Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Радио қабылдағышта соққы жиілігі осцилляторы немесе BFO – Морзе кодымен радиотелеграфиялық (CW) хабарларды естілу үшін аудио жиілік сигналын жасауға арналған арнайы осциллятор. BFO сигналы қабылданып алынған сигналмен араласып, гетеродиндік немесе соққы жиілігін тудырады, ол динамикте естілетін тон ретінде пайда болады. BFO сондай-ақ бір жақты жолақты (SSB) сигналдарды демодуляциялау үшін қолданылады, оларды түсінікті етеді, әдеттегідей, берілісте басылған тасымалдаушыны қалпына келтіреді. BFO кейде қысқа толқынды тыңдаушыларға арналған байланыс қабылдағыштарында кездеседі; олар әуесқой радио байланыс қабылдағыштарында жиі табылады, себебі олар көбінесе CW және SSB сигналдарын қабылдайды. Соққы жиілігі осцилляторын 1901 жылы канадалық инженер Реджинальд Фессенден ойлап тапты. Ол "гетеродиндік" қабылдағыш деп атаған құрылғы гетеродиндік принциптің алғашқы қолданылуы болды.
In a radio receiver, a beat frequency oscillator or BFO is a dedicated oscillator used to create an audio frequency signal from Morse code radiotelegraphy (CW) transmissions to make them audible. The signal from the BFO is mixed with the received signal to create a heterodyne or beat frequency which is heard as a tone in the speaker. BFOs are also used to demodulate single sideband (SSB) signals, making them intelligible, by essentially restoring the carrier that was suppressed at the transmitter. BFOs are sometimes included in communications receivers designed for short wave listeners; they are almost always found in communication receivers for amateur radio, which often receive CW and SSB signals. The beat frequency oscillator was invented in 1901 by Canadian engineer Reginald Fessenden. What he called the "heterodyne" receiver was the first application of the heterodyne principle.
Шолу
Тұрақты толқынды (CW) радио хабарларын таратуда, сондай-ақ радиотелеграф немесе сымсыз телеграф (W/T) деп аталатын, және Халықаралық телекоммуникациялар одағы (ITU) тарапынан A1A типті эмиссия ретінде белгіленген, ақпарат Морзе кодінде мәтіндік хабарламаларды құрайтын модульденбеген радио тасымалдаушы толқынының импульстері арқылы жіберіледі. Оператор телеграф кілті деп аталатын қосқышты жылдам қосып-өшіру арқылы "нүктелер" және "сызықтар" немесе "диттер" және "дахтар" деп аталатын тасымалдаушының әртүрлі ұзындықтағы импульстарын жасайды. Алғашқы таратулар ұшқын арқылы жасалған, себебі телеграф кілті басқанда ұшқын секундта 1000 шамасына дейін тұтанды. Нәтижесінде пайда болған сөндірілген толқындар (ITU B класы) диодты детектор және құлақаспапты қолдана отырып, қарапайым кристаллдық қабылдағышта шабыт жылдамдығы ретінде қабылдануы мүмкін. Ұзындық радиожиілікті тасымалдаушы толқындарын жасауға қабілетті түтікшелік таратушылар енгізілгенге дейін ғана жиілік соқтығысу осцилляторы (BFO) қажет болды. Баламасы – тасымалдаушыны шамамен 800 Гц аудио тонымен модуляциялау және қабылдағыштағы қарапайым диодты детекторды пайдалануға мүмкіндік беру үшін модуляцияланған тасымалдаушыны бұрау, бұл әдіс 2000 жылға дейін орта жиілікті (MF) теңіз байланыстарында қолданылды (A2A типті эмиссия). 1920 жылдан бастап теңіздегі ұшқындық таратушылар түтікшелік таратушылармен ауыстырыла бастады, бірақ 1950 жылға дейін толығымен жойылған жоқ. Тасымалдаушы импульстары аудио модуляцияланбағандықтан, AM радио қабылдағышымен қабылданған CW сигналы жай ғана "дыбыс" сияқты естіледі. Кейде, егер тасымалдаушы импульстары қабылдағыштағы қалыпты статикалық атмосфералық "шуды" басуға жеткілікті күшті болса, CW сигналдарын BFO-сыз "үзілістер" ретінде естуге болар еді. Алайда, бұл сенімді қабылдау әдісі емес еді. Тасымалдаушы импульстарын қабылдағышта естілетін ету үшін жиілік соқтығысу осцилляторы қолданылады. BFO – қабылдағыштың аралық жиілігінен (fIF) ауытқып, тұрақты синусоидтық толқынды fBFO жиілігінде жасайтын радиожиілікті электрондық осциллятор. Бұл сигнал IF-пен араластырылып, қабылдағыштың екінші детекторына (демодуляторына) жіберіледі. Детекторда екі жиілік қосылып, азайтылады, нәтижесінде дыбыс диапазонындағы жиілік соқтығысуы (гетеродиндік) пайда болады: faudio = |fIF – fBFO|, бұл қабылдағыштың динамигінде тон ретінде естіледі. Тасымалдаушы импульстары кезінде жиілік соқтығысуы пайда болады, ал импульстар арасында тасымалдаушы болмайды, сондықтан ешқандай тон шығарылмайды. Осылайша, BFO Морзе кодінің "нүктелері" мен "сызықтарын" естілетін етеді, динамикте әртүрлі ұзындықтағы "сигналдар" ретінде естіледі. Морзе кодін білетін тыңдаушы бұл сигналды декодтап мәтіндік хабарламаны ала алады. 1910-1920 жылдардағы алғашқы BFO-лар, радиожиілікті қабылдағыштарда (TRF) станцияның тасымалдаушы жиілігімен соқтығысты. Радио басқа станцияның жиілігіне бапталған сайын, BFO жиілігі де өзгеруі керек болды, сондықтан BFO осцилляторы қабылдағыш қамтитын барлық жиілік диапазонында бапталуы керек еді. Супергетеродинді қабылдағышта әртүрлі станциялардың әртүрлі жиіліктері араластырғышпен бірдей аралық жиілікке (IF) аударылатындықтан, қазіргі заманғы BFO-лар, IF-пен соқтығысатын, тек тұрақты жиілікке ие болуы керек. Басқа сигналдарды, мысалы AM немесе FM сигналдарын қабылдағанда, қажет болмаған кезде BFO-ны өшіру үшін қосқыш болуы мүмкін. Сондай-ақ, әдетте алдыңғы панельде оператордың қалауына сәйкес дыбыстың тонын шағын диапазон ішінде өзгерту үшін BFO жиілігін реттеуге арналған тұтқа болады.
In continuous wave (CW) radio transmission, also called radiotelegraphy, or wireless telegraphy (W/T) or on off keying and designated by the International Telecommunication Union as emission type A1A, information is transmitted by pulses of unmodulated radio carrier wave which spell out text messages in Morse code. The different length pulses of carrier, called "dots" and "dashes" or "dits" and "dahs", are produced by the operator switching the transmitter on and off rapidly using a switch called a telegraph key. The first type of transmission was generated using a spark, since the spark fired at around 1000 times a second (when the telegraph key was pressed). The resulting damped waves (ITU Class B) could be received on a basic crystal set employing a diode detector and an ear phone as a spark rate tone. It was only with the introduction of tube transmitters that were able to create streams of continuous radio frequency carrier, that a BFO was required. The alternative was to modulate the carrier with an audio tone around 800 Hz and key the modulated carrier to permit use of the basic diode detector in the receiver, a method used for medium frequency (MF) marine communications up to 2000 (emission type A2A). Radio transmission using tubes started to replace spark transmitters at sea from 1920 onwards but were not totally eliminated before 1950. Since the pulses of carrier have no audio modulation, a CW signal received by an AM radio receiver simply sounds like "clicks". Sometimes, when the carrier pulses are strong enough to block out the normal static atmospheric "hiss" in the receiver, CW signals could be heard without a BFO as "pulses" of silence. However this was not a reliable method of reception. In order to make the carrier pulses audible in the receiver, a beat frequency oscillator is used. The BFO is a radio frequency electronic oscillator that generates a constant sine wave at a frequency fBFO that is offset from the intermediate frequency fIF of the receiver. This signal is mixed with the IF before the receiver's second detector (demodulator). In the detector the two frequencies add and subtract, and a beat frequency (heterodyne) in the audio range results at the difference between them: faudio = |fIF fBFO| which sounds like a tone in the receiver's speaker. During the pulses of carrier, the beat frequency is generated, while between the pulses there is no carrier so no tone is produced. Thus the BFO makes the "dots" and "dashes" of the Morse code signal audible, sounding like different length "beeps" in the speaker. A listener who knows Morse code can decode this signal to get the text message. The first BFOs, used in early tuned radio frequency (TRF) receivers in the 1910s 1920s, beat with the carrier frequency of the station. Each time the radio was tuned to a different station frequency, the BFO frequency had to be changed also, so the BFO oscillator had to be tunable across the entire frequency band covered by the receiver. Since in a superheterodyne receiver the different frequencies of the different stations are all translated to the same intermediate frequency (IF) by the mixer, modern BFOs which beat with the IF need only have a constant frequency. There may be a switch to turn off the BFO when it is not needed, when receiving other types of signals, such as AM or FM. There is also usually a knob on the front panel to adjust the frequency of the BFO, to change the tone over a small range to suit the operator's preference.