Кіріспе

Қытай карта ойыны

Үлкен екі (сондай-ақ деюс, капса, пусой дос, дай ди және басқа да атаулармен белгілі) – кантондық текті карта ойыны. Бұл ойын Чжэн Шаню, Дайфуго, Президент, Crazy Eights, Cheat және басқа да карта тастау ойындарына ұқсас. Ойын Шығыс Азияда және Оңтүстік-Шығыс Азияда (теңіз арқылы келген қытайлардың ықпалынан туындаған) өте танымал, әсіресе Қытай, Гонконг, Вьетнам, Макао, Тайвань, Индонезия, Филиппин, Малайзия және Сингапурде. Ол көңіл көтеру үшін де, құмар ойнау үшін де қолданылады. Әдетте, екі-төрт ойыншымен ойналады, барлық карталар тең бөліседі (немесе төрт ойыншыдан аз болған жағдайда әр ойыншыға 13 картадан беріледі). Ойынның мақсаты – ең бірінші болып қолдағы барлық карталарды ойнап түбіне жетіп, құтылу.

Аттар

Бұл карта ойынының көптеген басқа да атаулары бар, соның ішінде үлкен екілік және жоғарғы ит. Мандарин қытай тілінде ол 大老二, пиньинь: dà lǎo èr; кантон тілінде 鋤大弟, sho tai ti (басқа транслитерациялар арасында, chor dai di, және jyutping тоналды жазуда co4 daai6 di2 ретінде берілген), немесе жай ғана dai di. Бұл Хоккиен тілінде 十三, яғни "он үш" (әр ойыншыға берілетін карталардың санынан шыққан), бұл атау Индонезияда жиі қолданылады. Мальтада оны көбінесе шығыс азиялық тегіне байланысты ciniza ("қытай") немесе giappuniza ("жапон") деп атайды. Ағылшын тілінде покер комбинацияларын қолдануына байланысты кейде оны қытайлық покер деп шатастырады, бірақ бұл атау көбінесе мүлдем басқа ойынды білдіреді. Оның бір түрі филиппин тілінде pusoy dos деп, ал басқа филиппин диалектілерінде chikicha (немесе sikitcha) деп аталады. Big two ойынын кейде tien len (әлде он үш) ойынымен шатастырады; екі ойынның басты айырмашылығы – Big two покер комбинацияларын пайдаланады, ал tien len пайдаланбайды.

Қолданылатын комбинациялар

Карталар жеке немесе екі, үш немесе бес картадан тұратын топтарда ойналуы мүмкін (өзгер. 1 және 8), покердегідей комбинациялар құрастырып. Трюкке бастапқы карта ойналғанда, ойналатын карталардың саны анықталады; трюктің барлық карталары бірдей санда болуы керек. Ең жоғары рейтингті карта – 2, емес А. Комбинациялар мен олардың рейтингтері төмендегідей, көбінесе покер қолдарына негізделген:

Жалғыз карталар: Колодадан кез келген карта, номиналы бойынша реттелген, масть тең түскен жағдайда шешуші болады. (Мысалы, пика А жүрек А-ны жеңеді, ал жүрек А жүрек корольді жеңеді.)

Жұптар: Бірдей номиналдағы кез келген екі карта, жеке карталар сияқты, жоғары мастьты картасы бойынша реттелген. (Пика корольі мен ромб корольінен тұратын жұп, жүрек корольі мен крест корольінен тұратын жұпты жеңеді.)

Триплдер: Бірдей номиналдағы үш карта, үш екілік ең жоғары, содан кейін туздар, корольдер және т.б., үш үштікке дейін, ол ең төменгі трипл. Кейбір нұсқаларда триплді бес картадан тұратын қолдың бір бөлігі ретінде ғана ойнауға болады.

Бес картадан тұратын қолдар: Бес (өзгер. 2) әртүрлі жарамды бес картадан тұратын қолдар, төменнен жоғарыға қарай реттелген (покердегідей, тиіс болған жағдайда):

Стрийт (кантон тілінде жылан немесе Малайзияда мокке деп те аталады): Бір тізбектегі кез келген 5 карта (бірақ барлығы бір мастьта емес). Рейтінгі ең үлкен картаның номиналымен анықталады, масть тек тең түскен жағдайда шешуші болады. Сондықтан 3 4 5 6 7 < 2 3 4 5 6, себебі 2 2 3 4 5 6 стритіндегі ең үлкен карта болып саналады. Ең үлкен стрит – А 2 3 4 5, екіншісі – 2 3 4 5 6, үшіншісі – 10 J Q K A, ал ең кішкентайы – 3 4 5 6 7.

Флеш (Малайзияда гүл немесе сама бунга деп те аталады): Бір мастьтағы кез келген 5 карта (бірақ тізбекте емес). Рейтінгі карталардың номиналды құнымен анықталады (алғашқысы ең жоғары, содан кейін әр төменгі карта ретімен). Масть (пика, жүрек, крест, ромб) тең түскен жағдайда шешуші болады. Кейбір танымал нұсқаларда флештер ойнауға рұқсат етілмейді, сондықтан ол мүмкін болатын ең төменгі комбинация болып табылады.

Фулл хаус (қытай тілінде тырна деп те аталады): бір түрдегі үш және жұптың комбинациясы. Рейтінгі триплдің номиналымен анықталады, жұптың номиналына қарамастан. Фуллен деп те аталады.

Төрт бірдей + Бір карта (Малайзияда Кинг Конг, тики немесе Бомба немесе ампат банг, немесе қытайша темір оқ (tieji) деп аталады): Бір номиналдағы 4 картадан тұратын кез келген жиын, сондай-ақ кез келген 5-ші карта. (Бір номиналдағы төртеу бес картадан тұратын қол ретінде ойнатылмаса ғана ойналуы мүмкін) Рейтінгі 5-ші картаның номиналына қарамастан, 4 картадан тұратын жиынның номиналымен анықталады. Оны покер деп те атайды. (Кейбіреулер төртінші қолды бәрінен жоғары деп санайды, сондықтан оны бомба, Кинг Конг немесе тики деп атайды.) Кейбір нұсқаларда, бомба ойналғанда, ол дереу 2-ні ойынның ең төменгі картасы етеді (алмаз 2 ең төменгі карта болады).

Стрийт флеш: Стрийт пен флештің комбинациясы: бір мастьтағы тізбектегі бес карта. Стрийттер сияқты реттеледі, масть тең түскен жағдайда шешуші болады. (Кейде Малайзияда "бомба" (немесе тики немесе сунн) деп те аталады, төрт бірдейден жоғары.)

Дилер (әдеттегідей карталарды кесу арқылы таңдалуы мүмкін) колоданы араластырып, карталарды біртіндеп, оң жағындағы ойыншыдан бастап, үстелдің айналасында сағат тіліне қарсы бағытта бөліп береді. Карталар әр ойыншыға бірдей санда карталар сақтап, ойыншылар арасында мүмкіндігінше алысқа бөлінеді. Қалған карталар (егер 4 ойыншы болса мүмкін емес) алмаз 3-ті ұстап тұрған ойыншыға беріледі. Егер бұл карта кішкентай болса, онда келесі төменгі картаның иесі оларды өз жинағына қосады (өзгер. 5). Джокер карталары әдеттегі ереже бойынша қолданылмайды және бөлісу алдында алынып тасталады. Әр ойынның басында алмаз 3 (өзгер. 6 және 9) оны жеке немесе комбинацияның бір бөлігі ретінде ойнатудан бастайды, бұл бірінші трюкке әкеледі. Ойын сағат тіліне қарсы бағытта өтеді, катерлеудің қалыпты ережелері қолданылады: әр ойыншы алдыңғыдан жоғары картаны немесе комбинацияны ойнауы керек, карталардың саны бірдей. Ойыншылар ойынды өткізгісі келмейтінін (немесе ойынды жүзеге асыру үшін қажетті карталарды ұстамайтынын) мәлімдей отырып, өткізіп жіберуі мүмкін. Өткізіп жіберу ойынның одан әрі жалғасуына кедергі келтірмейді, әрқайсысы тәуелсіз, кері секіру деп аталады (өзгер. 14). Бір ойыншыдан басқа барлық ойыншылар бірінен соң бірі өткізіп жібергенде трюк аяқталады (кейбір нұсқаларда 1 ойыншы өткізіп жібергенде трюк аяқталады), карталар жиналады және барлық ойыншылармен жаңа трюк басталады, оны соңғы ойнаған ойыншы бастайды. Егер ойыншы пика 2-ні жеке немесе жұп ретінде ойнаса, ол әдетте келесі трюкті дереу жаңа картаны немесе комбинацияны бастап бастайды, себебі пика 2-ні жеке немесе жұп ретінде жеңуге болмайды, ал өткізіп жіберулер тек формалдықтар болып табылады. Ойыншының жеңіске бір комбинация қалып қойғанда, ол басқаларын ескертуі әдепті. Мақсаты – басқа ойыншылардың мүмкіндігінше көп карта ойнауына (және құтылуына) және ойынды жеңуге мүмкіндік беретін комбинациядан аулақ болуына көмектесу. Мысалы, егер ойыншыда соңғы жеке карта қалса, басқа ойыншылар осы ойыншыны өткізіп жіберуге мәжбүр ету үшін жұптар немесе басқа комбинацияларды ойнайды. Ойын бір ойыншыда карталар біткенде аяқталады. Есептеу бөліміне жүгініңіз. Көптеген танымал нұсқаларда, соңғы карта ретінде жеке немесе жұп 2-ні аяқтауға рұқсат етілмейді.

Қайта шолу

Егер ойыншының қолында 3 немесе одан аз ұпай болса, ол өзінің карталарын аша алады, сонда карталар қайтадан араластырылып, жаңадан таратады. Әдеттегі ұпай санау ережелері былай: J=1, Q=2, K=3, A=4, 2=5, қалғандары=0. Бұл ұпай санау ережелері ойынға қарай өзгеріп немесе күшін жоюы мүмкін. Бір түрі бойынша, егер ойыншының қолында суреттері жоқ карталар (атап айтқанда, валет "J", дама "Q" және король "K") болса, ол карталарды қайта араластыруды сұрауға құқылы, және карталар қайтадан таратады. Сонымен қатар, егер ойыншының қолында төрт екі болса, карталарды қайта араластыру міндетті болуы мүмкін.

Нәрселеу

Бұл көрсеткіш аймақтан аймаққа өзгереді. Ең көп таралған нұсқасы бойынша, ойын аяқталғаннан кейін әр ойыншының қолында қалған әрбір карта бір ұпайға бағаланады, егер 10 немесе одан көп карта қалса – екі есе, ал барлық 13 картасы қолдан шығарылмаған болса – үш есе. Бұл ұпайлар жеңімпазға төленеді. (Мысал: Солтүстік ойыншы жеңіске жетсе, ал Шығыс, Батыс және Оңтүстік ойыншылардың қолында сәйкесінше 3, 11 және 8 карта қалса, онда Шығыс 3 ұпай алады, Батыс 22 ұпай алады, Оңтүстік 8 ұпай алады, ал Солтүстік +33 ұпай алады.) Қолданылмаған екіліктердің кез келгені, сондай-ақ бір түсті төрттік немесе стрейт-флеш жеңімпазға төленетін ұпайларды екі есеге арттырады. Егер жеңімпаз ойынды екілік, бір түсті төрттік немесе стрейт-флеш тастау арқылы аяқтаса, негізгі ұпайлар екі еселенеді, бірақ аяқтау қолына қарамастан, қосымша есептелмейді. (Мысал: Солтүстік ойыншы соңғы тастау ретінде екілік тастап жеңіске жетсе, ал Шығыс, Батыс және Оңтүстік ойыншылардың қолында сәйкесінше 3, 9 және 8 карта қалса, Батыста қолданылмаған стрейт-флеш болса, ал Оңтүстікте қолданылмаған екілік қалса, онда Шығыс 6 ұпай алады, Батыс 36 ұпай алады, Оңтүстік 32 ұпай алады, ал Солтүстік +74 ұпай алады.) Үш ойыншылық ойында 17 картасы қалған ойыншыдан үш есе ұпай алынады. 11 картадан көп, бірақ 17 картадан аз қалған ойыншыдан екі есе ұпай алынады. Баламалы есептеу әдісі – әрбір қалған карта үшін бір ұпайды шегеру орнына, әр қолданылмаған екілік үшін есепті екі есеге арттыру.

Көмек көрсету үшін айыппұл

Егер ойыншы А өз картасын ойнағаннан кейін ойыншы В соңғы картасын ойнап ойынды жеңсе (бірнеше карта ойналған жағдайлар ескерілмейді) және ойыншы А жоғарырақ карта ойнап бұған кедергі келтіре алса, онда ойыншы А ойыншы В-ге көмектескен болып саналады. Ойыншы А-ны жазалаудың бірнеше тәсілі бар. Ең көп қолданылатыны – ойыншы А-ның ұпайларынан басқа екі ойыншының жеңілген ұпайларының жалпы сомасын шегеру, соның арқасында қалған екеуі ұпай жинау мүмкіндігіне ие болады. Бұл ереже ойын стиліне қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Егер ұпай санау жүйесі орынға негізделсе (мысалы, бірінші, екінші, үшінші немесе соңғы орын), онда бұл ереже қолданылмайды.

Командалық ойын

Екі ойыншыдан тұратын командалармен, барлығы төрт ойыншы ойнауға мүмкін. Командаластар бір-біріне қарама-қарсы жақта орналасады, соның салдарынан бетпе-бет тұрады. Командаластарға өздерінің карталары, қолайлы комбинациялары немесе қолдарының жағдайы туралы ешқандай жолмен бір-бірімен хабарласуға рұқсат етілмейді. Жеңімпаз команданы егер ойыншылардың біреуі карталарын тауысып бітіргенде, әр команданың қолындағы карталардың жалпы саны анықтайды. Яғни, командадағы ойыншы соңғы картасын ойнап бітірсе де, қарсы команда карта саны арқылы жеңіске жете алады. (Мысалы: Майк пен Дейв бір командада, ал Лионель мен Брендан қарсы командада. Брендан соңғы картасын ойнаған кезде Майкте 4 карта, Дейвте 5 карта, ал Лионельде 10 карта бар. Майк пен Дейв Лионельдің 10 картасына қарсы қолында 9 картасы барлығынан ойынды жеңіп алады.) Кез келген ойыншы кез келген уақытта әр команданың карта саны қанша екенін сұрай алады. Егер ойын соңында карта саны тең болса, барлық ойыншылар бес картадан атуға қатысады. Әр ойыншыға бес карта беріледі және ойын әдеттегідей жалғасады. Ең кішкентай картасы бар ойыншы бастайды және ойын сол командалық құралыммен өрбиді. Келесі теңдіктер тағы бес картадан тұратын кезеңдерге әкеледі; бұл бастапқы ойынның соңғы жеңімпазын анықтайды.

Алдау

Бір-бірімен сөз байласып алған ойыншылар, сөз байласпаған ойыншыларға қарағанда зор артықшылыққа ие. Сөз байласқан ойыншылардың негізгі стратегиясы – жоғары "бақылау" карталарын сөз байласпаған ойыншыларға қарсы сақтап, оларды өздерінің арасында бекерге жұмсамау. Бұл стратегия "ұстап тұру" немесе "жасыру" деп аталады. Басқа да сөз байласу тәсілдеріне сигнал беру (ойналған карталар арқылы, мысалы, бридждегідей тақ/жұп немесе сөзсіз ишаралар) жатады, мұнда қолдың күші, бақылау карталарының саны, қолдың түрі, нақты жоғары карталар және қолдың басқа да ерекшеліктері серіктеске жеткізіледі. Басқа да алдау әдістеріне жалған араластыру, карталарды жасыру, көз салу және колоданы алмастыру жатады. Алдау, әсіресе сөз байласу тәсілдері, онлайн және жоғары ставкалары бар ойындарда кең таралған. Алдаудың тағы бір түрі жеке ойындарда қолданылады, ол ойыншының қолындағы карталар санын тығыз үйіп, жасырудан тұрады, соның салдарынан басқа ойыншылар алдаушы ойыншыда көбірек карта бар деп жаңылысады. Бұл басқа ойыншыларды қарсыласы жеңіске жақын деп ойлатып, жоғары карталарын ертерек қолдануға итермелеуі мүмкін.