Кіріспе
Криптографияда криптожүйе – құпиялылық (шифрлау) сияқты нақты бір қауіпсіздік қызметін іске асыруға қажетті криптографиялық алгоритмдер жиынтығы. Әдетте криптожүйе үш алгоритмнен тұрады: біреуі кілт жасау үшін, біреуі шифрлау үшін және біреуі шифрды ашу үшін. "Шифр" термині жиі шифрлау және шифрды ашу алгоритмдерінің жұбын білдіреді. Сондықтан, кілт жасау алгоритмі маңызды болған жағдайларда "криптожүйе" термині жиі қолданылады. Осы себепті "криптожүйе" термині көбінесе ашық кілттік техникаларға қатысты қолданылады; алайда, "шифр" және "криптожүйе" екеуі де симметриялық кілттік техникалар үшін қолданылады.
In cryptography, a cryptosystem is a suite of cryptographic algorithms needed to implement a particular security service, such as confidentiality (encryption). Typically, a cryptosystem consists of three algorithms: one for key generation, one for encryption, and one for decryption. The term cipher (sometimes cypher) is often used to refer to a pair of algorithms, one for encryption and one for decryption. Therefore, the term cryptosystem is most often used when the key generation algorithm is important. For this reason, the term cryptosystem is commonly used to refer to public key techniques; however both "cipher" and "cryptosystem" are used for symmetric key techniques.
Ресми анықтама
Математикалық тұрғыдан криптожүйе немесе шифрлау схемасын келесі қасиеттері бар түпл ретінде анықтауға болады. – "жай мәтін кеңістігі" деп аталатын жиынтық. Оның элементтері жай мәтіндер деп аталады. – "шифрмәтін кеңістігі" деп аталатын жиынтық. Оның элементтері шифрмәтіндер деп аталады. – "кілт кеңістігі" деп аталатын жиынтық. Оның элементтері кілттер деп аталады. – функциялар жиынтығы, оның элементтері "шифрлау функциялары" деп аталады. – функциялар жиынтығы, оның элементтері "дешифрлеу функциялары" деп аталады. Кез келген үшін, барлық үшін орындалатындай бірдей бар. Ескерту: әдетте бұл анықтама шифрлау схемасын симметриялық кілт немесе ашық кілт криптожүйесінің түрі ретінде ажырату үшін өзгертіледі.
Note; typically this definition is modified in order to distinguish an encryption scheme as being either a symmetric key or public key type of cryptosystem.
Мысалдар
Криптожүйенің классикалық мысалы — Цезарь шифры. Көбірек заманауи мысал — RSA криптожүйесі. Криптожүйенің тағы бір мысалы — Advanced Encryption Standard (AES). AES — әртүрлі қолданбаларда деректерді қорғау стандарты болған, кеңінен қолданылатын симметриялық шифрлау алгоритмі. Паллиер криптожүйесі де құпиялылықты сақтау және сезімтал ақпаратты қорғау үшін қолданылады. Ол электрондық дауыс беру, электрондық лотереялар және электрондық аукциондарда қолданылады.