV және MIL алты жоғары деңгейлі функционалдық домендерін құруды қолдауға көндірді. Әр желі COM, EDU, ORG және NET домендерін тіркеуге уәкілдік алды. Бұл тіркеушілердің тобы ICANN домендік атаулар тізілімінің алдағысы болды. Хортон UUCP бөлігін UUCP жобасын "UUCP аймағы" деп қайта ұйымдастыру арқылы іске асырды. Тим Томпсонмен бірге Хортон ресми түрде санкцияланған COM және EDU домендері бар 150 UUCP ұйымын тіркеді. mark@stargate.com жарамды UUCP электрондық пошта мекенжайына айналды, тіпті хабарлама UUCP арқылы қоңырау шалу модемдерін пайдаланып жеткізілген болса да. UUCP аймағы Лорен Вайнштейннің Stargate жобасына қосылды, ол Usenet-ті спутниктік теледидар арқылы тарату үшін пилоттық жоба құрды, Stargate ақпараттық жүйелерін құру үшін. Олар алғаш рет stargate.com доменін тіркеді, екіншісі Хортонның жұмыс берушісі att.com болды. att.com домені 1990 жылға дейін қоңырау шалу модемдерін пайдалана отырып Интернетке қосылды, ол кезде Хортон Билл Чесвиктің брандмауэр архитектурасын іске асырып, AT&T-нің бірінші TCP/IP қосылысын дәлелденген қауіпсіз брандмауэрмен Интернетке құрды. Хортонның 1990 жылғы "Portable C Software" кітабы C тілінде бағдарламалау бойынша танымал анықтамалық болды. Ол әртүрлі компьютерлік жүйелерде сенімді түрде пайдаланылатын функциялар мен бағдарламалау әдістерін, сондай-ақ қайсысы портативті емес екенін көрсетеді. 1992 жылы Хортон Bell Labs үшін EMS (Electronic Messaging System) атты ішкі электрондық пошта пакетін жасады. Бұл пакет қолданыстағы UUCP негізіндегі электрондық пошта жүйесін AT&T-нің "POST" ақ парақтары каталогымен және домен негізіндегі электрондық пошта әлемімен біріктірді. Ол Bell Labs үшін қолдау көрсетілетін электрондық пошта қызметін жасады және басқарды. Бұл жүйе көптеген электрондық пошта мекенжай форматтарын қолдады, соның ішінде POST каталогын динамикалық түрде сұрайтын форматтарды:
Handle: mark@att.com
Full name: Mark.R.Horton@att.com
Broadcast to a building: loc=oh0012/all=yes@att.com
Complex query: all technical managers and directors in Columbus: loc=oh0012/tl=tmgr/tl=dir/all=yes@att.com

2000 жылы Хортон Avaya компаниясына қосылды, онда ол Avaya Corporate Email және Directory бөлімінің аға басқарушысы болды. 2002 жылы Хортон Bank One компаниясының UNIX Implementation Engineering тобына қосылды, ол 2004 жылы JPMorgan Chase компаниясы сатып алды. Өмір бойғы арманы орындалып, Хортон 2007 жылы Колумбустан Сан-Диегоға көшіп, Sempra Energy компаниясының Transmission Grid Operations тобына қосылды.

Ағымдағы жағдай

Хортон қазіргі уақытта Калифорния штатының Поуэй қаласында тұрады. Хортон "Sempra Energy" компаниясынан Бас ЭМС бағдарламашы-талдаушы ретінде зейнетке шықты. (Бұл жағдайда ЭМС – энергияны басқару жүйесі, SCADA басқару жүйесін білдіреді.) Хортон сонымен қатар трансгендерлер жұмыс орындасындағы мәселелер және UNIX және Интернет технологиялары бойынша кеңесші. Ол Red Ace Technology Solutions компаниясының иесі, бұл компания коммерциялық емес ұйымдар мен шағын бизнеске жеңілдетілген веб-хостинг қызметтерін ұсынады.