Кіріспе

Атап көрсетілген мерген (DM), отрядтың озық мергені (AD) немесе отрядтың тағайындалған мергені (SDM) – жаяу әскер отрядындағы әскери мергеннің рөлі. Кеңес доктринасында «снайпер» термині қолданылған, бірақ Драгунов СВД мылтығын қолданған сарбаздар арнайы жасалған атаулы мерген мылтығын алғаш рет пайдаланды. Израиль қорғаныс күштеріндегі аналогтық рөл – шабуылшы-мерген. DM-нің міндеті – жау нысаналарына дәл ату арқылы бекітілген отрядты күшейту. Снайперлер сияқты, DM-дер де барлау және дәл ату бойынша оқытылады, бірақ көбірек мамандандырылған «нағыз» снайперлерден (көбінесе тәуелсіз жұмыс істейтіндер) ерекшеленеді, олар жаяу әскер тобының ажырамас бөлігі ретінде жұмыс істейді және тактикалық қажеттілікке сәйкес маңызды нысаналарға дәл қолдау атысын жүзеге асыруға міндетті, осылайша топтың ату қабілетін арттырады. DM мылтығының дамуына екі негізгі фактор ықпал етті: стандартты қызметтік мылтықтар үшін 5.56×45 мм, 5.45×39 мм және 7.62×39 мм сияқты орташа калибрлі патрондардың кеңінен қабылдануы, бұл стандартты жаяу әскердің тиімді ату қашықтығын шектеді; және соңғы 15 жылда (2000-жылдардың ортасынан 2010-жылдардың соңына дейін) батыстық снайперлік мылтықтардың мамандануы және олардың .300 Winchester Magnum және .338 Lapua Magnum сияқты күшті патрондарды қолдануы, олар одан да алыс мақсаттарға қолайлы. Бұл екі фактор мылтық взводының атыс қуатында олқылықты қалдырды, оны дәлірек оптикалық приборлармен жабдықталған қызметтік мылтықтың түрі тиімді түрде толтыра алады, әсіресе Ауғанстан сияқты 300 метрден астам қашықтықта стандартты 5.56 мм қызметтік мылтықтардың кемшіліктері байқалған аймақтарда.

DM/снайпер айырмашылығы

DM-нің рөлі арнайы даярланған снайпердің рөлінен едәуір өзгеше. Снайпер – бұл далалық жағдайда жоғары білікті маман, ол ешкімге тәуелді емес және стандартты жаяу әскер міндеттерінен гөрі арнайы ISTAR міндеттерін орындайды. Ал DM – қосымша мергендік оқытудан өткен сарбаз. Өрт сөндіру тобында DM-нің рөлі – жаяу әскер взводына қосымша мүмкіндік беру, яғни команданың немесе бөлімнің басқа мүшелеріне қарағанда қашықтықтағы нысаналарды оқу мүмкіндігі. DM жаяу әскер взводының ажырамас бөлігі ретінде жұмыс істейді, взводтың жалпы оттық күшіне үлес қосады, граната тастаушының мылтығына орнатылған гранататқышы сияқты, командаға көптеген нысаналар мен көліктерді ұстауға мүмкіндік береді; немесе жаудан қорғану үшін басу отын жүргізу үшін бөлімшелік пулеметін қолданатын автоматты пулеметші. DM қаруы көздеу жүйесі және/немесе үлкен калибрі арқасында стандартты жаяу әскер мылтығына қарағанда қашықтықта жоғары дәлдікпен оқ ату мүмкіндігін жаяу әскер взводына ұсынады. Снайпердің рөлі салыстырмалы түрде мамандандырылған, мұқият іріктеу, оқыту және жабдықталу жүзеге асырылады. Снайперлер көбінесе арнайы жасалған иілмелі немесе жартылай автоматты снайперлік мылтықтармен немесе материалға қарсы мылтықтармен жабдықталады; ал DM-дер көбінесе оптикалық көздегіштер мен ауыр ұңғылы мылтықтармен жабдықталған, дәлдігі жоғары шабуылдық немесе автоматты мылтықтармен жабдықталады. Снайперлер көбінесе өте үлкен қашықтықтағы нысаналар үшін қолданылады. Соңғы 15 жылда Ұлыбритания, АҚШ және басқа да Батыс елдерінде 7.62×51 мм сияқты стандартты әскери калибрлерге арналған снайперлік мылтықтар .300 Winchester Magnum немесе .338 Lapua Magnum сияқты үлкен, арнайы оқтарды қолданатын мылтықтармен алмастырылды, бұл стандартты әскери калибрлерге қарағанда ұзақ қашықтықта жақсы дәлдік береді. Мысалы, британдық армия 7.62×51 мм калибрлі Accuracy International L96A1 мылтығын ұқсас, бірақ үлкен және қуатты .338 Lapua Magnum калибрлі Accuracy International L115A3 мылтығымен алмастырды. DM-дер шамамен арақашықтықтағы нысаналар үшін қолданылады, әдетте 5.56×45 мм немесе 7.62×51 мм калибрлі стандартты оқ-дәрілермен жабдықталған мылтықтарды пайдаланады. Снайперлер көбінесе бекініп, жасырынады (мысалы, Гилли костюмімен), ал DM өз бөлімшесімен бірге тактикалық түрде жылжып, жаяу әскердің басқа мүшелерімен бірдей жабдықталған. Советтік СВД немесе АҚШ-та M14, AR 10 немесе HK417 негізінде жасалған мылтықтар. Қызметтегі мылтықты өңдеу болсын немесе арнайы жасалған мылтық болсын, DM мылтығы 5.56×45 мм немесе 7.62×51 мм сияқты жаяу әскер батальонында қолданылатын оқтармен жабдықталады және 10, 20 немесе 30 оқтан тұратын дүрылғасы бар жартылай автоматты түрде оқ ату мүмкіндігін сақтайды.

Қосалқы қару

Белгіленген мергендер өз бөлімшесінің штаттық-құрама тізімінде (TOE) олардың лауазымына немесе әскери мамандығына (MOS) сәйкес белгіленген, егер мұндай пистолет болса немесе қолжетімді болса, сол қызметтік пистолетті тасиды.

Австралия әскері

Австралия армиясының әдеттегі төрт сарбаздан тұратын тобында F88S Austeyr (5.56 НАТО) мылтығымен қаруланған барлаушы болады, ол көбінесе ACOG немесе ELCAN C79 оптикалық құрылғысымен жабдықталады. Бұған қоса, взводтың маневрлік қолдау тобында 7.62 мм. атыс мылтықтары (SR 25) қолданылады. Дегенмен, Аустралия армиясы Ауғанстандағы операциялар кезінде және мүмкін болашақта F88S мылтығының орнына HK417 мылтықтарын сатып алды. SASR өз тобының төрт сарбаздан тұратын жаяу әскер бөлімдерінде Mk 14 EBR мылтығын да пайдаланады.

Британдық әскер

Жақында L86A2 жеңіл қолдау қаруы, стандартты L85A2 қызметтік мылтығына қарағанда ұзын оқпаны болғандықтан, белгіленген мерген рөлінде қолданылды. Бұл 1000 метрге (1094 ярд) дейін ұлғайтылған қашықтықты қамтамасыз етеді, сонымен қатар дәл автоматты атуға мүмкіндік береді; автоматты ату рөлі қазір көбінесе Миними арқылы орындалады. Парашют полкі, Корольдік теңіз жаяу әскері және Ұлыбританияның арнайы күштері де HK417 мылтығын белгіленген мерген рөлінде пайдаланады. 2009 жылдың 28 желтоқсанында Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі АҚШ-тың Льюис Машина және құрал компаниясы жасаған L129A1 Sharpshooter мылтығын, 7.62×51 мм НАТО оғын қолданатын жартылай автоматты DM мылтығы ретінде қабылдағанын хабарлады. Бұл Ауғанстандағы шұғыл операциялық қажеттілік (UOR) ретінде 1000 метрге дейін дәл атуды қамтамасыз етеді.

Үндістан әскері

Үндістан армиясы белгіленген снайперлік рөлде жергілікті түрде өндірілген, лицензиялық "Драгунов" мылтығын қолданады. "Драгунов" мылтығы INSAS қару-жарақтары отбасымен бірге қолданылып, қарсы күштермен қақтығыс кезіндегі қысқа және орта қашықтықтағы атыста Индия армиясының жаяу әскер бөлімдеріне икемділік пен тиімді соққы беру мүмкіндігін ұсынады.

Израиль қорғаныс күштері (IDF)

Израиль қорғаныс күштері (ИДФ) 1990 жылдары өткір мергендер тактикасына маңызды өзгерістер енгізді. Доктрина, оқу бағдарламасы және оқу материалдары толығымен жаңадан жазылды, ал мергендерге M14 мылтығының орнына бұрандалы M24 SWS берілді. Басты өзгеріс – жаңа жауынгерлік мамандықтың енгізілуі – белгіленген мерген (קלע סער, "кала са'ар" иврит тілінде) – жаяу әскер бөлімінің дәлдігі мен атыс күшін арттыру және мерген мен шабуылдық мылтықшы рөлі арасындағы келісімді табу мақсатында жасалды. Бұл сарбаздар көбінесе өздерінің қызметін сипаттау үшін "топ мергендері" деп аталды. Олар SR 25 мылтығымен және IMI Tavor TAR 21 (STAR 21), M16A2E3 және M4 карабинінің мергендік нұсқаларымен қаруланған.

АҚШ теңіз жаяу әскерлері

АҚШ Теңіз жаяу әскерлері Куантико базасында қайта жабдықталған және мергендік мылтық ретінде белгіленген M14 мылтықтарын қолданады, олар M39 жетілдірілген мергендік мылтығымен алмастырылуда. Корпус сонымен қатар M16 шабуыл мылтығының екі әртүрлі нұсқасын пайдаланады: Squad Advanced Marksman Rifle (SAM R) және Mk 12 Mod 1 SPR. Олар M27 жұмыскерлік автомат мылтығын да қолданады.

АҚШ әскері

АҚШ армиясының 101-ші әуеде десантталған дивизиясы 300-600 метрден асып түсетін қашықтықтағы атыс кездескенде, бөлімшелік белгілі бір мергенге қажеттілік екенін анықтады. 2004 жылы олар арнайы дайындықтан өткен сарбаздарға мергендік жұмысы үшін M14 қаруын беруді бастады. 82-ші әуе десанттық дивизиясы бөлімшелік мергендермен, M4 қаруындағы ACOG көзделгіштерін пайдаланып, 600 метрге дейін үлкен жетістікке жетті, сондай-ақ кейбір 82-ші әуе десанттық бөлімшелерге M14 қаруы берілді. 3-ші жаяу әскер дивизиясы АҚШ теңіз жаяу әскерінің SAM-R-ына ұқсас дәлдікке жеткізілген, өзгертілген M16 қаруын шектеулі түрде қолданды, бұл қару ресми емес түрде AMU бөлімшелік белгілі бір мерген мылтығы (SDM R) деп аталды. Бұл мылтық 1000 метрге дейінгі қашықтықтағы ұрыстарға арналған. АҚШ армиясының мергендері M16 мылтығының алдыңғы нұсқасы – M14 қаруын кейбір жаяу әскер бөлімшелерінде де пайдаланады. Бұл қарулар көбінесе Leupold оптикасымен және Sage түйреуішімен жабдықталады, сондай-ақ M14SE Crazy Horse деп аталады.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

АҚШ Теңіз күштерінің ТМК (арнайы міндеттер тобы) командалары SDM мылтықтарын Теңізшілер корпусы мен Армия сияқты қолданады, бірақ ТМК взводында нақты «Белгіленген мерген» лауазымы жоқ. Қолданылып жүрген қаруларға Mk 14 Mod 0 Enhanced Battle Rifle, M110 Semi Automatic Sniper System, MK11/SR 25, MK12 Mod X, «SEAL Recon Rifle» және кейбір жағдайларда оптикалық көлденеңдері бар M14 мылтықтары да кіреді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің экспедициялық ұрыс командованиесі COCOM / DOD тапсырмаларын орындау үшін экспедициялық белгіленген мергендерді пайдаланады. Қолданылып жүрген қарулар – Mk 14 Mod 0 Enhanced Battle Rifle немесе оптикалық көлденеңдері бар M4 мылтығы. Бұрын NECC-нің тікұшақ, тексеру, іздеу және тәркілеу топтарына тағайындалған белгіленген мергендер USMC, АҚШ Армиясы және оқу орталықтарында түрлі платформалардан (тікұшақ, кеме, құрлық) мылтықты қолдану бойынша оқылғаннан кейін M21 (SWS) w/ Leupold Mk4 LR/T-мен жабдықталған.

Кеңес снайперлері

"Снайперлер" деп аталғанымен, Кеңес Одағы және оның одақтастары Екінші дүниежүзілік соғыстан бері бөлім ("звод") және взвод деңгейінде өз бөлімдерінің ату қашықтығын арттыру үшін арнайы жабдықталған және дайындалған "нөлге жуық ату шеберлерін" пайдаланған. Бұл, нағыз снайпер емес, белгіленген мергеннің алғашқы мысалы ретінде қабылданды. 1963 жылдан бері бұл сарбаздар Dragunov SVD мылтығымен жабдықталды, ол белгіленген мерген мылтығының барлық қасиеттерін сақтайды (жартылай автоматты ату, телескопиялық көзқарастырғыш, стандартты әскери патронға арналған патрон ұясы).