Кіріспе

Бенгалиялық педагог, юрист, адвокат және математик (1864–1924) жазушы Ашутош Мукерджи.

Сер Ашутош Мукерджи (сондай-ақ Ашутош Мукерджи деп ағылшыншаланған) (29 маусым 1864 – 25 мамыр 1924) – Бенгалияның көрнекті педагогы, юрисі, адвокаты және математигі. Ол Калькутта университетінен математика және физика бойынша екі мамандықтан (MA және MSc) бірдей диплом алған алғашқы студент. Үнді біліміндегі ең ықпалды тұлғалардың бірі, ол зор тұлға, жоғары өзімсенімділікке, батылдыққа және ұйымдастыру қабілетіне ие болған. Калькутта университетінің төрт екі жылдық мерзімге (1906–1914 жж.) және бір екі жылдық мерзімге (1921–1923 жж.) вице-канцлері болған Мукерджи 1906 жылы Бенгал техникалық институтының негізін қалады, кейін ол Джадавпур университеті деп аталды, ал 1914 жылы Калькутта университетінің Ғылым колледжін (Раджабазар ғылым колледжі) құрды. Мукерджи Хазра заң колледжі деп белгілі Заң колледжінің құрылуында да маңызды рөл атқарды. 1908 жылы Мукерджи Калькутта математикалық қоғамын құрды және 1908 жылдан 1923 жылға дейін қоғамның президенті болды. Ол сондай-ақ 1914 жылы Раджабазар ғылым колледжінде өткен Үндістан ғылым конгресінің ашылу сессиясының президенті болды, оны өзі құрған. Ашутош колледжі де 1916 жылы оның басшылығымен құрылды, ол Калькутта университетінің вице-канцлері болған кезде. Оны жоғары өзімсенімділігі, батылдығы және академиялық адалдығы үшін көбінесе «Банглар Баг» («Бенгал жолбарысы») деп атайды. Тарихшы Д. Р. Бхандаркардың сөзіне сүйенсек, «Викрамадитья» атағы да Сер Ашутош Мукерджиге тиесілі.

Ерте өмір

Ашутош Мукерджи 1864 жылғы 29 маусымда Калькуттадағы Боубазарда брахман отбасында дүниеге келді. Оның анасы Джагаттарини Деви, әкесі Ганг Прасад Мухопадхьяя – Калькуттадағы Оңтүстік қала маңы мектебін құрған танымал дәрігер. Оның шежіресінде бірнеше көрнекті санскрит ғалымдары болған, соның ішінде Пандит Рамчандра Таркаланкар – «ньяя» профессоры, оны Уоррен Хейстингс Калькуттадағы Санскрит колледжінің кафедрасына тағайындаған. Жастайынан ғылым мен әдебиетке толы үй ортасында өскен Ашутош Бхуванипурдың Чакраберия ауданындағы Сису Видаялайа мектебіне барып, математикаға ертеден бейімділігін көрсетті. Кішкентай кезінде ол Ишвар Чандра Видьясагармен танысты, ол оның өміріне зор әсер етті. Ол Мадхусудан Дастың шәкірті болды.

Жеке өмір

Мұхержі 1885 жылы Жоғамая Деви Бхаттачарьяға (1871–16 шілде 1958) үйленді. Олардың жеті баласы болды: Камала (1895 жылы туған), Рама Прасад (1896–1983), Сыма Прасад (1901–1953), Ума Прасад (1902–1997), Амала (1905 жылы туған), Бама Прасад (1906 жылы туған) және Рамала (1908 жылы туған). Оның ұлы Сыма Прасад Мукерджи, балаларының ең танымал азаматы, қазіргі Үндістан халық партиясының тікелей алдағысы – Бхаратия Джана Сангхты құрды. Рама Прасад Калькутта жоғары сотының судьясы болды, ал Ума Прасад Гималай тауларына жасаған саяхаттарымен және саяхатшы-жазушы ретінде танылды, оның «Манимахеш» саяхатнамасы үшін Сахития Академия сыйлығымен марапатталды. Оның немересі Читтатош Мукерджи Калькутта жоғары сотының төрағасы болды.