Калкатта университеті: тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Колкаттадағы мемлекеттік университет, Үндістан

Калькутта университетінің заңы 1857 жылдың 24 қаңтарында күшіне енді, және университет саясатын қалыптастыру органы ретінде 41 мүшеден тұратын Сенат құрылды. Университеттің құрылысы үшін жерді Дарбханга махаражасы Махашвар Сингх Бахадур сыйлады. Университет алғаш құрылғанда оның юрисдикциясы Кабулдан Рангунға және Цейлонға дейін жетті, бұл кез келген үнді университетінің арасында ең үлкені болды. Калькутта университеті Суэцтен шығысқа қарай еуропалық классика, ағылшын әдебиеті, еуропалық және үнді философиясы, сондай-ақ батыс және шығыс тарихын оқыған алғашқы университет болды. Британдық Үндістандағы алғашқы медициналық мектеп – Калькутта медициналық колледжі 1857 жылы университетпен байланысты болды. Үндістандағы әйелдерге арналған алғашқы колледж, Бетун колледжі де осы университет құрамына кіреді. 1836 жылдан 1890 жылға дейін, алғашқы үнді ғылым колледжі – Джабалпурдағы Үкіметтік ғылым колледжі Калькутта университетіне қарасты болды. Университет кітапханасы 1870 жылдары жұмыс істей бастады. Банким Чандра Чаттопадхьяй және Жодду Натх Бос 1858 жылы университеттің алғашқы түлектері болды, ал Кадамбини Гангули мен Чандрамухи Басу 1882 жылы алғашқы үнді әйел түлектері атанды. Калькутта университетінің алғашқы канцлері және вице-канцлері генерал-губернатор Лорд Кэннинг және Жоғарғы соттың бас судьясы сэр Уильям Колвилл болды. Ашутош Мукерджи 1906-1914 жылдар аралығында төрт екі жылдық мерзімге және 1921-1923 жылдар аралығында бесінші екі жылдық мерзімге вице-канцлер болды. Бастапқыда университет тек аккредиттеу және емтиханды жүргізу органы болды. Барлық академиялық және оқыту жұмыстары Президенттік колледж, Шотланд шіркеу колледжі, Санскрит колледжі және Бенгал инженерлік колледжі сияқты құрамына кіретін колледждерде жүзеге асырылды. Сол кезеңде Калькутта медициналық колледжінің кеңес залы мен вице-канцлердің жеке резиденциясы Сенат отырыстарын өткізді. Факультет кеңестері әдетте тиісті факультеттер президенттерінің резиденцияларында, Құрылыс инженерлік колледжінде немесе Жазушылар ғимаратында жиналатын. Оқу орындарының жетіспеуіне байланысты университет емтихандары Калькутта қалалық залында және Майдан қалалық саябағындағы шатырларда өткізілді. 1968 жылы Сенат үйінің бұрынғы орнында Centenary Building ашылды. Қазіргі уақытта онда Орталық кітапхана, Ашутош үнді өнері мұражайы, жүз жылдық зал және бірқатар университет кеңселер орналасқан. 1970 жылдардың ортасына қарай ол әлемдегі ең ірі университеттердің біріне айналды. Оның тікелей бақылауында 13 колледж және 150-ден астам филиалдық колледждер, сондай-ақ 16 магистратура факультеттері болды. 2001 жылы Калькутта университеті Ұлттық бағалау және аккредиттеу кеңесінің (NAAC) аккредиттеуінің бірінші циклында "Бес жұлдызды" мәртебесіне ие болды. 2009 және 2017 жылдары NAAC Калькутта университетіне екінші және үшінші аккредиттеу циклдарында ең жоғары "А" бағасын берді. 2019 жылы университеттің орталық кітапханасы мен 40 факультет кітапханалары көпшілікке ашылды. Олардың қорында бір миллионнан астам кітап, 200 мыңнан астам журнал, материалдар мен қолжазбалар бар.

The Calcutta University Act came into force on 24 January 1857, and a 41 member Senate was formed as the policy making body of the university. The land for the establishment of the university was given by Maharaja Maheshwar Singh Bahadur, who was a Maharaja of Darbhanga. When the university was first established it had a jurisdiction from Kabul to Rangoon and Ceylon, the largest of any Indian university. Calcutta University was the first university east of Suez to teach European classics, English literature, European and Indian philosophy and Occidental and Oriental history. The first medical school in British India, the Calcutta Medical College, was affiliated with the university in 1857. The first college for women in India, Bethune College, is also affiliated with the university. From 1836 to 1890, Government Science College, Jabalpur, the first Indian science college, was affiliated with the University of Calcutta. The first university library began functioning in the 1870s. Bankim Chandra Chattopadhyay and Joddu Nath Bose became the first graduates of the university in 1858, and Kadambini Ganguly and Chandramukhi Basu were the first Indian female graduates in 1882. The first chancellor and vice chancellor of the Calcutta University were Governor General Lord Canning and Chief Justice of the Supreme Court, Sir William Colvile, respectively. Ashutosh Mukherjee was the vice chancellor for four consecutive two year terms (1906–1914) and a fifth two year term in 1921–23. Initially, the university was only an affiliating and examining body. All the academic and teaching work was done in constituent colleges, which were the Presidency College, the Scottish Church College, the Sanskrit College and the Bengal Engineering College. During that period, the Council Room of the Calcutta Medical College and private residence of the vice chancellor used to house the Senate meetings. The faculty councils generally met at the residences of the presidents of the faculties concerned, in the Civil Engineering College or in the Writers' Building. Because of the lack of space, university examinations were conducted in the Kolkata Town Hall and in tents in the Maidan urban park. In 1968, the Centenary Building opened on the former location of the Senate House. Currently, it houses the Central Library, the Asutosh Museum of Indian Art, the centenary auditorium and a number of university offices. By the mid 1970s, it had become one of the largest universities in the world. It had 13 colleges under its direct control and more than 150 affiliated colleges, along with 16 postgraduate faculties. In the year 2001, the University of Calcutta was awarded the 'Five Star' status in the first cycle of the university's accreditation by the National Assessment and Accreditation Council (NAAC). In 2009 and 2017, the NAAC awarded its highest grade of 'A' to the University of Calcutta in the second and third cycle of the university's accreditation. In 2019, the university's central library and 40 departmental libraries were opened to the public. They have over one million books and more than 200,000 journals, proceedings and manuscripts.

Кампустар

Университеттің қаланың және оның айналасындағы аймақтардың ішінде орналасқан 14 кампусы бар. Олар "Сикша Праган" деп аталады, яғни білім беру орталықтары. Басты кампустар: Колледж көшесіндегі Орталық кампус (Ашутош Шікша Праган), Раджабазардағы Ғылым, технология және ауыл шаруашылығы университетінің колледжі (Рашбехари Шікша Праган немесе Раджабазар ғылым колледжі немесе ғылым колледжі), Балигунгедегі Таракнатх Палит Шікша Праган және Алипурдағы Сахид Худирам Шікша Праган. Басқа кампустарға Хазра жолындағы кампус, Университет баспаханасы және кітап дүкені, Б.Т. жолындағы кампус, Вихарилал үй шаруашылығы колледжінің кампусы, Университет медициналық қызметі, Харинхата кампусы, Дакурия көлдері (Университет қайық спорты клубы) және Майдандағы Университет алаңы мен шатыры кіреді.

Асутош Сикша Праган

Асутош Сикша Праган (көбінесе Колледж-Стрит кампусы деп аталады) – университеттің әкімшілік жұмыстары жүргізілетін бас кампусы. Колледж көшесінде орналасқан, ол кең аумақты алып жатыр. Мұнда өнер және тіл факультеті, әкімшілік кеңселер, мұражай, орталық кітапхана, концерт залы және тағы басқалары бар. Асутош Үнді өнері мұражайында Бенгалия халық өнерінің экспонаттары қойылған. Сенат үйі осы кампуста салынған алғашқы университет ғимараты болды, ол 1872 жылы ашылды. 1960 жылы оның орнында үлкенірек ғимарат, 1968 жылы ашылған Жүзжылдық ғимараты салынды. Дарбханга ғимараты мен Асутош ғимараты сәйкесінше 1921 және 1926 жылдары ашылды.

Рашбехари Сикша Праган

Рашбехари Сикша Праган (сонымен қатар Университеттік ғылым және технология колледжі немесе көбінесе Раджабазар ғылым колледжі деп аталады) Раджабазардағы Ачарья Прафулла Чандра көшесінде орналасқан. 1914 жылы құрылған бұл оқу орны таза және қолданбалы химия, таза және қолданбалы физика, қолданбалы оптика және фотоника, радиофизика, қолданбалы математика, психология, физиология, биофизика, молекулалық биология сияқты бірнеше ғылыми және технологиялық кафедраларды қамтиды.

Тарақнат палит оқу орталығы

Таракнат Палит Сикша Праган (сонымен қатар Университеттік ғылым колледжі немесе көбінесе Балигунж ғылым колледжі деп аталады) қаланың оңтүстік бөлігіндегі Балигунж айналма жолында орналасқан және ауыл шаруашылығы, антропология, биохимия, микробиология, ботаника, география, генетика, статистика, зоология, нейроғылым, теңіз ғылымдары, биотехнология және, ең бастысы, геология сияқты көптеген факультеттерге үй иесі болып табылады.

Сахид Худирам Сикша Праган

Сахид Худирам Сикша Праган, көбінесе Әлипур кампусы деп танылатын, университеттің гуманитарлық кампусы болып табылады. Бұл кампуста тарих, ежелгі Үндістан тарихы мен мәдениеті, ислам тарихы мен мәдениеті, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияны зерттеу, археология, саясаттану, бизнес-менеджмент және музей ісі кафедралары орналасқан.

Технологиялық кампус

Технологиялық кампус, сонымен қатар Техникалық лагерь деп те аталады, университеттегі ең жаңа құрылыс. Ол үш инженерлік және техникалық факультетті біріктіреді: Компьютерлік ғылымдар және инженерия кафедрасы, А.К.К. ақпараттық технологиялар мектебі және Қолданбалы оптика және фотоника кафедрасы, 3-сектор, JD блогы, Солтүстік көл ауданында орналасқан.

Басқару

Университетті әкімшілік лауазымдар кеңесі басқарады, оның құрамына вице-канцлер, академиялық мәселелер жөніндегі проректор, бизнес және қаржы жөніндегі проректор, тіркеуші, университет кітапханашысы, колледждер инспекторы, жүйелік менеджер және тағы 35 адам кіреді. Олар университет пен оған қарайтын колледждердің жұмысын және университеттің қаржыландырылуын қадағалайды. 2017 жылы Сонали Чакраварти Банерджи университеттің 51-ші вице-канцлері болды. Университет Университеттерді қаржыландыру комиссиясы, Батыс Бенгалия үкіметі, түрлі зерттеу жұмыстары үшін басқа да мекемелер, сондай-ақ университет өзінің жарналары, сатудан түскен табыс, жарияланымдар және қордан түскен қаражаттан алынатын қызмет ақысы сияқты бастамалары арқылы қаржыландырылады.

Құзыреті

Бір кезде университет Британдық Үндістанда Лахордан батыста Рангунға дейін шығыста және Цейлонға дейін оңтүстікте зор аумақты қамтыды. Томассон инженерлік колледжі (қазіргі IIT Рурки), Мухамедан Англо-Ориентал колледжі (қазіргі Алигарх мұсылман университеті) сияқты колледждер университетпен байланысты болды. Равалпинди, Лахор, Джайпур, Каунпур, Лакхнау және Муссоори сияқты аудандардағы мектептер студенттерді университетке қабылдау емтиханына дайындап жіберді. 1882 және 1887 жылдары Пенджаб және Аллахабад университеттері құрылғаннан кейін аумақтық бақылауды шектеуге ешқандай шаралар қабылданбады. Алайда, 1904 жылғы Үндістан университеттері заңы қабылданғаннан кейін, университет бақылауы алғаш рет Бенгалияға (Орисса мен Бихарды қамтиды), Ассам және Бирма провинцияларымен шектелді. Заң бойынша, Кеңестегі генерал-губернаторға бес университет – Калькутта, Бомбей, Мадрас, Пенджаб және Аллахабадтың аумақтық юрисдикциясын шектеу өкілеттігі берілді. 1904 жылғы 20 тамыздағы Британдық Үндістан үкіметінің хабарламасына сәйкес, Цейлон Мадрас университетіне қарады; Орталық Үндістанның провинциялары, штаттары және агенттіктері, мысалы, Орталық Үндістан агенттігі, Раджпутана агенттігі, Агра және Оудх біріккен провинциялары Аллахабад университетіне қарады; Солтүстік және Солтүстік-Батыс провинциялары мен штаттары Пенджаб университетіне қарады. Шығыс Үндістандағы мектептер мен колледждердің юрисдикциясы Калькутта университетінде сақталды. 1907 жылға қарай Пенджабтағы екі колледж, Орталық провинциядағы үш, Раджпутана агенттігі штатындағы бес, Агра және Оудхтың біріккен провинцияларындағы алты және Цейлондағы жеті колледж университеттен бөлінді. Бөлінулер 1948 жылға дейін жалғасты. Орисса мен Бихар провинцияларындағы мектептер мен колледждер 1917 жылы құрылған Патна университетіне қарады. Рангун университеті 1920 жылы құрылды және 1921 жылы Бирма аймағы оған қарады. Сол жылы Дака университеті құрылды және Шығыс Бенгалиядағы кейбір колледждер оған қарады, ал Үндістанның 1947 жылғы бөлінісімен толық бақылау үзілді. 1948 жылы Гаухати университеті құрылғаннан кейін Ассамдағы барлық мектептер мен колледждер университеттен шығып кетті. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Батыс Бенгалияда 151 колледж және 22 институт пен орталық университетпен байланысты. Құрамына кіретін колледждердің кейбіреулері:

At one time, the university had a huge catchment area in British India, ranging from Lahore in the west to Rangoon in east and Ceylon in the south. Colleges like Thomason Engineering College (now IIT Roorkee), Muhammedan Anglo Oriental College (now Aligarh Muslim University) etc. were affiliated to the university. Schools situated in districts like Rawalpindi, Lahore, Jaypur, Cawnpur, Lucknow, and Mussoorie used to prepare and send students for the university entrance examination. No provisions to curtail territorial control were made after establishment of University of Punjab and Allahabad in 1882 and 1887 respectively. After the Indian Universities Act of 1904 came in, however, for the first time, the university's control was curtailed to Bengal (which included Orissa and Bihar), Assam and Burma provinces. In the act, the Governor General in Council was given the power to the limit territorial jurisdiction of the five universities; Calcutta, Bombay, Madras, the Punjab and Allahabad. Following the Government of British India notification on 20 August 1904, Ceylon went under the University of Madras; provinces, states and agencies of Central India, such as the Central India Agency, Rajputana Agency, United Provinces of Agra and Oudh etc. went to the hands of University of Allahabad; Northern and North Western provinces and states went under the University of Punjab. Jurisdiction of schools and colleges in Eastern India was retained by Calcutta University. By 1907, two colleges in Punjab, three in the Central Province, five in the State of Rajputana Agency, six in the United Provinces of Agra and Oudh and seven in Ceylon were disaffiliated. A series of disaffiliations continued till 1948. Schools and colleges in Orissa and Bihar province went under University of Patna after its establishment in 1917. University of Rangoon was established in 1920 and the Burma region went under it in 1921. In the same year, University of Dacca was established and some colleges in East Bengal went under it and whole control was cut with the partition of India in 1947. In 1948, all the schools and colleges in Assam left the university after the establishment of Gauhati University. As of 2020, 151 colleges and 22 institutes and centres, in West Bengal are affiliated with the university. Some of the affiliated colleges include:

Факультеттер, кафедралар және орталықтар

Университетте жеті факультетке бөлінген 60 кафедра бар: өнер, коммерция, әлеуметтік қамқорлық және бизнес-менеджмент, білім беру, журналистика және кітапхана ғылымы, инженерия және технология, көркем өнер, музыка және үй шаруашылығы, құқық және ғылым; сондай-ақ алты кафедрасы бар ауыл шаруашылығы институты. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жабылды. 1954 жылы университет Балигунж ғылым колледжінде ауыл шаруашылығы бойынша аспирантуралық кафедра ашты, онда ауыл шаруашылығы ботаникасы ғана оқытылды; екі жылдан кейін Ветеринария ғылымдары институты қосылып, кафедра ауыл шаруашылығы және ветеринария ғылымдары факультетіне дейін жетілдірілді. 2002 жылы университет Калькуттаның оңтүстігіндегі Баруипурдағы ауыл шаруашылығы тәжірибелік шаруашылығында ауыл шаруашылығы бойынша бакалавриат курстарын қайта ашуға шешім қабылдады. Сол жылы кафедра жеке Ауыл шаруашылығы ғылымдары институты болып қайта құрылды. Өнер факультеті 23 кафедрадан тұрады; коммерция факультеті үш кафедрадан тұрады; білім беру, журналистика және кітапхана ғылымы факультеттері үш кафедрадан тұрады; инженерия және технология факультеті сегіз кафедрадан тұрады; ғылым факультетінде 22 кафедра бар, ал үй шаруашылығы факультеті тамақтандыру және диетология, адам дамуы және үй шаруашылығы сияқты пәндер бойынша курстар ұсынады. Инженерия курстарына түсу Батыс Бенгалияның біртұтас кіру емтиханының (WBJEE) нәтижелеріне сүйенеді. Ал аспирантура және докторантураға түсу үшін университет өткізетін кіру емтиханына немесе жазбаша сынаққа түсу керек, сондай-ақ UGC өткізетін тиісті пән бойынша ұлттық деңгейдегі емтиханға да қатысуға болады. Емтихан нәтижелері негізінде үміткерлердің тізімі жасалады.

Зерттеу

Бакалавриат студенттері инженерлік мамандық бойынша үш немесе төрт жылдық бағдарламаға қабылдануы мүмкін. Студенттер университетке түскен кезде мамандық таңдайды және университеттегі кәсіби немесе жеке қаржыландырылатын магистратура бағдарламаларын таңдамаса, оны өзгерте алмайды. Ғылым және бизнес салаларына жоғары сұраныс бар, бұл көбінесе жақсы жұмысқа орналасу мүмкіндігін күтумен байланысты. Көптеген бағдарламалар жылдық цикл бойынша ұйымдастырылады, бірақ кейбір бағдарламалар семестрлік циклге тәуелді. Көптеген кафедралар бір жылдық немесе бірнеше жылдық магистратура бағдарламаларын ұсынады. Ғылыми зерттеулер мамандандырылған институттарда да, жеке кафедраларда да жүргізіледі, олардың көпшілігінде докторантура бағдарламалары бар. Университетте 18 зерттеу орталығы, 710 оқытушы, 3000 оқытушы емес қызметкер және 11000 аспирант бар.

Кітапханалар

Асутош Сикша Праганның орталық кітапханасы 1870 жылдар шамасында құрылды.

Баспа ісі

Университеттің University Press and Publications деп аталатын жеке баспасы және 20 ғасырда құрылған кітап қоймасы бар. Ол университет өткізетін барлық емтихандарға арналған оқулықтар, монографиялар, журналдар және құпия құжаттарды жариялайды. Сонымен қатар, ол Азиядағы ең көне университет журналдарының бірі – The Calcutta Review журналын шығарады. The Calcutta Review журналы 1844 жылғы мамыр айында сэр Джон Кей тарапынан құрылған. Ол 1913 жылдан бері жылда екі рет жарық көреді.

Рейтингтер

Халықаралық деңгейде Калькутта университеті 2023 жылғы QS World University Rankings-те 801–1000 аралығында саналады. 2009 және 2017 жылдары NAAC Калькутта университетіне аккредиттеудің екінші және үшінші циклында ең жоғары "А" бағасын берді. 8 желтоқсан 2005 жылы UGC Калькутта университетін "Даму әлеуеті бар университет" деп мойындады. Сонымен қатар, университет "Нақты бір сала бойынша дамыған орталық" мәртебесіне ие болды, ол электрофизиологиялық және нейробейнелеу зерттеулері, соның ішінде математикалық модельдеуді қамтиды. Университеттегі қолжазбалар кітапханасы 2003 жылы құрылған Ұлттық қолжазбалар миссиясы аясында "қолжазбаларды сақтау орталығы" деп белгіленді. Табиғат ғылымдары және гуманитарлық пәндер бойынша докторантураға түсуге арналған Ұлттық біліктілік емтиханында (National Eligibility Test) тапсырған және Үндістан үкіметінің толық стипендиясын алуға құқылы студенттер саны университетте ең көп. Университет Біріккен Ұлттар Ұйымының Академиялық әсер ету бастамасының қатысушысы болып табылады.

Студенттік өмір

Университеттің Майданда әртүрлі спорт түрлері ойналатын алаңы мен шатыры бар. Футбол, садақ ату, баскетбол және хоккей сияқты спорт түрлері бойынша колледждер арасында турнирлер де ұйымдастырылады. Университеттің қайық шаруа клубы 1983 жылы Рабиндра Саробарда құрылған. Калькутта университетінің студенттік одағы кейде әлеуметтік және мәдени шаралар ұйымдастырады, олардың ішінде қан донорлары лагерьлері, экологиялық сананы арттыру бағдарламалары, көмек қорларын жинау, Мұғалімдер күнін тойлау және Сарасвати пужасы бар. Қала ішінде орналасқан көптеген қарастырылған бакалавриат колледждердің өз студенттік жатақханалары бар. Университетте 17 жатақхана бар, олардың сегізі (екісі бакалавриат студенттері үшін, ал алтауы магистр студенттері үшін) қыздарға арналған. Барлығы 13 жатақхана қала бойынша жалдамаға тұратын студенттерге арналған.

Университет әндері

1938 жылы сол кездегі вице-канцлер Сыма Прасад Мукерджи Рабиндранат Тагордан университет үшін "университет әнін" жазуды сұрады. Рабиндранат бір әннің орнына екі ән жазды: "Чоло Джей, Чоло Джей" және "Субхо Кармапате Даро Нирваё Гаан" (ағылшын тілінде, "Соғылайық, соғылайық" және "Жақсылық жолында қорқынышсыз әнмен жол тартайық"). Бірінші ән 1937 жылдың 24 қаңтарында университет құрылған күні студенттер шеруде орындап, қабылдады. Университеттің 100 жылдығынан кейінгі алтын мерейтой жылында екінші ән жаңа университет әні ретінде қабылданып, қолданысқа енгізілді.

Белгілі түлектер мен оқытушылар

Университет көптеген ғалымдарды, инженерлерді, әлемдік көшбасшыларды, Нобель сыйлығының лауреаттары мен оқытушыларды тәрбиеледі. Бенгалия мен Үндістанның ең көне университеті ретінде ол өмірдің түрлі салаларынан келген студенттерді қызықтырады. Нобель сыйлығының лауреаттары, оқыған немесе жұмыс істегендердің арасында Рабиндранат Тагор, Чандрасехара Венката Раман, Рональд Росс, Амартия Сен және Абхижит Банерджи бар. «Оскар» сыйлығын жеңіп алған режиссер Сатьяжит Рэй, Үндістанның ұлттық әнінің авторы Банким Чандра Чаттопадхяй, сондай-ақ «Падма Шри» сыйлығын жеңіп алған режиссер Тарун Мажумдар осы университеттің түлектері болды. Университетте оқыған өнеркәсіпшілердің ішінде сэр Раджен Мукерджи, Рама Прасад Гоенка, Лакшми Миттал және Адития Бирла бар. Университетпен байланысты белгілі ғалымдар, дәрігерлер және математиктер: Жағадиш Чандра Бос, Прафулла Чандра Рэй, Мегхнад Саха, Анил Кумар Гайн, Сатиендра Натх Бос, Субир Кумар Гош, Ашоке Сен, Сангамитра Бандиопадхьяй, Ц. Р. Рао, Асима Чаттерджи және Уджвал Маулик. Пакистанның негізін қалаушылардың бірі Фатима Джинна осы университеттің стоматология факультетін бітірген. Ұлттық көшбасшы және Үндістан Ұлттық Конгресінің бұрынғы президенті, Үндістан Ұлттық Армиясының негізін қалаушысы және Бос Үндістанның Уақытша үкіметінің басшысы болған Нетажи Субхас Чандра Бос та университетке біршама уақыт арнады. Үндістан Ұлттық Конгресінің басқа президенттері: Вомеш Чандра Боннерджи, Сурендранатх Баннерджи, Анандмохан Бос, Ромеш Чундер Датт, Бхупендра Натх Бос және Мадан Мохан Малавия. Малавия сондай-ақ Банарас индуистік университетінің негізін қалаушы болды. Осы университетпен байланысты Үндістан президенттерінің арасында Раджендра Прасад (оқыған) және Сарвапалли Радакришнан (оқытушылық қызмет атқарған) және Пранаб Мукерджи бар, олар екеуі де университетте және оның қарастырылатын колледждерінде оқыған және оқытқан. Үндістанның бұрынғы вице-президенті Мұхаммед Хамид Ансари, сондай-ақ Үндістанның бұрынғы вице-премьері Джагживан Рам да осы университетті бітірген. Университетте Үндістанның көптеген штаттарының губернаторлары оқыды, оның ішінде Бихар мен Одишаның алғашқы губернаторлары, Райпурдың 1-ші бароны, Пенджаб және Уттар-Прадеш губернаторы Чандешвар Прасад Нараян Сингх, Дели, Мегалея, Уттар-Прадеш және қазіргі Уттаркханд штатының губернаторы Банвари Лал Жоши оқыды. Үндістанның Күшбехар және Сараикела княздіктерінің бұрынғы билеушілері, сондай-ақ Кашмирдің колониялық дәуірдегі премьер-министрлері Альбион Раджкумар Банерджи мен біртілді Бенгалияның А. К. Фазлул Хук осы университеттің түлектері болды.

The university has produced many scientists, engineers, world leaders, Nobel laureates and teachers. As the oldest university of Bengal and India, it attracts students from diverse walks of life. Nobel laureates who either studied or worked there include Rabindranath Tagore, Chandrasekhara Venkata Raman, Ronald Ross, Amartya Sen and Abhijit Banerjee. The Academy Award winning director Satyajit Ray was an alumnus of the university, as was the composer of the national song of India, Bankim Chandra Chattopadhyay, as was Padma Shri Award winning director Tarun Majumdar. Some of the industrialists who studied at the university include Sir Rajen Mookerjee, Rama Prasad Goenka, Lakshmi Mittal, and Aditya Birla. Notable scientists, medical doctors and mathematicians associated with the university include Jagadish Chandra Bose, Prafulla Chandra Ray, Meghnad Saha, Anil Kumar Gain, Satyendra Nath Bose, Subir Kumar Ghosh, Ashoke Sen, Sanghamitra Bandyopadhyay, C. R. Rao, Asima Chatterjee, and Ujjwal Maulik. Fatima Jinnah, one of the leading founders of Pakistan, studied dentistry at the university. A nationalist leader and former president of the Indian National Congress, co founder of the Indian National Army, and head of state of the Provisional Government of Free India, Netaji Subhas Chandra Bose also spent some time at the university. Other presidents of the Indian National Congress include Womesh Chandra Bonnerjee, Surendranath Banerjee, Anandamohan Bose, Romesh Chunder Dutt, Bhupendra Nath Bose and Madan Mohan Malaviya. Malaviya was also the founder of the Banaras Hindu University. Among the presidents of India associated with this university are Rajendra Prasad (who studied there) and Sarvapalli Radhakrishnan (who taught there), and Pranab Mukherjee, who both studied and taught at affiliated colleges of the university. The former vice president of India, Mohammad Hamid Ansari studied there, as did a former deputy prime minister of India, Jagjivan Ram. Many governors of Indian states studied at the university including the first Indian governors of Bihar and Odisha, Lord Satyendra Prasanna Sinha, 1st Baron Sinha of Raipur, Chandeshwar Prasad Narayan Singh, governor of the Punjab and Uttar Pradesh, and Banwari Lal Joshi, the former governor of Delhi, Meghalaya, Uttar Pradesh and the current governor of Uttarakhand. The former rulers of the Indian princely state of Coochbehar and of Saraikela were also alumni of this university, as were colonial era prime ministers Albion Rajkumar Banerjee of Kashmir and A. K. Fazlul Huq of undivided Bengal.