Кіріспе

Чарльз Ф. Адамс класының эсминеці, осы атқа ұқсас кеме

USS Joseph Strauss (DDG 16) – адмирал Джозеф Штраусқа (1861–1948) арналған, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымырандық эсминеці. «Жозеф Штраус» кемесінің қадағасы 1960 жылдың 27 желтоқсанында Нью-Джерси штатының Камден қаласындағы «New York Shipbuilding Corporation» компаниясымен салынды. Кеме 1961 жылдың 9 желтоқсанында адмирал Джозеф Штраустың немересі Лоренс Хайнс Коберн әйел адам суға түсірді және 1963 жылдың 20 сәуірінде қолданысқа енгізілді. Вьетнам соғысы кезінде «Жозеф Штраус» Тонкин шығанағындағы «Янки станциясында» авианосецтерге ұшақ күзетшісі қызметін атқарды, «Теңіз айдаһары» операцияларына қатысты, іздеу-құтқару жұмыстарын жүргізді және теңіз артиллериялық қолдау миссияларын орындады.

1960 жылдар

Жозеф Штраус 1963 жылғы 6 маусымда Филадельфиядан Пуэрто-Рико және Виллемстадқа қысқа сапарға шықты, содан кейін Панама каналы арқылы Тынық мұхитының батыс жағалауындағы Әскери-теңіз флотына қосылды. 1963 жылғы 13 шілдеде ол жөндеу үшін Лонг-Бич кеме құрылыс орнына келді, содан кейін Сан-Диегодан Сиэтлге дейін тактикалық жаттығулар жасады. Жоқшылаушы 3-ші эскадрильяның бас кемесі ретінде Жозеф Штраус 1964 жылғы 30 маусымда Лонг-Бичтен кетіп қалды. Перл-Харбор және Мидуэй атолдарына тоқтағаннан кейін, 18 шілдеде Йокосукаға жетті. Йокосука портында болған кезде Жозеф Штраустың экипажы Солтүстік Вьетнамның торпедалық қайықтарының АҚШ эсминці «Мэддоксқа» Тонкин шығанағында шабуыл жасағанын білді, сонымен кеме басқа эскадрильялық кемелермен бірге порттан асығып шығып, Оңтүстік Қытай теңізіндегі әуе күштеріне қосылды. 1964 жылғы 3 тамызда Окинаваға ұшақ тасығыш «Констеллейшнмен» кездесу үшін кетті. Осы уақыт аралығында «Констеллейшн» әуе кемелері Солтүстік Вьетнамға әуе шабуылын жүргізді. Кейін ол Вьетнам жағалауында және Оңтүстік Қытай теңізінде «Констеллейшн», «Кирсардж» және «Тикондерога» айналасында құрылған топтармен патрульдік қызмет атқарды. Филиппин және Жапония порттарына қысқаша тексерулер жүргізілді. Жозеф Штраус 1964 жылғы 15 желтоқсанда Йокосукаға жөндеу жұмыстары үшін келді, 1965 жылғы 21 қаңтарда тағы да жүзіп, 1 наурызға дейін Вьетнамдағы АҚШ күштеріне қолдау көрсетті. Осы кезеңде ол «Рейнджер», «Хэнкок», «Корал Си» және «Йорктаун» кемелерімен жұмыс істеді. Субик шығанағында 1-10 наурыз аралығында болған жөндеуден кейін Жозеф Штраус Тайланд Корольдік Әскери-теңіз флотының кемелерімен бірге Тайланд шығанағында жаттығулар үшін жүзіп кетті. Ол 22-26 наурызда вице-адмирал Пол Блэкберннің Бангкокке ресми сапары кезінде 7-ші флоттың флагманы болды. Ол 19 сәуірде Йокосукадан кетіп, кемеге де, оның экипажына да құрмет пен танымалдық әкелді. 1965 жылдың 24 сәуірінен бастап Жозеф Штраус, Эрнест Г. Смоллмен бірге, Тонкин шығанағында АҚШ әуе шабуылына қолдау көрсету үшін алғашқы іздеу-құтқару және әуе шабуылына қарсы (SAR/AAW) пикеттік тобының құрамында болды. 16-21 мамыр аралығында ол ресейлік әскери топтың операцияларын бақылады. 23 мамырдан 4 маусымға дейін Йокосукаға оралды, содан кейін Тонкин шығанағына қайтадан жүзіп кетті. Ол SAR/AAW пикеттік тобының флагманы ретінде 27 күн бойы өте сәтті болды, ол жойғыштар стандарты болып қалатын операциялық рәсімдер мен мүмкіндіктерді орнатты. 1965 жылдың 17 маусымында Мидуэйден шыққан екі F4B Phantom, Жозеф Штраустың кеңесші бақылауымен екі МиГ-17 ұшағын атып түсірді, бұл 1953 жылдан бері әуе шайқасында АҚШ күштері түсірген алғашқы екі жау ұшағы болды. Үш күннен кейін, Мидуэйден шыққан және Жозеф Штраустың әуе бақылау кеңесшісінің басқаруымен басқа МиГ-17 ұшағы атып түсірілді. Нәтижесінде, Штраустың жауынгерлік ақпараттық орталығы командасының мүшелері Әскери-теңіз министрлігінің хатшысымен марапатталды. Жозеф Штраус 1965 жылғы 6 шілдеде Гонконгке келді, 14-16 шілдеде «Фреда» тайфунынан құтылу үшін теңізге шығып, 18-19 шілдеде 7-ші флоттың құтқарушы офицерін Пратус рифіне «Фрэнк Нокс» кемесін қайта шығаруға көмектесу үшін алып барды. Ол 21 шілдеде Гонконгтен Йокосукаға кетті. Келесі күні ол мүгедек қытайлық балық аулау қайығын сүйреп алып, 23 шілдеде Келунгке аман-есен жеткізіп, одан Йокосукаға жөнелтілді. 1965 жылғы 3 қыркүйекте Окинавадан екі жетілдірілген «Тартара» зымыранын ұшырды. Сасебода бір күндік аялдамадан кейін Жозеф Штраус «Бон-Хомм Ричард» экранында оңтүстікке қарай бет алды. Оңтүстік Қытай теңізіне келгеннен кейін ол қыркүйектің соңғы үш аптасында Тонкин шығанағында қарауылдауға жіберілді. Ол қазанның алғашқы екі аптасын Вьетнам жағалауында «Бон-Хомм Ричард» және «Орискани» кемелерінің экранында операцияларды қолдауға арнады. Содан кейін Субик шығанағына әскери-теңіз қаруларын оқ атуды қолдау үшін қайта оралды. 1965 жылғы 28 қазанда ол ашуға ұшырап, алғашқы оқ атып, Вьетконгке қарсы ARVN теңізшілер корпусының іздеу және жою операциясын қолдауға 217 5 дюймдік снарядтарды жұмсады. Осылайша Жозеф Штраус АҚШ Әскери-теңіз флотының қарсыластың нысанасына қаруын атушы алғашқы зымыранды жойғыш кемесі болды. Осы әрекеті үшін кеме экипажы 2-ші АҚШ теңізшілер дивизиясының қолбасшысынан мақтау қағазы алды. Қараша айында ол Тонкин шығанағында Генри У. Таккермен бірге SAR/AAW пикет командасын құрды. 1965 жылғы 7 желтоқсанда Йокосукаға оңалту жұмыстары мен Оңтүстік Вьетнам жағасында қайтадан операцияларды бастауға дайындық үшін оралды. Жозеф Штраус 1966 жылғы 10 ақпанда Тонкин шығанағына оралды және бір айдан кейін Гонконгқа дейін соғыс аймағында белсенді болды. 26 сәуірде соғысқа қайта оралған соң, 15 маусымда Йокосукаға оралды. Сол күні оның үй порты Перл-Харборға өзгертілді, ол 26 шілдеде жетті. Жозеф Штраус Гавайи аймағында 1967 жылғы 14 қаңтарға дейін жұмыс істеді, содан кейін Батыс Тынық мұхитына қайта бет алды. Ол 17 маусымда Перл-Харборға оралғанша алыс Шығыста қалды.

"Дұға ететін мантис" операциясы

1988 жылғы 14 сәуірде «Сэмюэл Б. Робертс» фрегаты кемеден шамамен жарты миль қашықтықта үш минаны байқады. Алғашқы байқаудан кейін жиырма минут өткен соң, «Сэмюэл Б. Робертс» миналық даладағы қауіптен шығуға тырысқанда, су астындағы минаға соқтығысып, кемені жартылай қиратты. Ұңғыма экипаж кемені тұрақтандырды. «Сэмюэл Б. Робертс» жөндеуге АҚШ-қа қайтарылды. 1988 жылғы 18 сәуірде «Тілейтін қол» операциясы өтті, ол – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Иранның Персия шығанағында мина қоюына және «Сэмюэл Б. Робертс» американдық кемесіне келтірген зақымға жауап ретінде жасаған шабуыл болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері американдық су үсті күштерінің ең ірі шайқасы саналған бұл шайқаста екі ирандық соғыс кемесі батып, АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында алғаш рет су үстінен су үстіне зымыранмен шабуыл жасалды. Америкалықтар бірнеше топтан тұратын су үстіндегі соғыс кемелерімен және авиациямен шабуыл жасады. Оқиғаның ортасында, Иранның «Каман» класындағы жылдам шабуыл кемесі «Джошан» крейсер «Уэйнрайт» пен «Charlie» топтық әрекет тобына қарсы шығып, оларға «Harpoon» зымыранын атты. «Симпсон» фрегаты төрт «Standard» зымыраны атып жауап берді, ал «Уэйнрайт» екі «Standard» зымыраны қосты. Шабуылдар Иран кемесінің үстін қиратты, бірақ оны бірден батырмады. «Charlie» топтық әрекет тобының үш кемесі («Уэйнрайт», «Симпсон» және «Багли») «Джошанға» жақындап, теңіз артиллериясымен ирандық кемені жойды. Ирандық «Саханд» фрегаты Бандар-Аббастан шығып, американдық су үсті тобының элементтеріне қарсы шыққанда шайқас жалғасты. Фрегат екі VA 95 A-6E ұшағымен байқалды, олар «Джозеф Штраус» үшін әуедегі күштерді қорғап ұшып жатқанда. «Саханд» A-6E-ге зымыран атқанда, «Intruders» екі «Harpoon» және төрт лазерлік басқарылатын «Skipper» бомбасымен жауап берді. «Джозеф Штраус» тағы бір «Harpoon» зымыранын қосты. Көптеген, тіпті барлық АҚШ қарулары Иран кемесіне тиді. «Сахандтың» палубасындағы өрт оның боеприпастарын қамтып, жарылысқа себеп болды, бұл кемені батыруға көмектесті. Иранның ең заманауи кемелерінің бірі «Саханд» жоғалғанына қарамастан, Иран Әскери-теңіз күштері күресін жалғастырды. Күндіздің соңында «Сахандтың» бауырласы – ирандық «Сабалан» фрегаты өзінің орнынан шығып, VA 95-тен бірнеше A-6E-ге жер-әуе зымыранын атты. «Intruder» ұшқышы Энглер «Сабаланға» лазерлік басқарылатын бомба тастап, кемені суға батырды. Ирандық фрегаттың мұрты ішінара суға батып, ирандық буксирлік кемесімен сүйретілді.

Грекиядағы қызмет және пайдаланудан шығару

Джозеф Штраус 1990 жылдың 1 ақпанында қызметтен босатылды, 1992 жылдың 1 қазанында Грекияға берілді және афиналық адмирал Формионың құрметіне Формион (D220) деп қайта аталды, содан кейін 1995 жылдың 11 қаңтарында Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. Грекия 2002 жылдың 29 шілдесінде Формионды қызметтен шығарды, ал кеме 2004 жылдың 19 ақпанында металл тескісі ретінде сатылды.