Еуропа баджыры (Meles meles) туралы мәліметтер

Кіріспе

Еуропалық жабайы мысық (Meles meles), сондай-ақ Еуразиялық жабайы мысық деп те аталады, Mustelidae тұқымдасының жабайы мысық түрі, Еуропа, Батыс Азия және Орталық Азияның кейбір бөліктерінде табиғи түрде кездеседі. IUCN Қызыл тізімінде "алаңдаушылық тудырмайтын" түр ретінде тіркелген, себебі оның кең таралған ареалы және тұрақты, үлкен популяциясы бар, ал кейбір аймақтарда оның саны артып жатыр деген болжам бар. Бірнеше түрше танылған, олардың ішінде номинативтік түршесі (M. m. meles) Еуропаның көп бөлігінде басым. Жабайы мысықтар етқоректілер класына жатса да, ол барлық жейтін жануар, өсімдіктер мен жануарлардың әртүрлі тағамдарымен қоректенеді, оның ішінде құрттар, ірі жәндіктер, кішкентай сүтқоректілер, өлексе, дәнді дақылдар және түйнектер бар. Көктемде бесқанаққа дейін балапандар туылады. Жас жануарлар бірнеше айдан кейін ана сүтінен айрылады, бірақ көбінесе отбасылық топта қалады. Еуропалық жабайы мысықтар басқа түрлермен, мысалы, қоян, қызыл түлкі және енототтармен бірге қоныс жасай алады, бірақ олар ашуланғанда қатыгез болады, осы қасиеті бұрынғы заңсыз қанды ойын – жабайы мысықтарды жем ретінде пайдалануда қолданылған. Жабайы мысықтар ірі қара малдың туберкулезінің таратушысы болуы мүмкін, бұл ауру ірі қара малға да әсер етеді. Англияда ірі қара мал арасындағы туберкулездің таралуын азайту үшін жабайы мысықтардың популяциясы қырылады, бірақ бұл практиканың тиімділігі күмәнді, және жабайы мысықтарды қыру кеңінен қатыгез және адамгершіліксіз деп есептеледі.

Номенклатура

"Басгер" сөзінің шығу тегі белгісіз. Оксфорд ағылшын сөздігі бұл сөздің "белгі" + ard сөзінен шыққандығын айтады, бұл оның маңдайындағы белгіге ұқсайтын ақ даққа сілтеме болып табылады және 16 ғасырдың басына дейін соқтады. Француз сөзі bêcheur ("қазушы") де бір мүмкіндік ретінде ұсынылған. Еркек басгер – шошқа, әйел – аналық, ал жас басгер – бала. Басгердің қонысы – қоныс. Басгерлердің колониялары көбінесе кландар деп аталады. "Брок" атауы – кельт сөзінен алынған (ирланд тіліндегі broc және валли тіліндегі broch, протокельт тіліндегі brokko) және "сұр" дегенді білдіреді. Осы сөздерден жануарға қатысты жалпы роман тілдері пайда болды (итальян тіліндегі tasso, француз тіліндегі tesson/taisson/tasson – қазір блайро көбірек қолданылады, каталон тіліндегі toixó, испан тіліндегі tejón, португал тіліндегі texugo) астуриялық melandru ерекшелігін қоспағанда. 18 ғасырдың ортасына дейін еуропалық басгерлер ағылшын тілінде brock, pate, grey және bawson деп әртүрлі аталатын. "Bawson" атауы "bawsened" сөзінен шыққан, ол ақ жолақтары бар нәрсені білдіреді. "Pate" – бұрын Солтүстік Англияда кең таралған жергілікті есім. "Badget" атауы бұрын қолданылған, бірақ тек Норфолк аймағында, ал "жер иті" – Оңтүстік Ирландияда қолданылған. Валли тілінде басгер mochyn daear ("жер шошқасы") деп аталады.

Таксономия

Ursus meles – 1758 жылы Карл Линней қолданған ғылыми атау, ол «Systema Naturae» еңбегінде бадджерді сипаттаған.

Эволюция

Бұл түр, плейстоценнің басындағы қытайлық Meles thorali-ден пайда болған болуы мүмкін. Қазіргі түр ерте орта плейстоцен дәуірінде пайда болды, оның қазба қалдықтары Эпископия, Громбасек, Сюссенборн, Хундсхайм, Эрпфинген, Конэпруси, Мосбах 2 және Странская Скала жерлерінде табылған. Қазба қалдықтары мен қазіргі түрлерді салыстыру, бұл түрдің барлық жейтінге бейімделуін, атап айтқанда, азу тістерінің беттік ауданының ұлғаюын және карнассиалдардың морфологиялық өзгерісін көрсетеді. Түрдің қоршаған ортаны қазу әдетіне байланысты, кейде ертерек қабаттарда бажер сүйектері табылады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Еуропалық барс Еуропаның көп бөлігінде таралған. Оның ареалы Албания, Австрия, Беларусь, Бельгия, Босния және Герцеговина, Болгария, Крит, Хорватия, Чехия, Дания, Эстония, Финляндия, Франция, Германия, Ұлыбритания, Грекия, Венгрия, Ирландия, Италия, Латвия, Литва, Люксембург, Македония, Молдова, Черногория, Нидерланды, Норвегия, Польша, Португалия, Румыния, Ресей, Косово, Сербия, Словакия, Словения, Испания, Швеция, Швейцария және Украинаны қамтиды. Олар Еуропалық Ресейде кең таралған, 1990 жылы 30 000-ға жуық жеке тұлға тіркелген. Олар ареал бойында көптеп кездеседі және олардың саны, Орталық Еуропадағы қызыл суректің (рабис) азаюының нәтижесінде, артып келеді. Ұлыбританияда 1980 және 1990 жылдары барс саны 77%-ға өсті. Еуропалық барс жапырақты және аралас орманды алқаптарда, ашық жайлауларда, бұталы жерлерде, шабындықтарда және бұталардың арасында, соның ішінде Жерорта теңізі макис бұталықтарында кездеседі. Ол қала маңындағы және қалалық саябақтарда өмір сүруге бейімделген, бірақ қызыл түлкілердей емес. Таулы аймақтарда ол жоғары биіктікте де кездеседі. Аумақтық агрессияға көбінесе еркектер қатысады. Барстар арасында иерархиялық әлеуметтік жүйе бар деп саналады, ал үлкен, күшті шошқалар кішірек еркектерге үстемдік етеді. Үлкен шошқалар көктемнің басындағы негізгі жұптасу маусымында көршілес аумақтарға кейде басып кіреді. Жұптасу маусымында аумақты қорғау кезінде әдетте айқас және қатал ұрыстар болады. Дегенмен, жалпы алғанда, топтың ішіндегі және сыртындағы жануарлар бір-біріне үлкен төзімділік көрсетеді. Шошқалар өз аумақтарын аналықтарға қарағанда белсендірек белгілейді, олардың аумақтық белсенділігі көктемнің басындағы жұптасу маусымында артады. Барстар бір-бірін тырнақтарымен және тістерімен мұқият күтім жасайды. Күтімнің әлеуметтік функциясы болуы мүмкін. Олар көбінесе кешкі және түнгі уақытта белсенді болады және қорқып немесе үрейленгенде өткір дауыс шығарады.

Деннингтік мінез-құлық

Басқа барсақ түрлері сияқты, еуропалық барсақтар да жер қазатын жануарлар. Дегенмен, олар салған қоныстар (сетттер деп аталады) ең күрделі болып табылады және ұрпақтан ұрпаққа беріледі. Бір сеттегі тесіктердің саны бірнешеден елуға дейін болуы мүмкін. Бұл сеттер өте кең болуы мүмкін, кейде бірнеше отбасы сыйып тұра алады. Мұндай жағдайда әр отбасы өз жеке дәліздері мен ұялағыш бөлмелерін пайдаланады. Кейбір сеттерде тек қауіпті немесе ойын кезінде ғана қолданылатын тесіктер болуы мүмкін. Типик дәліздің төменгі бөлігі кең, ал биіктігі жоғары болады. Бір отбасылық топта үш ұйықтайтын бөлме болады, олардың кейбіреулері екі жағынан да ашық. Ұялағыш бөлме кіреберістен шамалы алыс орналасқан, және кейбір жағдайларда жер астында бірнеше метр тереңдікте жатады. Дәліздер әдетте ұзын болады. Ұялағыш бөлме орташа есеппен және биіктігінен тұрады. Барсақтар жыл бойы, әсіресе күз және көктем айларында жер қазып, ұя салуға арналған төсек жинап алады. Сетті күтіп-ұстау жұмысын әдетте бағынышты аналық барсақтар мен үстем қорандар атқарады. Бөлмелер көбінесе құрғақ түндері әкелінетін төсекпен жабдықталады, ол шөп, қамыс, сабан, жапырақтар мен мүктерден тұрады. Бір түндік 30 шоғырға дейін сетке әкелінеді. Еуропалық барсақтар өте таза жануарлар, олар үнемі ескі төсектерін тазалап, сыртқа тастайды. Қыс айларында олар күннөлді таңертең төсектерін сыртқа шығарып, кешке қайта алып кіреді. Сет әдетте ағашқа жақын орналасқан, барсақтар оны денелерін созу үшін немесе тырнақтарын қайрау үшін пайдаланады. Барсақтар дәрет-бөлмелерін сеттің жанында және аумақтық шекаралардағы стратегиялық жерлерде немесе мол азық-түлік бар жерлерде орналастырады.

Көбею және даму

Еуропалық барсаларда эструс төрт-алты күнге созылады және жыл бойы жүруі мүмкін, бірақ көктемде ең жоғары деңгейге жетеді. Жабайы шошқаларда жыныстық жетілу әдетте он екі-он бес айда болады, бірақ тоғыз айдан екі жылға дейін созылуы мүмкін. Еркектер әдетте қаңтар-мамыр айларында ұрықтанады, ал жазда сперматогенез төмендейді. Торы шошқалар әдетте екінші жылында жұмыртқалауды бастайды, бірақ кейбіреулері тоғыз айлық кезінде бастайды. Олар жылдың кез келген уақытында жұптаса алады, бірақ ең көп жұптасу ақпан-мамыр айларында болады, осы кезде толысқан торы шошқалар босанғаннан кейінгі эструста болады, ал жас жануарлар алғашқы эструсты бастан кешіреді. Осы кезеңнен тыс жұптасу әдетте жыл басында жұптаспаған немесе кешірек жетілген торы шошқаларда кездеседі. Жұптасу он бес-алпыс минутқа созылады, бірақ шошқа эструста болмағанда жұп бір-екі минутқа қысқа ғана жұптасуы мүмкін. Ұрықтанған жұмыртқалар жатыр қабырғасына орналасуына екі-тоғыз ай бұрын дайындық кезеңі болады, бірақ желтоқсан айындағы жұптасу дереу имплантацияға әкелуі мүмкін. Әдетте, имплантация желтоқсан айында болады, ал жүктілік жеті аптаға созылады. Балалар әдетте қаңтардың ортасынан наурыздың ортасына дейін жер астындағы камераларда туады. Су батқан жерлерде балалар үйлерде тууы мүмкін. Әдетте, тек үстем торы шошқалар ғана көбейе алады, өйткені олар бағынышты торы шошқалардың көбеюін тежейді. Көптеген балалар жергілікті еркектерден туылса да, олардың 54%-ға дейін басқа колониялардан келген шошқалардың ұрпағы болуы мүмкін. Англия және Кавказ арғы жағы сияқты қысы суық болмайтын аймақтарда барсалар қыста ұйқыға толығымен бармайды немесе жер астында ұзақ уақыт тұрып, ауа райы жақсарғанда шығады. Олар өте бейімделгіш және мүмкіндікті пайдаланатын, әртүрлі жануарлар мен өсімдіктерді қамтитын көп түрлі диетамен қоректенеді. Олардың ең маңызды тамақ көзі – құрттар, одан кейін ірі жәндіктер, өлекселер, дәнді дақылдар, жемістер және қоян, егеуқұйрық, тышқан, құс, қарақұйрық және кірпі сияқты ұсақ сүтқоректілер. Жәндіктерге шаферлер, көмірқұрттар, құмырсқалар, теріден тігілген жағалар, бұғылар мен бөбелектердің ұялары кіреді. Олар шаферлердің ұяларын жойып, олардың ішіндегілерді, қаптамаларын және жамылғыларын жейді, мысалы, Vespula rufa ұяларын, өйткені олардың қалың терісі мен дене шашы барсаларды шағудан қорғайды. Дәнді дақылдарға бидай, сұлы, жүгері және кейде арпа кіреді. Жемістерге алма, алмұрт, шабдалы, қарақұмық, раушан, шие, вишня кіреді. Олар оларды ішінен бұрып, етін жейді, ал терісін жемейді. Кірпілер де осылай жейді. Кейбір барымташыл барсалар қозыларды өлтіруі мүмкін. Олар үлкен орлардың оқшауланған бөліктерінде қызыл түлкілермен (Vulpes vulpes) бірге өмір сүре алады. Алтын бүркіттер (Aquila chrysaetos) еуропалық барсалардың белгілі жыртқыштары және олардың барса балаларына шабуыл жасауы жиі кездеседі, оның ішінде анасының аяқтарынан тікелей тартып алынған жағдайлар да бар, тіпті ересек барсалар да қыстаудан әлсіз және аш шыққанда осы бүркіттердің шабуылына ұшырауы мүмкін. Еуразиялық сұр бүркіттер (Bubo bubo) кейде балаларды жейді, ал аққұйрықты бүркіттер (Haliaeetus albicilla) және үлкен дақтанған бүркіттер (Clanga clanga) сияқты басқа ірі жыртқыштар барса балаларының мүмкін жыртқыштары саналады. Ракун-иттер барс қуыстарын паналау үшін кеңінен пайдаланады. Барсалар мен ракун-иттердің бірге қыстауының көптеген белгілі жағдайлары бар, мүмкін, барсалар соңғыларына қарағанда екі апта бұрын қыстап, екі аптадан кейін шығады. Ерекше жағдайларда, бір қуыста барс пен ракун-ит балалары бірге өмір сүруі мүмкін. Барсалар ракун-иттерді тым ұзақ болса, қуып шығарып не өлтіруі мүмкін.

Estrus in European badgers lasts four to six days and may occur throughout the year, though there is a peak in spring. Sexual maturity in boars is usually attained at the age of twelve to fifteen months but this can range from nine months to two years. Males are normally fecund during January–May, with spermatogenesis declining in summer. Sows usually begin ovulating in their second year, though some exceptionally begin at nine months. They can mate at any time of the year, though the main peak occurs in February–May, when mature sows are in postpartal estrus and young animals experience their first estrus. Matings occurring outside this period typically occur in sows which either failed to mate earlier in the year or matured slowly. Mating lasts for fifteen to sixty minutes, though the pair may briefly copulate for a minute or two when the sow is not in estrus. A delay of two to nine months precedes the fertilized eggs implanting into the wall of the uterus, though matings in December can result in immediate implantation. Ordinarily, implantation happens in December, with a gestation period lasting seven weeks. Cubs are usually born in mid January to mid March within underground chambers containing bedding. In areas where the countryside is waterlogged, cubs may be born above ground in buildings. Typically, only dominant sows can breed, as they suppress the reproduction of subordinate females. Although many cubs are sired by resident males, up to 54% can be fathered by boars from different colonies. In areas such as England and Transcaucasia, where winters are less harsh, badgers either forgo winter sleep entirely or spend long periods underground, emerging in mild spells. they are highly adaptable and opportunistic omnivores, whose diet encompasses a wide range of animals and plants. Earthworms are their most important food source, followed by large insects, carrion, cereals, fruit and small mammals, including rabbits, mice, rats, voles, shrews, moles and hedgehogs. Insect prey includes chafers, dung and ground beetles, caterpillars, leatherjackets, and the nests of wasps and bumblebees. They are able to destroy wasp nests, consuming the occupants, combs, and envelope, such as that of Vespula rufa nests, since their thick skin and body hair protect the badgers from stings. Cereal food includes wheat, oats, maize and occasionally barley. Fruits include windfall apples, pears, plums, blackberries, bilberries, raspberries, cherries, They consume them by turning them inside out and eating the meat, leaving the inverted skin uneaten. Hedgehogs are eaten in a similar manner. Some rogue badgers may kill lambs, They may live alongside red foxes (Vulpes vulpes) in isolated sections of large burrows. However, cases are known of badgers driving vixens from their dens and destroying their litters without eating them. Golden eagles (Aquila chrysaetos) are known predators of European badgers and attacks by them on badger cubs are not infrequent, including cases where they have been pulled out directly from below the legs of their mothers, and even adult badgers may be attacked by this eagle species when emerging weak and hungry from hibernation. Eurasian eagle owls (Bubo bubo) may also take an occasional cub and other large raptors such as white tailed eagles (Haliaeetus albicilla) and greater spotted eagle (Clanga clanga) are considered potential badger cub predators. Raccoon dogs may extensively use badger setts for shelter. There are many known cases of badgers and raccoon dogs wintering in the same hole, possibly because badgers enter hibernation two weeks earlier than the latter, and leave two weeks later. In exceptional cases, badger and raccoon dog cubs may coexist in the same burrow. Badgers may drive out or kill raccoon dogs if they overstay their welcome.

Аурулар мен паразиттер

Сиыр туберкулезі (Mycobacterium bovis туберкулезі) – қарақұмықтардың өлімінің басты себебі, бірақ жұқтырған қарақұмықтар жылдар бойы өмір сүре алады және сәтті көбейе алады. Бұл ауру алғаш рет 1951 жылы Швейцарияда байқалды, онда олардың шамыраңнан (Rupicapra rupicapra) немесе еліктен (Capreolus capreolus) жұқтырғаны болжалды. 1971 жылы Ұлыбританияда анықталды, онда ол сиырлардағы сиыр туберкулезінің жарылуымен байланысты болды. Дәлелдер Англияның оңтүстік-батысында, Уэльсте және Ирландияда сиыр инфекциясының негізгі резервуары қарақұмықтар екенін көрсетеді. Одан бері қарақұмықтарды қыру сиырлардағы сиыр туберкулезін тиімді азайта ма, жоққа шығара ма деген мәселе бойынша көптеген даулар туды. Қарақұмықтар мустелид герпесвирусына, сондай-ақ құтыру мен иттің гамма-дистемериясына (canine distemper) ұшырайды, бірақ соңғы екеуі Ұлыбританияда кездеспейді. Еуропалық қарақұмықтарда артериосклероз, пневмония, плеврит, нефрит, энтерит, полиартрит және лимфосаркома сияқты басқа да аурулар кездеседі. Қарақұмықтардың ішкі паразитіне трематодтар, нематодтар және бірнеше түрдегі тасқабақтар жатады.

Қорғау

Халықаралық табиғатты қорғау одағы еуропалық барс (барсы) түрiн ең аз қызығушылық тудыратын түрлер қатарына жатқызады. Бұл түр өте кең таралған және оның популяциясы тұрақты. Орталық Еуропада соңғы онжылдықтарда қабыну ауруының (рабис) таралуының азаюына байланысты оның саны артқан. Басқа аймақтарда да жағдай жақсарған, Батыс Еуропа мен Ұлыбританияда олардың саны өскен. Дегенмен, қарқынды егіншілік аймақтарының кейбіреулерінде оның саны мекендеу ортасының жоғалуына байланысты азайған, ал басқа жерлерде ол зиянкес ретінде ауланады. Неміс халықтық әңгімелерінде барс сақ, бейбітсүйгіш, тұрмысы жайлы адам ретінде бейнеленеді, ол үйіне, отбасына және жайлылығына ең көп мән береді, бірақ оны күтпегенде мазаласа, агрессивті болып кетеді. Ол Түлкі Рейнардтың туысы, оны тура жолға қайтаруға тырысады. Рассел мен Лилиан Хобанның "Франсис" атты балалар кітаптарында антропоморфты барс отбасы суреттелген. Т. Х. Уайттың "Бір кездегі және болашақ король" атты Артур туралы сериясында жас король Мерлиннің білім беру жоспарының бір бөлігі ретінде барсқа айналдырылады. Ол үлкен барспен кездеседі, ол оған: "Мен сені екі нәрсеге ғана үйрете аламын: қазуға және үйіңді жақсы көруге" дейді. Беатрикс Поттердің 1912 жылғы "Мистер Тодтың әңгімесі" кітабында Томми Брок есімді зұлым барс кездеседі. Ол Бенджамин Банни мен оның әйелі Флопсидің балаларын ұрлап, оларды Мистер Тодтың үйіндегі пешке жасырып, кітаптың соңында олармен күреседі. Барстың лас жануар ретінде бейнеленуі және түлкілердің қоныстарын иеленуі натуралистік тұрғыдан сынға ұшырады, бірақ бұл сәйкессіздіктер өте аз және архетиптік түлкі мен барс образын құрудың орнына жеке тұлғаларды жасау үшін қолданылады. К. С. Льюистің "Каспий ханзадасы" романында Труффельхантер есімді дана қарт барс пайда болады, ол Каспий X-ке патша Миразға қарсы күресте көмектеседі. Колин Даннның "Фартинг Вуд жануарлары" сериясында барс, түлкінің оң жақтағы қолы ретінде маңызды рөл атқарады. Барс сонымен қатар "Гарри Поттер" кітаптар сериясындағы Хаффлпафф үйінің символы болып табылады. Redwall сериясында сонымен қатар, сөнген жанартау бекінісі Саламандрастронды басқаратын және қатыгез жауынгерлер ретінде танымал болған Барс Лордтары бар. "Боджер мен Баджер" атты балалар телесериалы 1990-шы жылдары CBBC телеарнасында танымал болды және картофелді жақсы көретін барс пен оның адам серігінің басынан өткен оқиғаларға арналған. Атасы жоқ барс босниялық серб жазушысы Петар Кочичтің "Трибуналдағы барс" атты сатирикалық пьесасының бір бөлігі болып табылады. Ол XX ғасырдың басында Босния мен Герцеговинадағы Австро-Венгрия үкіметіне қатысты өткір сынды қамтиды. Кочич пен оның Барсының құрметіне Баня-Лукадағы сатирикалық театр "Jazavac" (Барс) деп аталды.

The International Union for Conservation of Nature rates the European badger as being of least concern. This is because it is a relatively common species with a wide range and populations are generally stable. In Central Europe it has become more abundant in recent decades due to a reduction in the incidence of rabies. In other areas it has also fared well, with increases in numbers in Western Europe and the United Kingdom. However, in some areas of intensive agriculture it has reduced in numbers due to loss of habitat and in others it is hunted as a pest. In German folklore, the badger is portrayed as a cautious, peace loving Philistine, who loves more than anything his home, family and comfort, though he can become aggressive if surprised. He is a cousin of Reynard the Fox, whom he uselessly tries to convince to return to the path of righteousness. The "Frances" series of children's books by Russell and Lillian Hoban depicts an anthropomorphic badger family. In T. H. White's Arthurian series The Once and Future King, the young King Arthur is transformed into a badger by Merlin as part of his education. He meets with an older badger who tells him "I can only teach you two things – to dig, and love your home." A villainous badger named Tommy Brock appears in Beatrix Potter's 1912 book The Tale of Mr. Tod. He is shown kidnapping the children of Benjamin Bunny and his wife Flopsy, and hiding them in an oven at the home of Mr. Tod the fox, whom he fights at the end of the book. The portrayal of the badger as a filthy animal which appropriates fox dens was criticized from a naturalistic viewpoint, though the inconsistencies are few and employed to create individual characters rather than evoke an archetypical fox and badger. A wise old badger named Trufflehunter appears in C. S. Lewis' Prince Caspian, where he aids Caspian X in his struggle against King Miraz. A badger takes a prominent role in Colin Dann's The Animals of Farthing Wood series as second in command to Fox. The badger is also the house symbol for Hufflepuff in the Harry Potter book series. The Redwall series also has the Badger Lords, who rule the extinct volcano fortress of Salamandastron and are renowned as fierce warriors. The children's television series Bodger & Badger was popular on CBBC during the 1990s and was set around the mishaps of a mashed potato loving badger and his human companion. An unnamed badger is part of Bosnian Serb writer Petar Kočić's satirical play Badger on Tribunal in which local farmer David Štrbac attempts to sue a badger for eating his crops. It is actually highly critical towards Austro Hungarian rule in Bosnia and Herzegovina at the beginning of the 20th century. In honor of Kočić and his Badger, satirical theater in Banja Luka is named Jazavac (Badger).

Геральдика

Еуропалық барс Орталық Финляндиядағы Луханка муниципалитетінің гербінде бейнеленген, бұл жердегі тері саудасының бұрынғы маңыздылығын көрсетеді. Барс сонымен қатар Финляндияның Уусимаа аймағындағы Нюрмиярви муниципалитетінің символы болып табылады, онда ол өте көп кездесетін сүтқоректі жануар.

Аң аулау

Еуропалық барс аңшылық экономикасы үшін аса маңызды емес, бірақ олар кейбір жерлерде белсенді түрде аң ауына жатуы мүмкін. Барс аулауға қолданылатын тәсілдерге жақ тұзақтарына түсіру, олардың қоныстарына қарумен шабуыл жасау, оларды илеулерінен түтін шығару және Фокс-терьерлер мен Дахшундтар сияқты арнайы өсірілген иттерді қолданып қазу кіреді. Дегенмен, барс өте жақсы сақталатын жануар; олардың терісі қалың, бос және ұзын түкпен жабылған, ол қорғаныс қызметін атқарады, ал тығыз сүйектелген бас сүйектері көптеген соққылар мен оқтан зардап шегуден сақтайды.

Бәзекшілдік

Бұрын барс аулау – көпке танымал қанды ойын түрі болатын, онда барстар тірідей ұсталып, жәшіктерге қойылып, иттермен шабуылдайтын. Ұлыбританияда бұл 1835 жылғы Жануарларға қатыгездік жасау туралы заңмен және 1911 жылғы Жануарларды қорғау туралы заңмен тыйым салынды. Сонымен қатар, барсайға қатыгездік көрсету және оны өлтіру 1992 жылғы Барсаларды қорғау туралы заң бойынша қылмыс болып есептеледі, сонымен қатар осы заңға қайшы келетін басқа да әрекеттер барс аулауды жеңілдету үшін жасалуы мүмкін (мысалы, барс қонысына араласу, немесе жараланған жануарды емдеуден басқа мақсаттарда барс ұстау немесе алу). Егер кінәлі деп табылса, барс аулаушыларға алты айға дейін түрме жазасы, 5000 фунт стерлингке дейін айыппұл, сондай-ақ қоғамдық жұмыс немесе ит ұстауға тыйым салу сияқты басқа да жазалау шаралары қолданылуы мүмкін.

Өлім

1960-1970 жылдары Еуропадағы көптеген барс құтырғандық ауруды бақылау үшін газбен өлтірілді. 1980 жылға дейін Ұлыбританияда ірі қара малдың туберкулезі (bTB) таралуын бақылау мақсатында барс өлтіру газбен жүзеге асырылды. 1998 жылы 10 жылдық тәжірибелік сынақ аясында шектеулі өлтіру қайта басталды, оны Джон Кребс және басқалар барс өлтірудің тиімсіз екенін көрсетті деп санайды. Кейбір топтар іріктеулі өлтіруді қалады, ал басқалары вакцинация бағдарламасын жақтады, ветеринарлар барстардың аурудан қатты зардап шегетінін айтып, гуманитарлық негіздермен өлтіруді қолдады. Бірақ, Қоршаған орта, тағам және ауылдық істер министрлігі (Defra) басшылығымен бұл кейінге шегерілді, себептер көптеген болды. 2013 жылдың тамызында толық өлтіру бағдарламасы басталды, онда Батыс Сомерсет және Глостерширде жоғары жылдамдықты мылтықтармен қаруланған мергендер алты апта ішінде шамамен 5000 барс өлтірді (кейбір барс алдымен клеткаларға түсірілді). Бұл өлтіру көптеген наразылықтарға әкелді, наразылар эмоционалдық, экономикалық және ғылыми себептер келтірді. Барс британдық пейзаждың ерекше символы болып саналады, бірақ жойылу қаупі төніп тұрған жоқ. Оппозициялық министрлер «Үкіметтің өзінің деректері көрсеткендей, бұл сақтағаннан гөрі көбірек шығынға түседі» деді, ал 1990 жылдары «Кездейсоқ барс өлтіру» тәжірибесін басқарған лорд Кребс екі пилоттық жоба «ешқандай пайдалы ақпарат бермейді» деді. 2013-2017 жылдар аралығындағы өлтіруді зерттеу нәтижесінде малдың ірі қара туберкулезіне шалдығу көрсеткіші 36-55%-ға төмендеді.

Қолданылуы

Кейбір бұрынғы КСРО аудандарында баджер еті желінеді, бірақ көбінесе одан бас тартады.

Еуропалық баджердің түгі ғасырлар бойы спорандар мен қырқу щеткаларын жасау үшін қолданылып келеді. Спорандар дәстүрлі түрде ерлердің шотланд таулық киімінің бір бөлігі ретінде тағылады. Олар теріден жасалған қап немесе қалтадан тұрады, ал баджер немесе басқа жануардың маскасы қақпақ ретінде қолданылуы мүмкін. Бұрын бұл тері тапаншаның тұтқасын жасау үшін де пайдаланылған.