Кіріспе

Веб стандарттары

Atom атауы екі байланысты Веб стандартына қолданылады. Atom Syndication Format – веб-ағындар үшін қолданылатын XML тілі, ал Atom Publishing Protocol (AtomPub немесе APP) – веб-ресурстарды жасау және жаңарту үшін қарапайым HTTP-негізделген хаттама. Жаңа форматтың жақтаушылары IETF Atom Publishing Format and Protocol жұмыс тобын құрды. Atom Syndication Format 2005 жылдың желтоқсанында IETF ұсынған стандарт ретінде жарияланды, ал Atom Publishing Protocol 2007 жылдың қазанында жарияланды.

Қолданылуы

Блоггерлер қауымдастығы веб-ағындарын соңғы жазбалардың тақырыптарымен, толық мәтінімен және тіпті мультимедиалық файлдармен бөлісу үшін пайдаланады. Провайдерлер басқа веб-сайттарға блогтың "синдкацияланған" тақырыбын немесе тақырыпты және қысқаша мазмұнды әртүрлі пайдалану шарттары бойынша енгізуге мүмкіндік береді. Адамдар Atom және басқа веб-синдкация форматтарын көптеген мақсаттарда қолданады, соның ішінде журналистика, маркетинг, қателер туралы хабарламалар немесе белгілі бір уақыт аралығында жаңартулар мен жарияланымдар жасау сияқты қызметтерде. Atom сонымен қатар бүкіл блогты немесе оның бөліктерін сақтық көшірме жасау үшін немесе басқа блог жүйелеріне импорттау үшін стандартты тәсілді ұсынады. Веб-ағындарды ірі веб-сайттарда да, көптеген кішірек сайттарда да кездестіруге болады. Кейбір веб-сайттар пайдаланушыларға RSS немесе Atom форматтарында веб-ағындарды таңдау мүмкіндігін береді, ал кейбіреулері тек RSS немесе тек Atom форматтарын ұсынады. Атап айтқанда, көптеген блогтар мен вики сайттары өздерінің веб-ағындарын Atom форматында ұсынады. Ағындарды оқуға немесе "агрегатор" бағдарламасын пайдаланып, ағындарды тексеруге және жаңа мақалаларды қарауға болады. Клиенттік оқырмандар жеке бағдарлама ретінде немесе веб-браузерлер сияқты қолданыстағы бағдарламалардың қосымшасы ретінде құрастырылуы мүмкін. Веб-негізгі ағын оқырмандары мен жаңалықтар жинағыштарына бағдарламалық құралды орнату қажет емес және пайдаланушының "ағындарына" интернетке қол жеткізімі бар кез келген компьютерден қол жеткізуге болады. Кейбір агрегаторлар веб-ағындарды жаңа ағындарға біріктіреді (қосастырады), мысалы, бірнеше спорттық ағындардан футболға қатысты барлық жаңалықтарды алып, жаңа футбол ағынын ұсынады.

Атом RSS 2.0-мен салыстырғанда

Atom RSS-пен бәсекелесуге немесе оны алмастыруға арналған формат ретінде пайда болғанда, CNET оның авторларының ниеттерін былай түсіндірді: "Winer-дің оппоненттері RSS-тегі беймәлімдіктерді жоюға, оның көптеген нұсқаларын біріктіруге, мүмкіндіктерін кеңейтуге және дәстүрлі стандарттау ұйымының басшылығына көшуге мүмкіндік беретін жаңа форматты іздеп отыр". Atom-ның 1.0 нұсқасы RSS 2.0 нұсқасынан қалай ерекшеленетінін Tim Bray қысқаша сипаттады, ол Atom-ның жасалуына зор үлес қосты.

Күн пішімдері

RSS 2.0 ерекшелігі, жазбалардың қашан жасалғандығы және соңғы рет жаңартылғандығы туралы ақпаратты жеткізу үшін пішімделген уақыт таңбаларын пайдалануға негізделген. Atom жұмыс тобы оның орнына (ISO 8601 стандартының бір бөлігі; айырмашылықтар үшін RFC 3339 қосымшасын қараңыз) белгіленген ережелерге сәйкес пішімделген уақыт таңбаларын қолдануды жөн көрді.

Халықаралықласу

RSS сөздігі арна үшін адам тілін көрсету мүмкіндігін ұсынады, бірақ жеке жазбалар немесе мәтін элементтері үшін тілді көрсетуге болмайды. Ал Atom стандартты xml:lang атрибутын қолданады, осы арқылы арнадағы адам оқи алатын мазмұнның әрбір бөлігі үшін тілдік контекстті көрсетуге мүмкіндік береді. Atom, RSS-тен басқа, ресурстарға сілтемелер мен бірегей идентификаторларда АҚШ ASCII жинағына кірмейтін символдарды қолдануға мүмкіндік беретін халықаралықтандырылған ресурс идентификаторларын қолдайды.

Модульділік

RSS сөздігінің элементтері көбінесе басқа XML сөздіктерінде қайта қолданылмайды. Atom синтаксисі нақты түрде элементтерді Atom ағыны құжатының контексінен тыс қайта пайдалануға мүмкіндік беру үшін жасалған. Мысалы, RSS 2.0 ағындарында atom:link элементтерін кездестіру әдеттегі жағдай.

Бала асырап алуға кедергілер

Atom-ның IETF ұсынған стандарты ретінде пайда болуына және Google сияқты ірі компаниялардың Atom-ды қолдауға келісуіне қарамастан, ескі және кең танымал RSS форматтарын пайдалану жалғасуда. Мұның бірнеше себебі бар:

RSS 2.0 форматының қосымша файлдарды (enclosures) қолдауы тікелей подкастингтің дамуына әкелді. Көптеген подкаст қолданбалары, мысалы iTunes, Atom 1.0 қолдауын ұсынады, бірақ RSS 2.0 басым формат болып қала береді. Көптеген сайттар өздерінің ағындарын (feeds) тек бір форматта жариялайды. Мысалы, CNN және The New York Times өздерінің веб-ағындарын тек RSS 2.0 форматында ұсынады. Веб-синдикация ағындары туралы жаңалықтар RSS 2.0 және RSS 1.0 сияқты RSS форматының әртүрлі нұсқаларын, сондай-ақ Atom форматын атау үшін "RSS" терминін жиі қолданады.

Өмірбаян

Atom құрылғанға дейін веб-контент таратудың басты әдісі RSS форматтарының тобы болды. Осы форматтар тобында маңызды кемшіліктер бар деп ойлаған қауымдастық мүшелері RSS 2.0-ға тікелей өзгерістер енгізе алмады, себебі ресми сипаттама құжатында оның тұрақтылығын сақтау үшін оның жаңаруы тоқтатылғандығы көрсетілген еді.

Atom 0.3 және Google-дің қабылдауы

Содан кейін талқылау жаңадан құрылған электрондық пошта тізіміне көшті. Осы кезеңдегі келесі және соңғы нұсқа – 2003 жылдың желтоқсан айында жарияланған Atom 0.3 болды. Бұл нұсқа тарату құралдарында кеңінен қолданыс тапты, әсіресе ол Blogger, Google News және Gmail сияқты Google-ге қатысты бірнеше қызметтерге енгізілді. Google-дің деректер API (Beta) GData, Atom 1.0 және RSS 2.0 негізінде құрылған.

Atom 1.0 және IETF стандарттау

2004 жылы жобаны World Wide Web Consortium немесе Internet Engineering Task Force (IETF) сияқты стандарттау ұйымына беру туралы талқылаулар басталды. Топ ақырында IETF-ті таңдады және 2004 жылдың маусымында Atompub жұмыс тобы ресми түрде құрылды, соның арқасында жобаға устав пен процедура берілді. Atompub жұмыс тобын Тим Брей (XML спецификациясының тең редакторы) және Пол Хоффман бірлесіп жетекшілік етеді. Бастапқы даму синдикация форматына бағытталды. Atom Syndication Format 2005 жылдың желтоқсан айында IETF-те Ұсынылған Стандарт ретінде жарияланды. Оның тең редакторлары Марк Ноттингем және Роберт Сейр болды. Бұл құжат IETF терминологиясында atompub форматы деп белгілі. Atom Publishing Protocol 2007 жылдың қазан айында IETF-те Ұсынылған Стандарт ретінде жарияланды. Тағы екі нұсқа стандартталған жоқ.

HTML-ге қоса

Келесі тег Атом таратпасына сілтеме беру үшін HTML құжатының <head> бөліміне қойылуы керек. <link href="atom.xml" type="application/atom+xml" rel="alternate" title="Жалпы сайттық Атом таратпасы" />