Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атон астероиді және Жермен бірге орбитада қозғалатын объект.
Aten asteroid and a co orbital object with Earth
Ашылу
Круйтнді 1986 жылдың 10 қазанында Дункан Уолдрон Австралияның Кунабарабран қаласындағы Сайдинг Спринг обсерваториясында Ұлыбританияның Шмидт телескобымен түсірілген фототүсірілімде ашты. 1983 жылғы алдын ала жарияланым (1983 UH) Чилидегі Еуропалық Оңтүстік обсерваториясының Джованни де Санктис және Ричард М. Вест есімдеріне жатқызылады. Оның ерекше орбитасы 1997 жылға дейін Торонтодағы Йорк университетіндегі Пол Вигерт пен Киммо Иннанен, сондай-ақ Финляндиядағы Турку университетіндегі Сеппо Миккола жұмыстарында анықталды.
Cruithne was discovered on 10 October 1986 by Duncan Waldron on a photographic plate taken with the UK Schmidt Telescope at Siding Spring Observatory, Coonabarabran, Australia. A 1983 precovery (1983 UH) is credited to Giovanni de Sanctis and Richard M. West of the European Southern Observatory in Chile. It was not until 1997 that its unusual orbit was determined by Paul Wiegert and Kimmo Innanen, working at York University in Toronto, and Seppo Mikkola, working at the University of Turku in Finland.
Өлшемі мен орбитасы
Круитннің диаметрі шамамен, ал Жерге ең жақын қашықтығы – Жер мен Ай арасындағы қашықтықтан шамамен отыз есе артық. 1994 жылдан 2015 жылға дейін Круитн жыл сайын қараша айында Жерге ең жақын нүктеге жетті. Круитннің орбитасы ұзақ мерзімде тұрақты емес деп саналса да, Вигерт пен Иннаненнің есептеулері оның Жердің орбитасымен ұзақ уақыттан бері синхронды екенін көрсетті. Егер мұндай оқиға бұрын болған болса, миллиондаған жылдар бойы Жермен соқтығысу қаупі жоқ. Оның орбиталық жолы Жердікімен қиылыспайды және орбиталық жазықтығы қазіргі уақытта Жерге 19,8°-қа еңкейген. Жерге жақын максималды шамасы +15.8 болатын Круитн Плутоннан әлсіз және оны көру үшін кем дегенде жарық жинағыш телескоп қажет. Круитн Күнді айналатын эллипстік орбитада қозғалады. Оның Күнді айналып өту периоды, 21 ғасырдың басында шамамен 364 күн, Жердікіне шамамен тең. Осы себепті Круитн мен Жер Күнді айнала кезінде бір-бірін "құшақтап" жүреді. Сондықтан Круитн кейде "Жердің екінші айы" деп аталады. Дегенмен, ол Жердің айналасында айналмайды және ай емес. 2058 жылы Круитн Марстан 0,09 АЕ қашықтықта болады. Кейінірек айтылған деректерге сәйкес, егер осы анықтама қолданылса, Жерде 18 000-нан астам "шағын айлар" бар. "Таң қалдыратын Х-мендер" комиксінде Круитн – Абигейл Брэнд пен оның S.W.O.R.D. тобы шабуыл жасаған құпия зертхананың орны. Брэнд оны жойғанша, онда көптеген Бродтар болған. "Insignia" трилогиясында 3753 Круитн Жердің орбитасына Интрасолярлық күштердің жаттығу полигоны ретінде жылжытылды. Үшінші роман, "Катализаторда", ол қасақана Жерге бағытталған. Ол соқтығысу алдында жойылған, бірақ оның сынықтары Жер бетіне жауды, нәтижесінде дүние жүзінде 800 миллионға жуық адам қаза тапты.
Cruithne is approximately in diameter, and its closest approach to Earth is , approximately thirty times the separation between Earth and the Moon. From 1994 through 2015, Cruithne made its annual closest approach to Earth every November. Although Cruithne's orbit is not thought to be stable over the long term, calculations by Wiegert and Innanen showed that it has probably been synchronized with Earth's orbit for a long time. There is no danger of a collision with Earth for millions of years, if ever. Its orbital path and Earth's do not cross, and its orbital plane is currently tilted to that of Earth by 19.8°. Cruithne, having a maximum near Earth magnitude of +15.8, is fainter than Pluto and would require at least a reflecting telescope to be seen. Cruithne is in a normal elliptic orbit around the Sun. Its period of revolution around the Sun, approximately 364 days in the early 21st century, is almost equal to that of Earth. Because of this, Cruithne and Earth appear to "follow" each other in their paths around the Sun. This is why Cruithne is sometimes called "Earth's second moon". However, it does not orbit Earth and is not a moon. In 2058, Cruithne will come within 0.09 AU of Mars. In a later episode, it was added that, if using the same definition, Earth has over 18,000 "mini moons". In Astonishing X Men, Cruithne is the site of a secret lab assaulted by Abigail Brand and her S. W. O. R. D. team. It contains many Brood before Brand destroys it. In the Insignia trilogy, 3753 Cruithne has been moved into an orbit around Earth to serve as a training ground for the Intrasolar Forces. In the third novel, Catalyst, it is intentionally directed at Earth. While it is destroyed before impact, its fragments rain down on Earth's surface, killing nearly 800 million people across the world.