Канададағы Торонто университетінің Citizen Lab зерттеу орталығы интернет азаматтық құқықтарын, қауіпсіздігін және цензураны зерттейді. Pegasus бағдарламасын зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Торонто университетінің цифрлық зерттеу орталығы
Digital research center at the University of Toronto
Азаматтық зертхана – Канаданың Торонто университетіндегі Munk School of Global Affairs мектебінде орналасқан көп салалы зертхана. Оны 2001 жылы Рональд Дейберт құрды. Зертхана интернеттің ашықтығы мен қауіпсіздігіне әсер ететін және адам құқықтарына қауіп төндіретін ақпараттық бақылауды зерттейді. Ұйым компьютерлік сұрау, деректерді өндіру және талдауды, жантықты далалық зерттеулермен, сапалық әлеуметтік ғылымдармен және құқықтық және саясатты талдау әдістерімен біріктіретін "аралас әдістер" тәсілін қолданады. Ұйым журналистерге, саясаткерлерге және адам құқықтарын қорғаушыларға NSO Group компаниясының Pegasus бағдарламасын қолдануды зерттеуде техникалық қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды.
The Citizen Lab is an interdisciplinary laboratory based at the Munk School of Global Affairs at the University of Toronto, Canada. It was founded by Ronald Deibert in 2001. The laboratory studies information controls that impact the openness and security of the Internet and that pose threats to human rights. The organization uses a "mixed methods" approach which combines computer generated interrogation, data mining, and analysis with intensive field research, qualitative social science, and legal and policy analysis methods. The organization has played a major role in providing technical support to journalists investigating the use of NSO Group's Pegasus spyware on journalists, politicians and human rights advocates.
Тарих
Citizen Lab 2002–2013 жылдар аралығындағы OpenNet бастамасы және 2002–2012 жылдар аралығындағы Ақпараттық соғыс мониторингі жобаларының негізін қалаушы серіктесі болды. Ұйым сонымен қатар Psiphon цензураны айналып өту бағдарламалық жасақтамасының бастапқы дизайнын әзірледі, ол 2008 жылы Лабораториядан жеке канадалық корпорацияға (Psiphon Inc.) трансформацияланды. 2009 жылғы «GhostNet-ті қадағалау» есебінде зерттеушілер 2007–2009 жылдар аралығында 103 елде 1295-тен астам бұзылған хосттарды қамтитын күдікті кибер-жасақ желісін анықтады, олардың көп бөлігі сыртқы істер министрліктері, елшіліктер, халықаралық ұйымдар, жаңалықтар құралдары және ҮЕҰ сияқты жоғары құнды нысаналар болды. Бұл зерттеу халықаралық деңгейде азаматтық қоғам мен мемлекеттік жүйелерге бағытталған кибер-жасақ желісін ашқан алғашқы жарияланған есептердің бірі болды. «Бұлттағы көлеңкелер» (2010) еңбегінде зерттеушілер Үндістан, Далай-лама кеңсесі, Біріккен Ұлттар Ұйымы және басқа да бірнеше елдердегі үкіметтік, бизнес, академиялық және басқа да компьютерлік желілерді жүйелі түрде бұзуға қатысты күрделі кибер-жасақ экожүйесін құжаттады. 2016 жылдың тамызында жарияланған «Миллион долларлық диссидент» кітабында зерттеушілер Біріккен Араб Әмірліктеріндегі адам құқықтарын қорғаушы Ахмед Мансурдың, «БАӘ-дегі бесілік» тобының мүшесінің, Израильдің NSO Group компаниясы әзірлеген Pegasus бағдарламалық жасақтамасымен нысанаға алынғанын анықтады. Есеп жарияланғанға дейін зерттеушілер Apple компаниясына жүгініп, шпиондық бағдарлама операторлары пайдаланған осалдықтарды жойған қауіпсіздік жаңартуын шығаруға көмектесті. Мансур бір жылдан кейін түрмеге қамалды және 2021 жылдың қаңтар айына дейін түрмеде қалды. 2018 жылдың қазан айында зерттеушілер NSO Group компаниясының бақылау бағдарламалық жасақтамасының Джамал Хашоггинің өлімінен бұрынғы «ішкі шеңберіне» тыңшылық ету үшін қолданылғанын және олардың өздері «халықаралық құпия оперативтік қызметкерлердің нысанасына алынып отырғанын» хабарлады. Citizen Lab қазан айындағы есебінде NSO компаниясының «ерекше шпиондық бағдарламалық жасақтамасының» Сауд Арабиясының диссиденті Омар Абдулазиздің iPhone телефонына, Хашоггидің сенімді серігінің біріне, оның өлімінен бірнеше ай бұрын орнатылғанын көрсетті. Абдулазиз Сауд Арабиясының тыңшыларының Хашоггидің «Сауд Арабиясының патшалық отбасына қатысты жеке сын-ескертпелерін» ашу үшін хакерлік бағдарламаны қолданғанын айтты. Оның сөзіне göre, бұл оның өліміне «маңызды рөл атқарды». 2019 жылдың 24 қаңтарында AP News агенттігі хабарлағандай, Citizen Lab зерттеушілері NSO Group бойынша жүргізген жұмыстары үшін «халықаралық құпия оперативтік қызметкерлердің нысанасына алынып отыр». 2019 жылдың қаңтар айында Citizen Lab Associated Press агенттігін Black Cube фирмасы жүргізген Citizen Lab-тегі тілшілерге қатысты жасырын тыңшылық операциясын ашуға көмектесуге шақырды. Ронан Фарроу осы оқиғаға қатысқан дереккөздермен сұхбаттасып, бұл туралы хабарлауға қосымша ақпарат берді. 2019 жылдың наурызында The New York Times газеті Citizen Lab-тың БАӘ мердігері DarkMatter-тің нысанасы болғанын хабарлады. 2020–2022 жылдар аралығында журналистерге, саясаткерлерге және адам құқықтарын қорғаушыларға қарсы Pegasus шпиондық бағдарламасын қолдану туралы өткізілген ірі халықаралық тергеуде Citizen Lab және Amnesty International қауіпсіздік зертханасы техникалық қолдау көрсетті. 2021 жылы Citizen Lab Amnesty International қауіпсіздік зертханасымен бірлесіп Front Line Defenders ұйымының Батыс жағалауда орналасқан азаматтық қоғам ұйымдарында жұмыс істейтін алты палестиналық адам құқықтарын қорғаушысының (екісінің қос азаматтығы бар, біреуі француз, біреуі америкалық) құрылғыларын хакерлеу туралы есебін талдады. Хакерлік шабуылға ұшыраған құрылғылардың төртеуі Израильдің SIM-карталарын қолданған (NSO Group компаниясы бұған рұқсат берілмегенін мәлімдеді). 2023 жылы Citizen Lab NSO Group компаниясының Pegasus хакерлік құралын соғыс жағдайында алғаш рет пайдаланғанын және мексикалық адам құқықтарын қорғау жөніндегі тергеуді жүргізген жетекші тергеушінің құрылғысында тапты.
The Citizen Lab was a founding partner of the OpenNet Initiative (2002–2013) and the Information Warfare Monitor (2002–2012) projects. The organization also developed the original design of the Psiphon censorship circumvention software, which was spun out of the Lab into a private Canadian corporation (Psiphon Inc.) in 2008. In a 2009 report "Tracking GhostNet", researchers uncovered a suspected cyber espionage network of over 1,295 infected hosts in 103 countries between 2007 and 2009, a high percentage of which were high value targets, including ministries of foreign affairs, embassies, international organizations, news media, and NGOs. The study was one of the first public reports to reveal a cyber espionage network that targeted civil society and government systems internationally. In Shadows in the Cloud (2010), researchers documented a complex ecosystem of cyber espionage that systematically compromised government, business, academic, and other computer network systems in India, the offices of the Dalai Lama, the United Nations, and several other countries. In Million Dollar Dissident, published in August 2016, researchers discovered that Ahmed Mansoor, one of the UAE Five, a human rights defender in the United Arab Emirates, was targeted with Pegasus software developed by Israeli cyber intelligence firm NSO Group. Prior to the releases of the report, researchers contacted Apple who released a security update that patched the vulnerabilities exploited by the spyware operators. Mansoor was imprisoned one year later and as of 2021, is still in jail. Researchers reported in October 2018, that NSO Group surveillance software was used to spy on the "inner circle" of Jamal Khashoggi just before his murder, "are being targeted in turn by international undercover operatives." A Citizen Lab October report revealed that NSO's "signature spy software" which had been placed on the iPhone of Saudi dissident Omar Abdulaziz, one of Khashoggi's confidantes, months before. Abdulaziz said that Saudi Arabia spies used the hacking software to reveal Khashoggi's "private criticisms of the Saudi royal family". He said this "played a major role" in his death. According to a January 24, 2019 AP News report, Citizen Lab researchers were "being targeted" by "international undercover operatives" for its work on NSO Group. In January 2019, Citizen Lab invited the Associated Press to help reveal an undercover spy operation targeting reporters at Citizen Lab carried out by the firm Black Cube. Ronan Farrow added to this reporting through interviews with a source of his who was involved in that espionage incident, among others. In March 2019, The New York Times reported that Citizen Lab had been a target of the UAE contractor DarkMatter. A major international investigation from 2020 2022 into the use of Pegasus spyware on journalists, politicians and human rights activists around the world relied on Citizen Lab and Amnesty International's Security Lab for technical support. In 2021, Citizen Lab along with Amnesty International's Security Lab analysed Front Line Defenders' report on the hacking of devices of six Palestinian human rights defenders (two were dual nationals; one French, one American) working for civil society organisations based in the West Bank. Four of the hacked devices used Israeli SIM cards (which NSO Group claimed was not allowed). In 2023, Citizen Lab found evidence of NSO Group's hacking tool Pegasus in a war setting for the first time as well as in the device of a lead investigator of a Mexican human rights investigation.