Кіріспе
Химиялық термодинамикада эндергоникалық реакция (сонымен қатар, жылуді сіңіретін, өздігінен жүрмейтін немесе қолайсыз реакция деп те аталады) – еркін энергияның стандартты өзгерісі оң болатын және осы реакцияны жүзеге асыру үшін қосымша күш қажет болатын химиялық реакция. Басқаша айтқанда, пайдалы энергияның жалпы көлемі теріс болады (реакцияны бастау үшін одан алынатын энергиядан көбірек энергия қажет), сондықтан жалпы энергия эксергоникалық реакциядағы таза оң нәтижеге қарағанда таза теріс нәтиже болып табылады. Яғни, реакция жүзеге асуы үшін пайдалы энергия қоршаған ортадан жұмыс істейтін жүйеге сіңірілуі керек. Тұрақты температура және тұрақты қысым жағдайында, бұл стандартты Гиббс еркін энергиясының өзгеруі стандартты жағдайдағы реакция үшін оң болады дегенді білдіреді (яғни, стандартты қысымда (1 бар) және барлық реагенттердің стандартты концентрацияларында (1 моль). Аталымында, эндергоникалық процесс анаболикалық болып табылады, яғни энергия жиналады; көптеген анаболикалық процестерде энергия аденозин трифосфатымен (АТФ) реакцияны байланыстыру арқылы беріледі, нәтижесінде жоғары энергиялы, теріс зарядталған органикалық фосфат және оң аденозин дифосфаты түзіледі.
In chemical thermodynamics, an endergonic reaction (; also called a heat absorbing nonspontaneous reaction or an unfavorable reaction) is a chemical reaction in which the standard change in free energy is positive, and an additional driving force is needed to perform this reaction. In layman's terms, the total amount of useful energy is negative (it takes more energy to start the reaction than what is received out of it) so the total energy is a net negative result, as opposed to a net positive result in an exergonic reaction. Another way to phrase this is that useful energy must be absorbed from the surroundings into the workable system for the reaction to happen. Under constant temperature and constant pressure conditions, this means that the change in the standard Gibbs free energy would be positive,
for the reaction at standard state (i. e. at standard pressure (1 bar), and standard concentrations (1 molar) of all the reagents). In metabolism, an endergonic process is anabolic, meaning that energy is stored; in many such anabolic processes, energy is supplied by coupling the reaction to adenosine triphosphate (ATP) and consequently resulting in a high energy, negatively charged organic phosphate and positive adenosine diphosphate.
Эндергоникалық реакцияларды іске асыру
Эндергондық реакциялар эксергондық (тұрақтылықты арттыру, еркін энергияның теріс өзгеруі) процесспен тартылып немесе итеріліп, осылайша жүзеге асырылуы мүмкін. Әрине, барлық жағдайларда жалпы жүйенің (зерттеліп жатқан реакция және оны тартатын немесе итетін реакция) таза реакциясы эксергондық болады.
Тарту
Реактивтер эндергоникалық реакцияны жеңілдетуі мүмкін, егер реакция нәтижелері кейіннен экзергоникалық реакция арқылы жылдам жойылса. Осылайша, эндергоникалық реакция нәтижелерінің концентрациясы әрқашан төмен болып қалады, сондықтан реакция жүре береді. Мұның классикалық мысалы – реакцияның өту күйі арқылы жүретін алғашқы кезеңі. Өту күйіне жету үшін қажетті белсендіру энергиясының басынан өту процесі эндергоникалық болып табылады. Дегенмен, реакция жалғаса алады, себебі ол өту күйіне жеткеннен кейін, экзергоникалық процесс арқылы тұрақты соңғы өнімдерге жылдам өзгереді.
Тығып
Эндергронды реакциялар ортақ аралық зат арқылы күшті экзергонды реакциямен байланыстырылып, осылай шақырылуы мүмкін. Биологиялық реакциялар көбінесе осылай өтеді. Мысалы, берілген реакция өздігінен тым эндергоникалық болып, жүрмей қалуы мүмкін. Дегенмен, оны күшті экзергонды реакцияға байланыстыру арқылы жүзеге асыруға болады – көбінесе АТФ-тың АДФ және бейорганикалық фосфат иондарына ыдырауы сияқты, АТФ → АДФ + Pi, осылайша
may be too endergonic to occur. However it may be possible to make it occur by coupling it to a strongly exergonic reaction – such as, very often, the decomposition of ATP into ADP and inorganic phosphate ions, ATP → ADP + Pi, so that
This kind of reaction, with the ATP decomposition supplying the free energy needed to make an endergonic reaction occur, is so common in cell biochemistry that ATP is often called the "universal energy currency" of all living organisms.
АТФ ыдырауы эндергронды реакцияны жүзеге асыру үшін қажетті бос энергияны қамтамасыз етеді. Мұндай реакциялар жасуша биохимиясында соншалықты кең таралғандықтан, АТФ барлық тірі организмдердің "жалпыға ортақ энергия валютасы" деп аталады.
may be too endergonic to occur. However it may be possible to make it occur by coupling it to a strongly exergonic reaction – such as, very often, the decomposition of ATP into ADP and inorganic phosphate ions, ATP → ADP + Pi, so that
This kind of reaction, with the ATP decomposition supplying the free energy needed to make an endergonic reaction occur, is so common in cell biochemistry that ATP is often called the "universal energy currency" of all living organisms.