Кіріспе

Француз электротехника профессоры Клод Берру (klod bɛʁu; 23 қыркүйек 1951 жылы Пенмархта туған) – Франциялық электротехника профессоры, қазіргі IMT Atlantique аталған Бретань жоғары ұлттық телекоммуникация мектебінде қызмет етеді. Ол турбо кодтар деп аталатын, қателерді түзетудің жартылай-оптималды кодтау схемасын өнертапқан жалғыз адам, бұл туралы турбо кодтарының негізгі патенінде көрсетілген авторлық құқықпен дәлелденеді. Турбо кодтарына алғашқы патент АҚШ-та US Patent 5,446,747 ретінде тіркелген. 1993 жылы IEEE Халықаралық коммуникациялар конференциясының материалдарында жарияланған «Шеннон шегіне жақын қателерді түзету кодтау және декодтау: турбо кодтар» атты мақала турбо кодтарының алғашқы ресми жариялануы болды. 1993 жылғы мақалада үш автордың есімі тізілген, себебі ол кеңістік шектеулеріне байланысты біріктірілген үш жекелеген ұсыныстан тұрады. 1993 жылғы мақалада Берру, Главикс және Титимажишима авторлар ретінде көрсетілген. 1993 жылғы мақала турбо кодтарын алғаш рет жариялағандықтан (патенттер тіркелгенге дейін жарияланбайды), турбо кодтарын ашқандығы үшін Главикс және/немесе Титимажишимаға авторлық құқық жиі бұрыс беріледі. Берру мен Главикс бірлесіп қосымша жұмыстар жасағанмен, турбо кодтарының бастапқы дамуын Берру жеке өзі жүзеге асырды. Берру сонымен қатар турбо теңдеуді (турбо теңдеуді қараңыз) бірлесіп жасады. Турбо теңдеуді итеративтік қабылдау немесе итеративтік анықтау деп те атайды. Турбо кодтары 3G-ден бері барлық маңызды ұялы байланыс стандарттарында қолданылады және қазіргі уақытта LTE (Long Term Evolution) ұялы байланыс протоколының құрамына кіреді. Олар Inmarsat спутниктік байланыс протоколында, сондай-ақ DVB RCS және DVB RCS2 байланыс протоколдарында қолданылады. Қатты дискілер 2008 жылдан бастап оқу арнасы үшін турбо теңдеуді қолдана бастады. 2012 жылға қарай барлық қатты дискілер турбо теңдеуді қолданды және бұл осы күнге дейін өзгерген жоқ. 2009 жылы ол турбо кодтарын өнертапқандығы, қабылдағыштарда турбо принципін жалпылағандығы және стандарттауға тигізген әсері үшін IEEE мүшесі болып сайланды. Ұялы телефондар мен қатты дискілерде Клод Берру әзірлеген негізгі технологияны қамтитын миллиардтаған құрылғы бар.

Негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары

Оның қазіргі ғылыми-зерттеу қызметі турбо технологиясын әртүрлі салаларда қолдану және кеңейтуге, соның ішінде жасанды ойлау туралы зерттеулеріне бағытталған, себебі турбо-декодтау сенімнің таралуының өте жалпы қағидасының жаңа мысалы ретінде танылды; осы қағиданың бір қолданылуы төмен тығыздықты тексеру кодтарын (LDPC кодтары, сондай-ақ Роберт Г. Галлагердің құрметіне Галлагер кодтары деп аталады) декодтау үшін ойлап табылды, ол 1960 жылы MIT-де докторлық диссертациясында LDPC тұжырымдамасын теориялық модель ретінде әзірледі, ал оның практикалық іске асырылуы соңғы кезде ғана кеңінен дамыды. Турбо принципі қазір Клод Берру және оның зертханалық тобымен демодуляция, анықтау немесе теңдеу сияқты әртүрлі функцияларды өңдеу үшін қолданылады, бұл үшін ықтималдық кері байланыспен параллель жұмыс істейтін бірнеше конволюциялық кодтар желісі пайдаланылады. Басқа да қызығушылық тақырыптарына олардың жасанды интеллект саласындағы барлық мүмкін қолданыстары жатады, мысалы, табиғи биологиялық ойлау мен жадты жақсырақ түсіну, сондай-ақ осындай модельді жүйке желілерін пайдалану арқылы іске асыру, импульсті сигналдарды өңдеу үшін бағдарламалық және аппараттық әдістермен автоматты түрде таңдалған және өзін-өзі сақтайтын жақын жатқан нейрондардың белсендіру циклдарының комбинациялары.