Лондонның кинотеатрлары: Тарих және жаңа өркендеу

Кіріспе

Лондондағы кинотеатр, Англия

Одеон Люкс Вест-Энд – Лондонның Лестер скверінің оңтүстік жағында орналасқан екі залды кинотеатр. Тарихи тұрғыдан, ол кішкентай фильмдердің премьераларын өткізуге және жыл сайынғы BFI Лондон кинофестивалін қабылдауға пайдаланылып келді. Бұл орын алаңның іргелес жағында орналасқан, ал одан әлдеқайда ірі флагмандық Odeon Luxe Leicester Square кинотеатры жақын жерде. Odeon Cinemas 2006 жылы ғимаратты үш ирланд инвесторына сатты, олар оны жалға беруді жалғастырды. 2012 жылы Radisson Edwardian қонақ үй тобы сатып алды. Кинотеатр 2015 жылдың 1 қаңтарында жұмысын тоқтатты. Кенеттен асбест алынып тасталғаннан кейін, сол жылы нысан толығымен бұзылды. 2021 жылдың қыркүйегінде 300 миллион фунт стерлинг инвестициясымен жаңартылғаннан кейін, оның құрамында сәнді қонақ үй де бар, Odeon Luxe кинотеатры ретінде қайта ашылды. Бұл Лондонның екінші Dolby Cinema кинотеатры.

1930-1940 жылдар

Лестер сквер театры актер және киножұлдызы Джек Бьюкенен мен импресарио Уолтер Гиббонс үшін салынған. Бьюкенен театрдың үстіне екі қабатты үлкен пәтер салдырып, 1940 жылдың қазан айының соңында бомбалаудан зақымданғанға дейін онда тұрды. Кейін NatWest бұл ғимаратты екі қабаттан тұратын лондондық бас кеңсесі ретінде пайдаланды, бірақ 2000 жылдардың басында оны тастап кетті. Бірнеше жылдан кейін ғимаратқа жалдамақы төлемей кіргендер еніп, қабырғаларын граффитимен жапқан, төбе плиткаларын бұзған және кілемдерін жыртып тастаған. Архитектор Эндрю Мэтер жобалаған Лестер сквер театры бастапқыда тікелей эфирдегі театр ретінде жоспарланған, бірақ жақын жердегі ғимараттарды сатып алуда қиындықтар туындады және сахналық кеңістік жеткіліксіз болды. Театр 1930 жылдың 19 желтоқсанында 1760 орындық зал, киім шеңбері және балкон деңгейлерімен жабдықталған тікелей эфирдегі театр/кинотеатр ретінде ашылды. Киім шеңбері деңгейіндегі проскунаның екі жағында үш ложа болды, бірақ олар тек тікелей эфирде ғана пайдаланылды. Кіреберіс қабырғалары жылтыратылған қара мрамормен әсемделген. Алғашқы операторлар Warner Brothers болды, ал ашылу бағдарламасында Вивьен Сегалдың басты рөлде ойнаған Warner Brothers екі түсті Technicolor фильмі «Viennese Nights» және Балиол, Мертон мен Виктория қыздарының қатысуымен сахналық би қойылымы көрсетілді. Театр Wurlitzer 3 Manual/10 Rank театр органымен жабдықталған. 1931 жылдың наурыз айында RKO Radio Pictures компаниясы оны сатып алды. 1931 жылдың шілдесінде Грейси Филдс «Салли в нашем переулке» фильміне кіріспе ретінде бір апта бойы күніне екі реттен өнер көрсетті. 1931 жылдың тамызында фильмдер бағдарламасының бөлігі ретінде Джек Хулберттың ән мен би шоуы «The R. K. O. Loudspeakers» қойылды. Театр County Cinemas компаниясына тиесілі болды және 1932 жылдың 21 наурызынан бастап «Олимпиада» театры деп аталды. County Cinemas архитектор Алистер Г. Макдональдқа кіреберістің дизайнын қайта жасауды тапсырды, ал интерьерді Эдвард Каррик қайта жобалады. Осы кезде сахнаның ортасына айналмалы алаң орнатылды. 1932 жылдың шілдесінде театр жабылып, оны қайтадан Джек Бьюкенен басқарды. 1932 жылдың тамызында фильмдер көрсету тоқтатылып, үздірілмейтін эстрадалық қойылымдарға көшті, ол сахнада «Non Stop Revels» қойылымымен басталды, күн сайын сағат 2-ден түнгі жарыққа дейін үздірілмейтін бағдарлама ұсынылды. «Just Like the Ivy» әнін орындаған Мари Кендалл өнерпаздардың бірі болды. Бұл саясат шамамен бір жылға созылды. Содан кейін театрды United Artists қайтадан иеленді және 1933 жылдың 27 қыркүйегінде толық уақытты кинотеатр ретінде қайта ашылды, тағы да Лестер сквер театры деп аталды, ал ашылу бағдарламасында Джек Бьюкененнің United Artists үшін түсірген «That's a Good Girl» фильмі көрсетілді. Театр Лондондағы United Artists Pictures-тің алғашқы көрсетілімдерін ұсынды, бірақ 1937 жылдың 18 шілдесінде қайтадан жабылып, қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1937 жылдың 16 қыркүйегінде Анна Ниглдің қатысуымен «Ұлы Виктория» фильмі көрсетілді. 1938 жылы General Film Distributors компаниясы басқаруды қолға алды (Дж. Артур Ранк директорлардың бірі болды), және ол кейінірек Ранк ұйымы болып біріккен компания бақылайтын алғашқы Вест-Энд кинотеатры болды.

The Leicester Square Theatre was built for actor/film star Jack Buchanan and impresario Walter Gibbons. Buchanan had a large two storey apartment built on top of the theatre, which he occupied until it was damaged by bombing in late October 1940. NatWest later occupied this as their main London offices spread over two floors, but vacated it in the early 2000s and was damaged by squatters a few years later with graffiti everywhere, ceiling tiles punched out and carpet ripped up. Designed by architect Andrew Mather, the Leicester Square Theatre was intended as a live theatre, but there were problems acquiring adjacent properties and the stage space proved insufficient. It opened on 19 December 1930 as a dual purpose live theatre/cinema with 1,760 seats in stalls, dress circle and balcony levels. There were three boxes adjacent to each side of the proscenium at dress circle level, but these were only used during live performances. The foyer walls were decorated with polished black marble. The first operators were Warner Brothers and the opening programme was the Warner Brothers two tone Technicolor film Viennese Nights starring Vivienne Segal supported by a stage dance production including Balliol and Merton and the Victoria Girls. It was equipped with a Wurlitzer 3 Manual/10 Rank theatre organ. It was taken over in March 1931 by RKO Radio Pictures. In July 1931, Gracie Fields appeared for a week 'twice nightly' as a prelude to her film Sally in Our Alley. Jack Hulbert song and dance show 'The R. K. O. Loudspeakers' was staged as part of the film programme in August 1931. It was taken over by County Cinemas and renamed Olympic Theatre from 21 March 1932, re opening with John Stuart in In a Monastery Garden. County Cinemas had commissioned architect Alister G. MacDonald to re design the entrance and the interior was re designed by Edward Carrick. A revolve was installed in the centre of the stage at this time. It closed in July 1932 and Jack Buchanan took control again. In August 1932, films were dropped in favour of non stop variety, which began with Non Stop Revels live on stage, non stop from two 'til midnight daily. Marie Kendall, singing "Just Like the Ivy", was one of the artistes appearing. This policy lasted for almost a year. The theatre was then taken over again by United Artists and on 27 September 1933 re opened as a full time cinema, once more re named the Leicester Square Theatre, with Jack Buchanan's own film for United Artists That's a Good Girl. It played United Artists pictures first run in London until it was closed again on 18 July 1937 for redecoration. It re opened on 16 September 1937 with Victoria the Great, starring Anna Neagle. In 1938, General Film Distributors took control (J. Arthur Rank was one of the directors) and it became the first West End Cinema to be controlled by what would become the Rank Organisation in later years.

1940-1967 жылдар

Кинотеатр 1940 жылдың қазан айының соңында бомбадан зақымданғаннан кейін шамамен бір жылға жабылды. Ол 1941 жылдың 11 шілдесінде «Нью-Орлеанның жалыны» фильмімен қайта ашылды. 1946 жылдың шілдесінде Оскар Дойчтің «Одеон» театрлары Ltd. компаниясы кинотеатрды иелігіне алды, ал олар 1950 жылдың шілдесінде соғыс зардаптарын жөндеу үшін оны жапты. 1951 жылдың 26 шілдесінде Ұлыбританияда Уолт Диснейдің «Алиса ғажайыптар елінде» фильмінің тұңғыш көрсетілімі өтті. 1955 жылы тағы да жөндеу жұмыстары жүргізілді. Лоуренс Оливье қойған «Ричард III» пьесасының Ұлыбританиядағы тұңғыш көрсетілімі 1955 жылдың тамызында осы кинотеатрда өтті және он үш апта бойы көрсетілді. «Ең ұзақ күн» фильмі 1962 жылдың 11 қазанынан 1963 жылдың 4 қыркүйегіне дейін «жол көрсетілімі» түрінде көрсетілді. Ұлыбританияда «Мэри Поппинс» фильмінің тұңғыш көрсетілімі 1964 жылдың 17 желтоқсанында осы кинотеатрда өтті және «Одеон Хаймаркет» кинотеатрына көшуден бұрын бірнеше апта бойы көрсетілді. 1967 жылдың 26 қазанында Томи Стил қатысқан «Әдемі миллионер» фильмінің еуропалық гала-премьерасы осы жерде өтті. «Лестер Сквер» кинотеатры 1968 жылдың 3 сәуірінде «Дәрігерді жалғастыра бер» фильмімен жабылды. Кинотеатрдың ішкі жағы толығымен қайта жаңартылуға тиіс еді. Сондай-ақ, кинотеатр жабылуға дейін арнайы орган концерттерінде ойнатылатын Вурлиццер органы ғимараттан алынып тасталды.

1968-1988 жылдар

Архитекторлар Арнольд Дик Ассошиэйтс ғимараттың қабырғасында жаңа "модерн стиліндегі" бір экранды кинотеатрды жобалады, онда партер мен балкон қабаттары (жоғарғы балкон алынып тасталды) болды, ал интерьер дизайнын Кэссиди, Фаррингтон және Деннис жасады. 1407 орындық болды: партерде 900, балкон қабатында 507. Француз ренессанс стиліндегі ішкі әрлеудің көп бөлігі бұзылып, тек төбесі ғана сақталды, бірақ ол металл конструкциялармен тесілген және жаңа төменгі төбемен жасырылған, нәтижесінде әшекейлі гипстен жасалған бөліктері түсіп, тозығы жетті. Лестер сквер театры 1968 жылдың 12 желтоқсанында Шон Коннеридің қатысуымен Корольдік қайырымдылық көрсетілімімен қайта ашылды. Ол 70 мм форматта көрсетуге дайын болды. Келесі 48 жыл ішінде көптеген фильмдердің тұсаукесері өтті, соның ішінде 1974 жылдың наурыз айында "Papillon", 1975 жылдың наурыз айында "Tommy" және 1986 жылы "Crocodile Dundee".

1988-2015 жылдар

Ол 1988 жылдың 22 шілдесінен бастап "The Couch Trip" комедиялық фильмінің көрсетілімімен "Odeon West End" деп аталды. 1991 жылдың 11 шілдесінде "Папа өлуі керек" фильмімен бірге екі залға бөлінді. "Odeon West End" 1991 жылдың 11 қазанында қайта ашылды, бірінші қабаттағы 503 орындық залда "Ойыншық солдаттар" көрсетілді, ал 1991 жылдың 1 қарашасында 848 орындық екінші қабаттағы зал "Twenty One" фильмін көрсетті. 2008 жылы "Sex and the City" фильмінің Ұлыбританиядағы тұңғыш көрсетілімі екі залда да толық сатылып кетті. Кейде фильм дистрибьюторлары "Odeon" кино брондау бөлімін, "Odeon West End" кинотеатрында жыл сайын көрсетілуге міндетті фильмдердің санына байланысты, танымал емес фильмдерді көрсетуге мәжбүр ететін. Көптеген жағдайларда, әр көрсетілімге 10 адамнан да аз келіп қатысатын. "Odeon West End" кинотеатрында 2012 жылдың 2 қарашасынан бастап "Мастер" фильмі эксклюзивті түрде 70 мм форматында көрсетілді. Кинотеатр соңғы жылдары жыл сайынғы Лондон кинофестивалінің Вест-Эндтегі базасы болды. 2006 жылдың ақпан айында "Odeon Cinemas" компаниясы бұл учаскені үш ирланд инвесторына сатты, бірақ ол "Odeon" желісінің бір бөлігі ретінде жұмысын жалғастырды. Кейін меншік құқығы Ирландияның Ұлттық активтерді басқару агенттігіне өтті, ал 2012 жылы ол "Radisson Hotels" компаниясына сатылды. 2014 жылдың 21 қаңтарында Вестминстер кеңесі жаңа қонақ үй жобасын мақұлдады, ал "Odeon West End" 2015 жылдың 1 қаңтарында жабылды. Соңғы көрсетілген фильмдер – "Аштық ойындары: Мокингжай 1-бөлімі" (бірінші қабаттағы 489 орындық зал) және "Интерстеллар" (екінші қабаттағы 814 орындық зал) болды. "Интерстеллар" 24 желтоқсанға дейін 70 мм форматында көрсетілді, содан кейін соңғы жеті күні цифрлық көшірмемен ауыстырылды.

Құру

2014 жылдың қаңтар айында Вестминстер қалалық кеңесі Radisson Hotels компаниясының ғимаратты бұзып, орнына сегіз қабатты, 360 бөлмелі қонақ үй салу жоспарын мақұлдады. Жаңа қонақ үйдің ішінде, сонымен қатар, екі залды Odeon кинотеатры да болды. Odeon кинотеатрының қызметкерлеріне жабдықтарын алып кетуге төрт күн берілді. 2015 жылдың 5 қаңтарында ғимарат бұзу жұмысын жүргізетін мердігерлерге тапсырылды. Бұзу жұмысы 2015 жылдың сәуір айында басталып, 2015 жылдың қыркүйек айында аяқталды.

Қайта ашу

Кинотеатр 2021 жылдың қыркүйегінде Odeon Luxe West End деген атпен қайта ашылды. Ол The Londoner атты жаңа бутик-қонақүйдің жертөлесінде орналасқан, бұл қонақүйдің алты қабаты жер астында, ал тоғыз қабаты жер үстінде. Жаңа құрылыс жұмыстарын Arup компаниясы жүзеге асырды. Кинотеатрдың екі экраны бар. Басты зал Dolby Vision лазерлік проекторымен және Dolby Atmos дыбыс жүйесімен жабдықталған. Сондай-ақ, театр Том Хупердің 2012 жылы түсірген "Көңілсіздер" мюзиклінің 2024 жылғы Dolby Cinema жаңартылған нұсқасының тұсаукесерін қабылдады.