Кіріспе

Американдық криптоаналитик және математик (1907–1994)

Соломон Куллбек (3 сәуір 1907 – 5 тамыз 1994) – американдық криптоаналитик және математик. 1930 жылдары Уильям Фридман АҚШ Армиясының Сигналдық барлау қызметіне (SIS) Фрэнк Роулетт пен Абрахам Синковпен бірге алғашқы үш қызметкердің бірі ретінде жұмысқа алған. Ол SIS және оның кейінгі ұйымы Ұлттық қауіпсіздік агенттігінде (NSA) ұзақ және көрнекті мансапқа ие болды. Куллбек 1962 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін NSA-да бас ғалым қызметін атқарды, содан кейін Джордж Вашингтон университетінде жұмыс істеді. Куллбак–Лейблер дивергенциясы Куллбак пен Ричард Лейблердің есімдерімен аталады.

Өмір және мансап

Куллбек Бруклинде еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Натан Ресей империясының Вильна қаласында (қазіргі Вильнюс, Литва) туған, шамамен 1905 жылы АҚШ-қа көшіп келген және 1911 жылы америкалық азаматтыққа қабылданған. Куллбек Бруклиндегі Boys High School мектебінде оқыған. Одан кейін Нью-Йорктің Сити колледжіне түсіп, 1927 жылы бакалавр, ал 1929 жылы математика магистрі дәрежесін алған. Блетчли Паркте ол британдықтардың Энигма машинасының көмегімен жоғары сапалы ақпаратты өндіріп жатқанын білген. Ол сонымен қатар британдықтармен бірге дәстүрлі неміс шифр кітаптарына негізделген жүйелерді шешуде де ынтымақтасқан. АҚШ-қа оралғаннан кейін көп ұзамай Куллбек жапон бөліміне басшы болып тағайындалды. 1952 жылы Ұлттық қауіпсіздік агенттігі (NSA) құрылғанда Роулетт криптоанализ басшысы болды. Соғыстан кейінгі кезеңдегі ғылыми-зерттеу және әзірлеу жұмысының басты мәселесі – жоғары жылдамдықты өңдеу құралдарын жасау болатын. Куллбек 60-қа жуық адамнан тұратын команданы басқарды, оның ішінде Лео Розен және Сэм Снайдер сияқты автоматтандырылған деректерді өңдеуді дамытудағы жаңашыл ойшылдар бар еді. Оның командасы магниттік ленталар, барабан жады және компиляторлар сияқты жаңа деректерді енгізу және жад түрлерін жасады, бұл машиналарды шынымен "көп мақсатты" етті. Куллбек байланыс қауіпсіздігі (COMSEC) материалдарын жасау үшін компьютерлерді пайдалануға басымдық берді. Куллбектың "Ақпарат теориясы және статистика" кітабы 1959 жылы John Wiley & Sons баспасынан жарық көрді. Кітап 1968 жылы Dover Publications баспасында толықтырулармен және түзетулермен қайта басылды.

Зейнеткерлік

1962 жылы Соломон Куллбек Ұлттық қауіпсіздік агенттігінен (АНБ) зейнеткерлікке шықты және Джордж Вашингтон университетінде оқытумен және жаңа мақалалар жариялаумен айналысты. 1963 жылы ол Америка статистикалық қауымдастығының мүшесі болып сайланды. Ол полковник шеніне жетіп, Әскери барлау қызметінің Даңқ залына енгізілді. Куллбекті АНБ-дағы әріптестері турашыл адам ретінде еске алады; біреу оны "толығымен әдемі, оның қасында қайда тұрғаныңды әрқашан білесің" деп сипаттады. Бұрынғы АНБ жетекшісінің бірі оны шексіз энергия мен ынтасы бар, сондай-ақ оның пікірлері көбінесе "ақылға қонымды және дұрыс" болатын адам ретінде еске алды.