Қаңтарлық автобус тасымалдау қызметтерінің дамуы және мәселелері

Кіріспе

Қалааралық автобус саяхаты

АҚШ-тағы «Chinatown» автобус желілері – көбінесе қытайлық американдықтар, әсіресе Фуцзянь провинциясының өкілдері басқаратын, қалааралық автобус қызметтері. Бұл жолдар шығындарды айтарлықтай төмендетті. 1998 жылы екі компания жұмыс істей бастады: Нью-Йорк пен Бостон қалалары арасындағы «Fung Wah Bus Transportation» және Нью-Йорк пен Филадельфия қалалары арасындағы «Eastern Bus». Алғашқыда осы қызметтерді қытайлық емес адамдар аз пайдаланды. Абыройы тараған соң, төмен бағасының арқасында қытайлық емес саяхатшылардың арасында да танымал болды, ал автобус желілерінің демографиялық құрамы басқа қалааралық автобус желілеріне ұқсас бола бастады. Жаңадан табысқа жеткен компаниялар арасындағы бәсекелестік пен баға соғыстары, сондай-ақ онлайн билет сату, кіші қалаларға «Chinatown» автобус желілерінің бағалық артықшылығын азайтты. 2005 жылға қарай «Chinatown» автобустары АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы «Greyhound Lines» компаниясының нарықтық үлесінің көп бөлігін иеленді. 2006 жылға қарай көптеген «Chinatown» автобус желілері қытай және вьетнамдық иммигранттар арасында танымал казиноларға қызмет көрсетті. Барлық жолаушыларға тегін ойын купондары беріледі, ал кейбір жағдайда аз қамтылған немесе басқаша қоршалған адамдар оларды Нью-Йоркке қайтқанға дейін сатады. Бірақ 2021 жылдың шілдесінде қызмет тоқтатылды. 2010 жылға қарай қызмет АҚШ-тың көптеген ірі қалаларына кеңейтілді.

2012 жылға қарай «Chinatown» автобустарында саяхат ететін жолаушылардың саны солтүстік-шығыс қалааралық автобустарының жалпы жолаушылар ағынының жартысынан асты, соның нәтижесінде жылдық қалааралық жолаушылар саны 7 миллионнан асты. 2012 жылдың 31 мамырында Федералды автокөлік тасымалдау қауіпсіздігі басқармасы (FMCSA) қауіпсіздік ережелерін бұзу фактілеріне байланысты «Apex Bus», «I 95 Coach», «New Century Travel» және олармен байланысты 23 компанияның қызметін тоқтату туралы хабарлады. 2013 жылдың 2 наурызында АҚШ Көлік департаменті «Fung Wah Bus Transportation» компаниясын қауіпсіздік туралы мәліметтерді ұсынудан бас тартқаны үшін жапты. Кейіннен компанияға автобус тасымалдау қызметін қайта бастауға рұқсат берілді, бірақ ол 2015 жылы қайтадан жабылды. 2013 жылдың 25 мамырында «Lucky Star» компаниясына тиесілі автобус, оның астындағы люк жабылып қалғандықтан, қызметтен алынды. Компания 5 маусымда «жолаушылар қауіпсіздігіне ереуілсіз қарау» себептерімен жабылды. «Lucky Star» автобустарды жаңарту және жүргізушілерді оқыту бағдарламасын жүзеге асырды, қажетті тексерулерден өтті және 2013 жылдың қараша айында қызметін қайта бастады. Бұл жағдай автобус бағаларының өсуіне әкелді, ал кейбір адамдар бұл шаралардың қажетсіз екенін айтады. Либертариандық «Reason» басылымының жазушысы Джим Эпштейн FMCSA-ның іс-қимылдарын тым қатал деп сипаттады, агенттік «Chinatown» автобус компанияларын нысанаға алады, өйткені иелері көбінесе ағылшын тілін жетік білмейді және инспекторлар ақаулы бөлшектерге қатысты тым қатаң болып, ұсақ кемшіліктер үшін бірнеше автобусты тәркілейді деп мәлімдеді.

Жабылудан кейінгі кезеңдер

Осы тоқтатуларға қарамастан, 2015 жылы Чайнатаун автобус желілері 5,3 миллион жолаушы сапар жасады және жылдық 48,5 миллион шақырым жол жүрді, бұл 2013 жылғы көрсеткіштен 14%-ға және 2008 жылдан 26%-ға артық. 2019 жылдың мамыр айында Чайнатаун автобус желісінің бірі – Шығыс автобусы Flixbus компаниясымен келісім жасасты, онда Flixbus компанияның барлық маркетингі мен сатуын жүргізеді.

Ұйымдасқан қылмысқа байланысты оқиғалар

2003 және 2004 жылдары Нью-Йоркте автобустарды өртеу, жүргізушілерге шабуыл жасау, кісі өлтіру және басқа да топтық зорлық-зомбылық Азия ұйымдасқан қылмыстық топтарының салаға енуімен байланысты болды. Топтық қылмыстық әрекеттермен байланысты қылмыстардың бірі – 2003 жылдың мамыр айында көшеде болған және бір адамның қазасына әкелген атыс оқиғасы. Бұл оқиға, жүргізуші автобусын қарсыласына қарай айдағандығы үшін кек алудың нәтижесі болуы мүмкін. 2004 жылдың маусым айында қылмыстық бандалармен байланысты оқиғада Флашинг (Квинс) ауданындағы барда Чайнатаун автобусының жүргізушісі мен жаяу өтуші қаза тапты, тағы біреуі аяғынан жараланды. Күдікті 2011 жылы Торонтода ұсталды және АҚШ-қа экстрадицияланды. 2008 жылы қытайлық «Банья» ұйымы деп аталатын топ, Чайнатаун автобус компанияларының қызметкерлеріне шабуыл жасап, компанияның үлесін және пайданың бөлігін талап етуге тырысты. 2013 жылы полиция 254 бірлік қаруды тәркілеп, Нью-Йорк тарихындағы ең ірі қару контрабандасы желісінің 19 мүшесін ұстады. Күдіктілер Чайнатаун автобус компаниялары арқылы қару тасымалдаған деп айыпталды. 2020 жылы Чайнатаун автобус компаниялары тағы да қару саудасының арнасы ретінде айыпталды.

Қауіпсіздік рекорды

Қытай аудандарындағы автобустар бірнеше оқиғаға қатысты, және 2001 жылдан 2011 жылға дейін АҚШ-та қалааралық автобустардың 34 апаты тіркелді. 2011 жылы көптеген саяхатшылар сапардан бас тартқан жоқ. Қалааралық автобус апаттары сирек болады. 2012 жылы General Bus, Қытай ауданы автобус тасымалдаушысы, басқа қалааралық автобус тасымалдаушыларының 99,5%-ынан нашар қауіпсіздік көрсеткіштеріне ие болды. 2017 жылы федералдық деректер көрсеткендей, үш Қытай ауданы автобус тасымалдаушысы АҚШ қалааралық автобус тасымалдаушылары арасында қауіпсіздік ережелерін ең көп бұзғандардың қатарында болды.

Авариялар мен оқиғалар

8 ақпан 2003 жыл Нью-Джерси штатының Атлантик-Сити қаласындағы Тадж-Махал казино курортына жолаушыларды тасымалдайтын Dahlia компаниясының автобусы Garden State Parkway автожолынан шығып, қарлы жағажайда аударылып, екі адам қаза тауып, 28 адам жарақат алды. 18 наурыз 2005 жыл Бостонға бағыт алған, Lucky Star/Travel Pack компаниясы басқаратын Chinatown автобусы Массачусетс автожолында өртенуге аздай қалғанда тоқтап, жолаушыларын эвакуациялады. Ешкім зардап шекпеді. 16 тамыз 2005 жыл Нью-Йоркке бағыт алған, Fung Wah Bus Transportation компаниясы басқаратын автобус Коннектикут штатының Мериден қаласының жанындағы 91-ші мемлекетаралық автожолда өртенді. Кейін жолаушылар жүргізушінің көмек көрсетпегені және автобусты эвакуациялау бойынша дайындықсыз болғаны үшін сынға алды, бірақ ешкім жарақат алмады. 2005 жылдың тамызындағы автобус өртінен кейін Массачусетс телекоммуникациялар және энергетика департаменті Бостонның Оңтүстік станциясынан шығатын барлық автобус компанияларын айына үш рет күтпеген тексеруден өткізе бастады. Нью-Йорк сенаторы Чак Шумер төрт тармақты федералдық жоспар ұсынды, онда күтпеген тексерулер және автобус операторлары үшін ұлттық қауіпсіздік стандарты қарастырылған. 15 тамыз 2006 жыл Нью-Йорктан Питтсбургке бағыт алған Shun Fa автобусы апатқа ұшырады. Он жолаушы жарақат алды, оның бесеуі ауруханаға жеткізілді, біреуінің жағдайы ауыр. 6 қыркүйек 2006 жыл Fung Wah Bus Transportation компаниясы басқаратын автобус Массачусетс штатының Оберн қаласында аударылып, 34 жолаушыны жарақаттады. Апаттың себебі жоғары жылдамдық болды, ал автобус компаниясына айыппұл салынды. 3 қаңтар 2007 жыл Fung Wah Bus Transportation компаниясының автобусы Нью-Йоркке бағыт алған сапарында Фрамингемде (Массачусетс штаты) артқы екі дөңгелегін жоғалтты. Жарақат алғандар туралы хабар берілмеді. 14 ақпан 2007 жыл Fung Wah Bus Transportation компаниясының Нью-Йоркке бағыт алған автобусы бақылаудан шығып, Массачусетс автожолындағы Оллстондағы I 90 автожолындағы жол тосқауылын соқты. Жарақат алғандар туралы хабар берілмеді. Мемлекеттік шенеуніктер Fung Wah Bus Transportation компаниясына сол күні қысқы дауыл болғандықтан жұмысын тоқтатуға кеңес берді. Fung Wah компаниясы реттеушілермен келісімге келіп, оның автобустары 30 күн бойы тексеріліп, жүргізушілері тексеріледі. Компания қауіпсіздікті жақсартуға келісті, оның ішінде таза емес, қауіпсіз емес автобустарды қызметтен алып тастады. 18 ақпан 2007 жыл Tremblay Motorcoach компаниясына тиесілі және Sunshine Travel компаниясы басқаратын автобус Массачусетс штатының Миллбери қаласында 10A айрылысының жанында Массачусетс автожолында өртенді. Барлық 50 жолаушы эвакуацияланды, зардап шеккендер жоқ. Өрттің себебі белгісіз. Автобус Бостонның Чайнатаун қаласына Коннектикут штатының Ункасвилл қаласындағы Mohegan Sun казиносынан қайтып келген еді. 23 наурыз 2007 жыл Бостоннан Нью-Йоркке бағыт алған Fung Wah Bus Transportation компаниясының автобусы жүргізуші жолақты ауыстыруға тырысқанда Вестон, Массачусетс штатының Массачусетс автожолындағы 128 жолақтағы төлемақы бөлімшесінде цемент жолақты бөлуге жабысып қалды. Ешкім зардап шекпеді, жолаушылар кейін басқа автобусқа отырды. 20 мамыр 2007 жыл Нью-Йоркке бағыт алған автобус Пенсильванияда апатқа ұшырап, 2 жолаушы қаза тауып, 32 адам жарақат алды. 23 маусым 2008 жыл жолаушыларды жүктеп бара жатқан автобусты Нью-Йорктің Чайнатаун ауданындағы Канал көшесі мен Боуэрь көшелерінің қиылысында бақылаудан шыққан жүк таситын машина соқты. Соққаннан кейін автобус тротуарға және банкке құлады. Жарық бағанасына бекітілген белгі құлап, 57 жастағы әйел жарақат алды, ол кейін қайтыс болды. Бірнеше адам, оның ішінде екі полицей, жеңіл жарақат алды. Мемлекеттік көлік департаментінің инспекторлары CPQ Freight Systems компаниясына тиесілі жүк таситын машинада ақаулы тежегіштер сияқты 8 механикалық мәселе болғандығын анықтады, бұл апатқа себеп болды. 12 наурыз 2011 жыл World Wide Tours автобусының апаты Коннектикут штатының Ункасвилл қаласындағы Mohegan Sun казиносынан Чайнатаунға бағыт алған World Wide Tours автобусы апатқа ұшырап, 15 адам қаза тапты. Апаттың себебі жүргізушінің шаршауы болды. Жүргізуші адам өлтіргені үшін айыпталып, ақталды. 14 наурыз 2011 жыл Нью-Джерси автожолында автобус апатынан жүргізуші қаза тауып, 40 адам жарақат алды, оның екеуінің жағдайы ауыр. 2011 жылдың наурыз айында осы екі апат шенеуніктерді алты автобусты тежегіштің ауа қысымының жеткіліксіздігі, рульдік басқарудың бұзылуы және жүргізушінің құжаттарының жоқ болуы себептерімен тәркілеуге мәжбүр етті. 31 мамыр 2011 жыл Sky Express компаниясы басқаратын коммерциялық тур автобусы I-95 автожолында апатқа ұшырап, төрт адам қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. 21 қыркүйек 2014 жыл Chinatown автобусы Делавэрде аударылып, екі адам қаза тауып, 48 адам жарақат алды. 31 наурыз 2015 жыл Chinatown автобусы Вирджинияда жаяу өтушіні қағып өлтірді. 23 қыркүйек 2017 жыл Dahlia Group компаниясы басқаратын автобус Флашингте қалалық автобусқа соқтығысып, Dahlia компаниясының жүргізушісі, қалалық автобустың жолаушысы және жаяу өтуші қаза тауып, 16 адам жарақат алды. 5 қаңтар 2020 жыл Chinatown автобусының апаты Пенсильвания автожолында бес адам қаза тауып, 60-тан астам адам жарақат алды.

February 8, 2003 A bus operated by Dahlia transporting passengers to the Taj Mahal Casino Resort in Atlantic City, New Jersey, spun off the Garden State Parkway and flipped on its side on a snowy embankment, killing two people and injuring 28 people. March 18, 2005A Boston bound Chinatown bus operated by Lucky Star/Travel Pack stopped and evacuated its passengers on the Massachusetts Turnpike shortly before it burst into flames. No one was injured. August 16, 2005A New York bound bus operated by Fung Wah Bus Transportation caught fire on Interstate 91 near Meriden, Connecticut. Although the passengers later criticized the driver for being unhelpful and untrained in evacuating the bus, no injuries were reported. After the August 2005 bus fire, the Massachusetts Department of Telecommunications and Energy began conducting three surprise inspections per month on all bus companies leaving Boston's South Station terminal. Senator Chuck Schumer of New York proposed a four point federal plan which would includes surprise inspections and a national safety standard for bus operators. August 15, 2006A Shun Fa bus traveling from New York to Pittsburgh crashed. Ten passengers were injured, five of whom were hospitalized, one in critical condition. September 6, 2006A bus operated by Fung Wah Bus Transportation rolled over in Auburn, Massachusetts, injuring 34 passengers. Excessive speed was cited as a factor and the bus company was fined. January 3, 2007A bus operated by Fung Wah Bus Transportation lost its back two wheels in Framingham, Massachusetts, early in a trip to New York. No injuries were reported. February 14, 2007A bus operated by Fung Wah Bus Transportation en route to New York went out of control and struck a traffic barrier on the Massachusetts Turnpike, I 90, in Allston. No injuries were reported. State officials had advised Fung Wah Bus Transportation to suspend operations because of a winter storm that day. Fung Wah reached an agreement with regulators in which its buses would be subject to inspections and driver checks for 30 days. The company agreed to improve safety, including removing unclean, unsafe buses from service. February 18, 2007A bus owned by Tremblay Motorcoach and operated by Sunshine Travel caught fire on the Massachusetts Turnpike near interchange 10A in Millbury, Massachusetts. All 50 passengers were evacuated, and no injuries were reported. The cause of the fire was unknown. The bus was returning to Chinatown, Boston from the Mohegan Sun casino in Uncasville, Connecticut. March 23, 2007A New York bound bus operated by Fung Wah Bus Transportation from Boston got stuck on a cement lane divider at a tollbooth on the Massachusetts Turnpike at Massachusetts Route 128 in Weston, Massachusetts, when the driver tried to change lanes. No one was injured, and passengers boarded a later bus. May 20, 2007A New York bound bus crashed in Pennsylvania, killing 2 riders and injuring 32 more. June 23, 2008A bus loading passengers was struck by an out of control dump truck at the intersection of Canal Street and the Bowery in New York's Chinatown. The impact pushed the bus onto the sidewalk and into a bank. A sign attached to a light pole fell, injuring a 57 year old woman who later died. Several people, including two police officers, were treated for minor injuries. State Department of Transportation inspectors found that the dump truck, owned by CPQ Freight Systems, had eight mechanical issues including faulty brakes which led to the crash. March 12, 2011 World Wide Tours bus crash A bus operated by World Wide Tours traveling to Chinatown from the Mohegan Sun casino in Uncasville, Connecticut crashed, killing 15 people. The crash was a result of driver fatigue. The driver was charged with manslaughter but was acquitted. March 14, 2011On the New Jersey Turnpike, a bus crash killed the driver and injured 40, two critically. In March 2011, these two crashes led officials to confiscate six buses for inadequate brake air pressure, steering violations, and missing driver paperwork. May 31, 2011 A commercial tour bus operated by Sky Express crashed on Interstate 95, killing four people and injuring dozens. September 21, 2014A Chinatown bus overturned and killed two people and injured 48 people in Delaware. March 31, 2015 A Chinatown bus hit and killed a pedestrian in Virginia. September 23, 2017A bus operated by Dahlia Group slammed into a city bus in Flushing, killing Dahlia’s driver, a city bus passenger, and a pedestrian, and injuring 16 people. January 5, 2020 A Chinatown bus crash killed five people and injured over 60 people on the Pennsylvania Turnpike.

Басқа сын-пікірлер

Автобустар көбінесе белгіленген кестеге сәйкес келмейді; көптегендері сенімсіз, кейде жоспарланған аялдамаларды өткіріп жібереді. Автобустардың көпшілігі ескі және таңбаланбаған. Автобустардың бұзылуы да жиі кездеседі. Қытай ауданы автобус компаниялары пайдаланатын тротуардағы аялдамалар, шу, ластану, қоқыс, жолдың кептелуі және жаяу жолдардың тығыздығына байланысты жақын жердегі тұрғындар мен кәсіп иелерінен көптеген шағымдар тудырды. Бұл шағымдар бірнеше қалада ережелерді күшейтуге алып келді, оның ішінде рұқсат алу талаптары, автобус аялдамаларына қойылатын талаптар, айыппұлдар мен төлемдер, сондай-ақ Филадельфиядағы Тәуелсіздік көлік орталығының салынуы. Бұл ережелерге Питер Пан автобус компаниясы мен Грейхаунд компаниясы да ықпал еткен деген күдік бар, олар Қытай ауданы автобус компанияларымен бәсекелеседі.