Кіріспе

Американдық баспагер, автор (1898–1971)

Беннетт Альфред Серф (25 мамыр 1898 – 27 тамыз 1971) – американдық жазушы, баспагер және американдық Random House баспасының құрылтайшыларының бірі. Серф өзінің әзіл-қалжыңдар жинақтарымен, АҚШ бойынша лекциялар оқып жүруімен және 17 жылдан астам уақыт бойы «What's My Line?» ойын шоуында апта сайын телеарнада пайда болуымен танымал болды. Серфтің әкесі Густав Серф – литограф, ал анасы Фредерика Уайз темекі таратқаннан байлыққа ие болған. Ол Беннетт 15 жасқа келгенде қайтыс болды, жақын арада оның ағасы Герберт Серфтердің үйіне көшіп келіп, жасөспірімге әдеби және әлеуметтік тұрғыдан зор ықпал етті. Серф 1916 жылы Куинс қаласындағы Таунсенд Харрис орта мектебін бітірді, бұл мектепті баспагер Ричард Саймон, автор Герман Вук және драматург Говард Диц те бітірген. Ол өспірім шағын Вашингтон Хайтс ауданындағы 790 Риверсайд Драйв мекенжайындағы пәтерде өткізді, онда оның екі досы – Говард Диц және Hearst газеттерінің қаржы редакторы Мерриль Рукейзер кейіннен танымал болды. Серф 1919 жылы Колумбия университетінің Колумбия колледжінде өнер бакалавры, ал 1920 жылы журналистика мектебінде Litt.B. дәрежесін алды.

Мансап

Колумбия университетін бітіргеннен кейін Серф қысқа мерзімге "Нью-Йорк Геральд Трибьюн" газетінде тілші болып жұмыс істеді, содан кейін біраз уақыт Уолл-стриттегі брокерлік фирмада қызмет етті. Одан кейін ол Boni & Liveright баспа компаниясының вице-президенті болып тағайындалды. 1925 жылы Серф және Дональд С. Клопфер Бони мен Ливеррайттан "Заманауи кітапхана" құқықтарын сатып алу үшін серіктестік құрды және дербес кәсіп ашты. Екеуі де осы серияның танымалдылығын арттырды және 1927 жылы кездейсоқ таңдаған жалпы саудалық кітаптарды жариялауды бастады.

Рендом Хаус

Серф пен Клопфердің Modern Library сатып алуы олардың баспа бизнесінің бастауы болды, кейін олар Random House деп атады. Баспа компаниясы өзінің логотипі ретінде Серфтің досы және Колумбия университетінің түлегі Рокуэлл Кент салған кішкентай үйді пайдаланды. Серфтің қарым-қатынас орнату және сақтаудағы шеберлігінің арқасында Уильям Фолкнер, Джон О’Хара, Юджин О’Нилл, Джеймс Миченер, Трумэн Капоте, Теодор Сьюсс Гейзель және тағы басқалармен келісімшарттар жасалды. Ол Айн Рэндтің «Атлас күресі» атты кітабын жариялады, бірақ оның объективизм философиясымен келіспеді. Ол оның «шынайылығына» және «зор талантына» жоғары баға берді, соның салдарынан олар өмір бойы дос болып қалды. 1933 жылы Серф «АҚШ-қа қарсы «Улисс» атты кітап» ісінде жеңіске жетті, бұл үкіметтік цензураға қарсы маңызды сот процесі болды. Осыдан кейін ол АҚШ-та алғаш рет Джеймс Джойстің толыққанды «Улисс» романын жариялады. (Алғаш рет 1922 жылы Парижде жарық көрген. Бұрынғы «The Little Review» атты Чикагодағы Маргарет Андерсон мен Джейн Хиптің әдеби журналында жарияланған бір тарауы «әдепсіз туынды» деп табылған болатын.) 1932 жылы Random House баспасы АҚШ-та осы кітапты жариялау құқығына ие болды және олар кітапты сотталудан қорқып басып шығармау үшін тыйым салуды жоюға бағытталған сот процесін ұйымдастырды. Сондықтан баспагер кітапты импорттауға және оны АҚШ кеден қызметіне жеткізілген кезде тәркілеуге жағдай жасады. Тәркіленгеннен кейін АҚШ прокуроры ары қарай іс жүргізу туралы шешім қабылдауға жеті ай уақыт жұмсады; жұмыстың әдепсіздігін бағалауға тағайындалған АҚШ прокурорының көмекшісі оны «әдеби шедевр» деп санағанымен, заң бойынша оны әдепсіз деп таныды. Осыдан кейін прокуратура 1930 жылғы Тарифтік заңға сәйкес сотқа шағымданып, облыстық прокурорға әдепсіз әдебиетке қарсы іс қозғауға мүмкіндік берді. Кейін Серф аталған кітапты Колумбия университетіне тапсырды. 1944 жылы Серф өзінің әзіл-сықақтары мен анекдоттарының бірінші кітабын, Карл Роуз салған суреттерімен бірге «Тырысып тоқтатуға болмайды» деген атпен жариялады. 1949 жылы «Қолданар алдында жақсы шайқаңыз» атты екінші кітабы жарық көрді. Содан кейін ол Пибоди сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болды және 1946 жылдан 1967 жылға дейін, сондай-ақ 1970-1971 жылдары осы алқада қызмет етті. Ол 1954 жылдан 1967 жылғы бірінші мерзімінің соңына дейін Пибоди қазылар кеңесінің төрағасы болды және «Серф кеңесі» атты апталық бағанасын жексенбілік қосымшада жариялады. 1967 жылы Серф Флориданың Оңтүстік колледжінде Omicron Delta Kappa қауымдастығына қабылданды. 1959 жылы Maco Magazine Corporation Серфтің әзіл-сықақтарын, анекдоттарын, әңгімелерін, ойын-сауық сөздерін және ақыл-ойының жинағын «Шеберлердің ең жақсысы» деп атады.

Теледидардағы рөлдері

1951 жылға дейін Серф NBC телеарнасының "Кім айтты?" ойынында эпизодты түрде қатысып, танымал адамдар жақындағы жаңалықтардан алынған цитаталардың авторын анықтауға тырысты. 1951 жылы ол "What's My Line?" бағдарламасында апта сайын пайда бола бастады және 1967 жылы CBS телеарнасында бағдарлама тоқтағанға дейін 16 жыл бойы қатысты. Өмірінің соңына дейін Серф Арлин Фрэнсиспен бірге CBS Films (қазір Viacom) тарапынан таратылатын "What's My Line?" бағдарламасының нұсқасында тұрақты түрде көрінді. "Сейзам көшесі" марионеткалық пародиасында Серф "Беннет Снерф" ретінде танымал болды. "What's My Line?" бағдарламасында жұмыс істеген кезінде Серф Пьюгет-Саунд университетінен құрметті диплом, ал 1965 жылдың қараша айында Миссури штатының Либерти қаласындағы Уильям Джуэлл колледжінен әдебиет докторының құрметті дәрежесін алды. Серф екі рет "Мисс Америка" сайысының қазылар құрамында болды. 1967 және 1968 жылдары Серфпен Колумбия университетінің ауызша тарих зерттеу кеңсесінде еркін жұмыс істейтін Робин Хокинс сұхбаттасты. Серф The Yale Record және The Harvard Lampoon ұйымдарының марапаттарына "шын жүректен мақтан ететінін" айтты. 1970 жылдың шілдесінде Серф Джессика Митфордтың Atlantic Monthly журналында жариялаған, Серф негізін қалаған Famous Writers School мектебінің бизнес-практикасын сынаған мақаласының тақырыбы болды.

Қасиеттері

С. Ж. Перлеманның 1945 жылғы "Күлкіге мұқтаждық жоқ, купонды толтырыңыз" атты фельетонында Перлеманның Барнаби Чирп есімді әзіл кітаптарын басып шығарушымен болған ойдан шығарылған кездесуі суреттелген. Перлеманның 1962 жылғы "Сұлулықтың мәні" пьесасында Чарнел Хаус кітап баспасы империясының Эмитт Стагг атты карикатуралық бейнесі бар, ол Серфтің прототипі болды және Бродвей сахнасында Уильям ЛеМессена ойнады. 1964 жылғы "Auld Lang Syne" эпизодында "The Patty Duke Show" телесериалында ол баспагер Беннетт Блейк рөлінде де сомдалды. 2006 жылы Питер Богданович "Жарқын" фильмінде Серфтің рөлін ойнады.

Жеке өмір

Серф 1935 жылы 1 қазанда актриса Сильвия Сидниге үйленді; олар алты айдан кейін, 1936 жылы 9 сәуірде ажырасты. 1940 жылы 17 қыркүйекте ол актриса Филис Фрейзерге тұрмысқа шықты, ол Джинджер Роджерстің туысы, екеуінің Кристофер мен Джонатан деген екі ұлы болды. 1950 жылдардың басында Манхэттенде тұрғанда Беннетт пен Филис Серф Нью-Йорктегі Маунт-Кискодағы сарай сатып алды, ол оның өмірінің соңына дейін қаладан тыс үйіне айналды. Маунт-Кискодағы Серф-лейн көшесі, оның құрметіне аталған, Маунт-Кискодағы Кротон даңғылынан басталады.

Өлім

Серф 1971 жылғы 27 тамызда Киско тауында 73 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Өліміне аз уақыт қалғанда оған операция жасалған. Одан әйелі мен ұлдары қалды.

Мұра

1977 жылы Random House баспасы оның өлімнен кейінгі өмірбаянын, At Random: The Reminiscences of Bennett Cerf, жариялады. Оны Филис Серф және бұрынғы Random House редакторы Альберт Эрскин Колумбия университетінің ауызша тарих бағдарламасы үшін берген сұхбаттары, оның күнделіктері мен альбомдарынан жинастырды. Мэрилэнд штатының Кэрролл округіндегі Вестминстер қаласының шетінде Беннет Серф көшесіне оның есімі берілген. Бұл Random House Вестминстер тарату орталығы мен кеңселерінің орналасқан жері, АҚШ-тағы екі Random House тарату орталығының бірі, сондай-ақ Беннет Серф паркі де осы жерде орналасқан.