Кіріспе

Чарльз Ф. Адамс класының эсминшісі. USS Waddell (DDG 24) – АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі басқарылатын зымырандық эсминші. Ол капитан Джеймс Айределл Уэдделл CSN (1824–1886) құрметіне аталған, ол Арктикалық аймақтың оңтүстігінде бірнеше американдық кит аулау кемелерін жаулап алып, Атлант, Үнді және Тынық мұхиттарында американдық сауданы бұзған. Ол Англияның Ливерпуль қаласында капитуляциялаған Конфедерация армиясының соңғы офицері болды. Кеме 1964 жылы қолданысқа беріліп, Вьетнам соғысында қызмет етті. 1992 жылы қызметтен босатылған эсминец Грекияға сатылып, «Неархос» деп қайта аталды. 1992 жылдан 2003 жылға дейін «Неархос» Грекия Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. 2006 жылы кеме нысана ретінде пайдаланылып, батырылды.

Құрылыс және мансап

Уэдделл кемесі 1962 жылғы 6 ақпанда Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы «Тодд Пасифик Шипбилдинг» кеме құрылыс компаниясында салынды. Кемені 1963 жылғы 26 ақпанда Хауард В. Кэннонның жұбайы суға түсірді, ал 1964 жылғы 28 тамызда қолданысқа берілді. 1964 жылғы қазаннан 1965 жылғы мамырға дейінгі сынақтардан кейін, жаңа басқарылатын зымырандық эсминец шілде айына дейін Батыс жағалауында сынақ жүргізді. Одан кейін 26 тамыздан 3 қыркүйекке дейін «Ыстық пеш» атты әуе шабуылына қарсы және электрондық соғыс жаттығуына қатысты. Осы уақыт ішінде, «Тикондерога» әуе кемесі үшін ұшқыш күзетшісі қызметін атқару кезінде, Уэдделл Кодр. К.Х. Петерсті құтқарып алды, оның ұшағы Оңтүстік Калифорния жағалауына құлаған болатын. 1965 жылғы 28 қыркүйекте Уэдделл – «Тикондерога» және үш эсминецпен бірге, 132-ші эсминец дивизиясының командирінің штаб-квартирасы ретінде, Калифорния штатының Лонг-Бич портынан шығып, Батыс Тынық мұхитындағы (WestPac) алғашқы қызметтік сапарына бет алды. Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, ол Филиппинге қарай жол тартты. Жолда 31 қазанда американдық топ жапондық «Токей Мару» сауда кемесінде жарылыс болғаны туралы радиохабарлама алды. Көмек көрсету үшін жіберілген Уэдделл оқиға орнына асығып жетіп, эскадрилья дәрігері бар моторлы қайығын түсірді. Кемедегі құтқару тобы кемеге келгенде «Токей Марудың» үш экипаж мүшесінің қаза болғанын және тағы біреуінің ауыр күйік шаққандарын анықтады. Жапондық кеме портына жеткенше жеткілікті дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етіп, оның өмірін сақтап қалғаннан кейін, Уэдделл өзінің серіктеріне қосылды.

Вьетнам соғысы

Субик шығанағына жеткеннен кейін бір күн өткен соң, 2 қарашада Вадделл Вьетнам жағалауына жолға шықты және Тонкин шығанағындағы W 5 "Янки стансасына" алғашқы рет орналасты. 14 қарашаға дейін 77.0.2 операциялық тобында болған кеме, 29 қарашадан 29 желтоқсанға дейін солтүстік іздеу және құтқару станциясында (SAR) орналасу үшін ұрыс аймағына қайту алдында, қысқаша жергілікті операцияларды жүргізу үшін Субик шығанағына оралды. 7 желтоқсанда Вадделл Сакраментомен бірге май құю кемесінің сол жағында маймен толықтырылды, ал Бринкли Басс эсминеці май құю кемесінің оң жағында маймен толықтырылды. Операция кезінде Бринкли Басс борттан адам кеткенін хабарлады, ал Вадделл шұғыл түрде қашып, оны алу үшін кері қайтты. Осы іздеу-құтқару жұмысын аяқтағаннан кейін, эсминец Сасебо арқылы Окинавадағы Бакнер шығанағына қарай жүзіп кетті. Ол Рюкю суларында зымырандарды сынап көрді, содан кейін Гонконгқа барды. 1966 жылдың 31 қаңтарында ол Данангқа жөнелтілді, солтүстік SAR аймағына екінші рет жіберілді. 1966 жылдың 3 ақпанында сағат 1410-да Вадделлге бір ұшқыш олардың маңында құлаған болуы мүмкін екендігі туралы хабарланды. Тергеуді жалғастыра отырып, кеме солтүстік жақта "беттік әрекетті" байқады және 1501-де жағалауға бомбалауды бастады. Коммунистер 14 минуттан кейін жауап берді. Вадделл қаруларын коммунистердің батареяларына бағыттады. 1545-те коммунистердің қарулы позицияларын ату кезінде Вадделлдің қақпасына жаудың қарулы топтары келіп жетті. Радикалды маневрлер кемені зақымсыз қашып кетуге мүмкіндік берді. Келесі күні Сакраментодан отын алғаннан кейін, Вадделл Бринкли Бассқа соқтығысты. Вадделл алған зақымдар оны жөндеу үшін Филиппинге қайтаруға мәжбүр етті. Февраль айының соңында Вьетнам суларына оралған Вадделл 27 ақпаннан 11 наурызға дейін 70.8.9 операциялық тобының құрамында III корпус аймағында атыспен қолдау көрсетті. Содан кейін ол Субик шығанағы, Гуам, Мидуэй және Перл-Харбор арқылы өзінің үй портына, Лонг-Бичке оралды, ол 8 сәуірде келді. Кеме жөндеуден өткеннен кейін, Вадделл Калифорния жағалауында әртүрлі флоттық және тәуелсіз жаттығуларға қатысты. 1966 жылдың Рождествосынан екі күн өткен соң кеме тағы да ВестПакқа жолға шықты. 1967 жылдың басында Вадделл тағы да Вьетнам жағалауында қамауға алынды. 1967 жылдың 2 наурызынан 21 мамырына дейін кеме "барлық тапсырмаларда ерекше дайындық пен тиімділік" көрсетті, соның ішінде Оңтүстік Вьетнамның жанында атыспен қолдау; Солтүстік Вьетнамның жағалаудағы жабдықтау қозғалысына тыйым салу; және Солтүстік Вьетнамдағы таңдалған нысаналарға қарсы атыс. Бірде жаудың жағалаудан атқан атысына ұшыраған Вадделл жаудың жағалаудағы батареяларына барынша зақым келтіріп, жарақатсыз шыға келді. Вьетнам суларында ВестПактың екінші рет орналасуы кезінде жойғыш 2000 оқ атып, үйге қайту алдында "Тонкин шығанағындағы ең көп жүретін кеме" деген атақ алды. Вадделл 1967 жылы 29 мамырда Лонг-Бичке келді және Калифорнияның оңтүстік жағалауында қысқа уақыт жұмыс істеді. Ол 4 тамызда Лонг-Бич кеме жасау зауытына келіп, 1967 жылдың аяғына дейін және 1968 жылдың ақпанына дейін жалғасқан күрделі жөндеуді бастады. Сол жазда ол ВестПакке оралды, Перл-Харбор мен Мидуэйде тоқтап, 1968 жылдың 1 тамызында Жапонияның Йокосука портына келді. Ол күзде Солтүстік және Оңтүстік Вьетнамның "оқ-жарақты желісі" бойынша үш рет тур жасады, сондай-ақ Коралл теңізі мен Рейнджер әуе кемелерінің айналасында орналасқан шабуылдаушы авиакомпанияның ұшақ күзетшісі ретінде бір тур жасады. 22 қыркүйекте демилитаризацияланған аймақтан (ДМЗ) "Сент Пол" крейсерімен бірге жұмыс істеген кезде Вадделл SAR операциясына қатысты. 0145-те шабуыл бомбалаушысы кемеге жақын жерге ұшып түсті. Екі ұшқыш та бұған дейін ұшақтан шығып, парашютпен теңізге түсті. Вадделл Куа Вет өзенінің сағасына жақындап, навигаторды/бомбардиерді құтқарып алды, ал Сент-Пол ұшқышты алды. 1968 жылдың желтоқсанының соңында Йокосукада күрделі жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, Вадделл 1969 жылдың 7 қаңтарында "атқыштар желісіне" бет алды. 17-30 қаңтар аралығында I корпус аймағында Армияның 101-ші әуеде десантталған дивизиясы үшін және Вьетнам Республикасының 7-ші және 9-шы дивизиялары үшін екі рет атыс жасады. Бакнер шығанағы арқылы Йокосукаға жылдам сапардан кейін Вадделл ақпан айының соңында "атыс желісіне" оралды және 1 наурызда оқ ату қызметін қайта бастады. Сол жерде, ІІ корпус аймағында, ол "Оңтүстік" арнайы тобымен 12 қолдау миссиясын атқарды. Кейіннен ол 79 атыс миссиясын жүргізді, оның ішінде 12-сі Австралиялық бөлімдер үшін, 11-і Вьетнам Республикасының әскерлері үшін және 15-і "Шеридан" операциясын қолдау үшін – онда АҚШ Армиясының 101-ші әуеде десантталған дивизиясы және Вьетнам Республикасының әскерлерінің полкі қатысты. Сәуір айының бірінші аптасында Жапония теңізінде Корейліктердің АҚШ-тың EC 121 Конни ерте ескерту барлау ұшағын құлатуы Шығыс Азиядағы жағдайды шиеленістірді. Вадделл "атқыштар желісінен" 22 теңіз шақырымымен шығып, Бакнер шығанағында отын құйып, Тикондерога және Рейнджер әуе кемелерін қорғау үшін Цусима бұғазына келді. Ол жағдай басылғанша Жапония теңізінде жұмыс істеді, содан кейін 28 сәуір күні Йокосукаға бет бұрды. "Атыс желісіне" оралған Вадделл, содан кейін Сиам шығанағындағы Фукуок аралынан Вьетконг (VC) лагерьлеріне және кіру орындарына снарядтар лақтырды, "Жавелин" операциясын қолдады, содан кейін Меконг дельтасы аймағына жіберілді. Сонда, екі Вьетнам Республикасының әскерлеріне қолдау көрсетіп, ол VC құрылыстарына, бомбалағыштарына, демалыс орындарына және жабдықтау жолдарына 19 бомбалау шабуылын жасады. Содан кейін "Янки стансасына" оралған Вадделл маусым айында Enterprise кемесін күзетті, кеме шабуылдық операциялар жүргізіп жатқанда, және шілде айының ортасында DMZ жанындағы артиллериялық қолдау міндеттерін орындау үшін суға қайта оралды.

Грекия қызметі

Уадделл 1992 жылғы 1 қазанда қызметтен шығарылып, Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынды, Грекияға сатылып, ежелгі крит адмиралы Неархтың құрметіне Неархос деп аталды. Неархос 2003 жылғы 3 маусымда Грекия Әскери-теңіз күштерінен шығарылды және 2006 жылғы 29 мамырда нысана ретінде суға батырылды.

Құрметтер

Уэдделл Вьетнам жағалауындағы сулардағы қызметі үшін 11 қатысу жұлдызын және екі Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісін алды.