Кіріспе
Hanoi Rocks – 1979 жылы құрылған фин рок-тобы. Олар Ұлыбританиядағы чарттарда алғашқы болып тіркелген фин тобы және Жапонияда да танымал болды. 1984 жылға қарай, топ CBS лейблы үшін алғашқы ірі альбомын шығарғаннан кейін және алғашқы АҚШ турнесіне шыққаннан кейін халықаралық деңгейде танылуға жақын деп есептелді. Алайда, 1984 жылдың желтоқсан айында барабаншысы Николас "Раззл" Динглинің, Винс Нил басқарған мас күйдегі көлік апатында қаза болуы салдарынан турне уақытынан бұрын тоқтатылды. Топ бұл жоғалтудан ешқашан қалпына келмеді және 1985 жылдың маусымында тарағанын жариялады. Бірінші тараптан кейін, вокалист Майкл Монро 1989 жылы американдық Billboard 200 чартында тіркелген алғашқы фин артисі болды. Монро және бастапқы гитарист Энди МакКой 2001 жылы 2009 жылға дейін жалғасқан жаңа құраммен қайта бірікті. Музыкалық жағынан дәстүрлі рок-н-ролл мен панкқа жақын болғанымен, Hanoi Rocks Guns N' Roses, Skid Row және Poison сияқты топтар үшін глам-метал жанрында маңызды ықпал еткен топ ретінде танылды. 2000-шы жылдары топтың тур-менеджері болған фин радио және телеарнасының белгілі тұлғасы Йон Никуланың айтуынша, Hanoi Rocks альбомдары әлем бойынша 780 000-1 000 000 дана сатылды, оның көп бөлігі Скандинавия және Жапонияда. Бастапқы құрам (Майкл Монро, Энди МакКой, Насти Суицид, Сами Яффа және Гип Казино) 2022 жылдың 23 қыркүйегінде Хельсинки мұз сарайында өткен Монроның 60 жылдық мерейтойына арналған концертте қайта қосылды.
Hanoi Rocks were a Finnish rock band formed in 1979. They were the first Finnish band to chart in the UK and they were also popular in Japan. By 1984, the band was considered to be on the verge of an international breakthrough when they released their first major label album for CBS and headed for their first US tour. The tour was however cut short when their drummer Nicholas "Razzle" Dingley died in a drunk driving incident with Vince Neil behind the wheel in December 1984. The band never recovered from the loss and announced their split in June 1985. After their initial break up, lead singer Michael Monroe became the first Finnish artist to chart on the American Billboard 200 in 1989. Monroe and original lead guitarist Andy McCoy reunited in 2001 with a new lineup that lasted until 2009. Although musically closer to traditional rock n' roll and punk, Hanoi Rocks has been cited as a major influence in the glam metal genre for bands such as Guns N' Roses, Skid Row and Poison. According to Finnish radio and TV personality Jone Nikula, who was the band's tour manager in the 2000s, Hanoi Rocks's albums have sold between 780,000 and 1,000,000 copies around the world, mostly in Scandinavia and Japan. The original line up (Michael Monroe, Andy McCoy, Nasty Suicide, Sami Yaffa and Gyp Casino) reunited at Monroe's 60 year birthday concert on 23 September 2022 at the Helsinki Ice Hall.
Құрылуы мен алғашқы жылдары (1979-1980 жж.)
Hanoi Rocks тобы 1979 жылы Хельсинкиде Майкл Монро (Мэтти Фагерхольм) және оның досы, гитарист Энди Маккой (Анти Хулкко) құрды. Маккой бірден топқа қосылмады, себебі ол фин панк-тобы Pelle Miljoona Oy гитарисі болды. Маккой Монроға кейін қосылатыны туралы келісіммен топ құруға рұқсат берді. Hanoi Rocks-тің алғашқы құрамы Майкл Монро вокалмен, бұрынғы Pelle Miljoona Oy гитарисі Стефан Пиеснак, Монроның гитарисі Nasty Suicide, бассист Недо Соининен және барабаншы Пеки Сирола болды. Топ фин клубтарында Маккой мен Монроның өзіндік әндерін, сондай-ақ Cheap Trick-тің "He's a Whore", The Police-тің "Born in the 50s" және MC5-тің "Looking at You" сияқты кавер-әндерін орындады. Топтың алғашқы концерттерінің бірінде Финляндияға Игги Поп пен Франк Заппа сияқты танымал әртістерді әкелген Сеппо Вестеринен болды. Вестеринен Маккой мен Монромен сөйлескеннен кейін топтың менеджері атанды. 1980 жылдың соңында Энди Маккой Pelle Miljoona Oy тобынан Hanoi Rocks-қа қосылу үшін кетті, ал кейін оған тағы бір бұрынғы Pelle Miljoona Oy мүшесі, бассист Сами Яффа қосылды. Маккой есірткі сақтағаны үшін тұтқындалған Стефан Пиеснактың орнын, ал Яффа Недоның орнын басты. Ол кезде Пеки топтан кетіп қалған еді, ал олар Стокгольмге көшкен кезде Монро мен Маккойдың ескі досы, барабаншы Гип Казиноны жалдады.
Стокгольм, алғашқы жазбалар және Лондон (19801981)
Стокгольмге көшіп келгенде, топ мүшелері көбінесе көшеде ақша сұрап күн көріп өмір сүрді, тек Энди МакКой бай әйел досымен бірге тұрды. 1980 жылдың қараша айында топ «Йоханна Кустаннус» компаниясымен келісім шарт жасасып, «I Want You / Kill City Kills» атты тұңғыш синглын шығарды. Продюсерлік Майкл Монро мен Энди МакКойдың бірлескен жұмысы болды, олар өздерін «The Muddy Twins» деп атады. Альбом жақсы қабылданып, Финляндиялық альбомдар тізімінде бесінші орынға ие болды. 1981 жылдың қыркүйегінде Швеция мен Финляндияда кең ауқымды гастрольдерден кейін топ Лондонға көшіп, екінші альбомын жазды. 19 қыркүйекте топ Лондонның «Marquee Club» клубында алғашқы рет сахнаға шықты. Қарашаның соңында олар Финляндияға оралып, «Desperados / Devil Woman» синглын жарыққа шығарды. Ал желтоқсан айында «Dead by X Mas / Nothing New» атты тағы бір сингл шықты.
Ориенталдық би және Разл қосылады (1982)
1982 жылдың қаңтар айында Hanoi Rocks тобы Лепаккода – концерттік зал және тәуелсіз жастар мәдениетінің орталығында – "Tragedy", "Oriental Beat" және "Motorvatin" әндеріне алғашқы музыкалық бейнелерін түсірді. Сол айда топ екінші альбомын, Oriental Beat-ті шығарды. Монроның Hanoi Rocks тобының әншісі екенін білген соң, ол бірнеше концертке қатысып, сахна артына барып, топтың барабаншысы болуды сұрады. Маккой мен Монро Гип Казиноны есірткіге тәуелді болғаны, депрессияға шалдыққаны және өзін-өзі өлтіру туралы ойлармен жүргені үшін жұмыстан шығарды, ал Разл жаңа барабаншы ретінде жұмысқа қабылданды. Hanoi Rocks 1983 жылдың маусымына дейін Ұлыбритания мен Финляндияда гастрольдік сапарда болды, содан кейін CBS компаниясымен 150 000 фунт стерлингтік келісім жасады.
Боб Эзрин және барлық сол ысырап болған жылдар (1983-1984)
1983 жылдың тамызында Hanoi Rocks «Until I Get You / Tragedy» және «Until I Get You / Tragedy / Oriental Beat» 7" синглдары мен 12" макси синглын шығарды. 13 тамызда Lick Records компаниясы Hanoi Rocks-тың алғашқы үш альбомын Ұлыбританияда тұңғыш рет жариялады. Келесі күні топ Финляндияның Турку қаласындағы Ruisrock фестивалінде өнер көрсетті. Концерт алдында Майкл Монро фин телеарнасы YLE-ге берген сұхбатында Маккой мен Suicide-тың спирттік ішімдікке құмарлығының шектен шыққанын, ал өзі ішімдік ішпейтінін және есірткі қолданбайтынын айтты. 1983 жылдың қазан айында продюсер Боб Езрин АҚШ-тан Лондонға Hanoi Rocks концертін көру үшін келді, ал желтоқсан айында келесі альбомның продюсері ретінде бекітілді. Олардың желтоқсан айында Marquee-де өткен концерттері жазылып, концерттік альбом және оған қоса концерттік бейнежазба ретінде шығарылды, екеуі де «All Those Wasted Years» деп аталды.
Көшуден екі қадам (1984)
1984 жылдың басында Hanoi Rocks және Боб Эзрин “Two Steps from the Move” әнін жазды, Энди Маккой мен Mötley Crüe тобының барабаншысы Томми Ли Нил мен Разлді іздеуге шықты. Олар апат орнына келді де, Нилдің қолдарына кісен салып, полиция машинасына отырғызғанын көрді. Оларға Разлдің ауруханаға жеткізілгенін және онда қайтыс болғанын хабарлады. Маккой бұл туралы топтың менеджері Сеппо Вестериненге айтты, ол кейін топтың қалған мүшелеріне жеткізді. Топ Лондонға қайтып оралды. Болмаған турлық концерттердің арасында 1985 жылдың 3 және 4 қаңтарында Хельсинкидегі Kulttuuritalo мәдениет үйінде өткен екі шоу ғана болды, олар “Europe A Go Go” деген атпен әлемдегі 200 миллион көрерменге тікелей эфирде көрсетілді. Екі шоу да Разлге арналған ескерткіштерге айналды, “Million Miles Away” әні оған арналды. Clash тобының бұрынғы барабаншысы Терри Чаймс барабан ойнады. 25 мамырда топтың жаңа барабаншысы швед барабаншысы Джордж Атлагич болатыны жарияланды. Осы кезде Монро мен Маккой Hanoi Rocks тобының өмірі аяқталды деген шешімге келді, себебі олар 2007 жылдан бері бірлесіп жұмыс істемеді және жағдай уақыт өте келе тоқырап қалды. Соңында Монро мен Маккой топты оларға мүмкін болған соңғы шегіне дейін жеткізгендерін және топтың таратылатынын мәлімдеді. 2008 жылдың соңында “All Those Wasted Years” атты автобиография жарық көрді. Онда Hanoi Rocks тобының 1980-жылдардағы мансабы баяндалды, сонымен қатар топтың және оның мүшелерінің сирек кездесетін фотосуреттері мен Монро, Маккой, Nasty Suicide, Gyp Casino, Сеппо Вестеринен, Ричард Бишоп және тағы да көптеген адамдармен жасалған жаңа сұхбаттар енгізілді. Hanoi Rocks Хельсинкидегі Tavastia клубында алты күн ішінде сегіз қоштасу концерті өткізетінін хабарлады. Барлық концерттерге билеттер сатылып кетті, ал топтың алғашқы гитарисі Nasty Suicide соңғы үш концертте арнайы қонақ ретінде пайда болды, Lacu да соңғы концертте өнер көрсетті. Соңғы концерт 2009 жылдың соңында “Buried Alive” деген атпен DVD ретінде шығарылды.
Мұра
Hanoi Rocks ешқашан үлкен коммерциялық табысқа қол жеткізбегенмен, олардың өте үлкен жанкүйерлер тобы бар және музыкалық стилі мен қарқынды тікелей өнер көрсетулері үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. 1985 жылдың 5 қаңтарында Hanoi Rocks Sounds журналының жүргізген сауалында дерлік барлық санатта көзге түсті, оның ішінде «Үздік альбом» (5-орын), «Үздік топ» (2-орын) және «Үздік концерттік топ» (3-орын). Hanoi Rocks-тың ықпалын Guns N' Roses сияқты түрлі топтарда көруге болады, ал олардың гламурлық имиджін Poison, L.A. Guns және Ratt сияқты көптеген топтар пайдаланды. Manic Street Preachers, Murderdolls, Skid Row және Foo Fighters сияқты басқа топтар да Hanoi Rocks-тың жанкүйерлері екенін мойындады. Alice in Chains тобының алғашқы кезеңдерінде Hanoi Rocks-тың «Taxi Driver» әнін жиі орындаған. The 69 Eyes (Маккой онымен де жұмыс істеді) және Negative сияқты басқа фин рок топтары да Hanoi Rocks-тың ықпалында болды. Финляндияда Hanoi Rocks өз заманында халықаралық деңгейде танымалы болуға ең жақын келген фин рок-тобы ретінде танымал, бірақ кейін HIM, Nightwish, Sonata Arctica, Stratovarius, Children of Bodom және Turisas сияқты топтар озып кетті. Hanoi Rocks 1970-ші жылдардың глам-рок стилін қайтадан сәнге енгізді. 2003 жылы Nasty Suicide-тің топтың имиджі туралы сұрағанда, ол Майкл Монромен бірге панк-стиліндегі былғары күрткілерді сақтап, оған «трансвеститтерге тән» бір түрлі әсер беруге шешім қабылдағанын айтты. Hanoi Rocks 1980-ші жылдардың көптеген глам-топтарына әсер еткенімен, кейбіреулер осы топтар Hanoi Rocks-ты ұрлап алды деп санайды. 2008 жылы ағылшын хард-рок тобы Def Leppard-тың вокалисі Джо Эллиотт 1980-ші жылдардағы Mötley Crüe және Poison сияқты глам-металл топтарын ұнатпайтынын айтты және Hanoi Rocks туралы былай деді:
Майкл Монро және Hanoi Rocks көптеген рок-н-ролл әртістері мен топтарына әсер етті: Slash және Duff McKagan Razzle-дың қазасынан кейін тоқтатылған Лос-Анджелестегі сатылып кеткен концерттерге билет сатып алған. Foo Fighters гитарисі Крис Шифлетт «All Those Wasted Years» автобиографиясында былай дейді: «Адамдар Hanoi Rocks-тың суреттерін көргеннен кейін Голливуд сахнасы бір түндік уақытта өзгерді. Содан кейін барлығы Монро сияқты шаштар, киімдер мен макияж киді». Майкл Монро және Hanoi Rocks Голливудтың глам-рок сахнасын бастаушылар ретінде жиі аталады, одан кейін Mötley Crüe, Jetboy, L.A. Guns және Poison сияқты 1980-ші жылдардың көптеген глам, панк және хард-рок топтары қабылдап, дамытты. Hanoi Rocks «Metal: A Headbanger's Journey» деректі фильмінде барлық уақыттағы ең ықпалды глам-металл топтарының бірі ретінде көрсетілді. Американдық VH1 телеарнасы барлық уақыттағы ең үздік «шашты топтарды» атады, ал Hanoi Rocks 40-шы орынды иеленді. Сэм Яффадан бұл туралы сұрағанда, ол: «Біз шапқыштар тобымыз, шашты топ емес!» деп жауап берді. 2013 жылы американдық LA Weekly газеті Hanoi Rocks-ты «Барлық уақыттың 15 ең жақсы металл тобы» тізімінде 1-орынға қойды. Энди Маккой Guns N' Roses тобының «Paradise City» әні Hanoi Rocks-тың бірнеше рифтерінен құралғанын айтты. Ол, «Lost in the City» әнінің рифін баяулатқандарын айтты. Nasty Suicide-ті «Paradise City» музыкалық видеосында да көруге болады. Guns N' Roses тобының «Right Next Door to Hell» әнін бұрынғы Hanoi Rocks бас гитарисі Тимо Кальтио бірлесіп жазған. Hanoi Rocks 1998 жылғы саундтрек альбомындағы Брет Майклс-тың «Human Zoo» әнінде еске алынған. Hanoi Rocks NOFX тобының 2003 жылғы «The War on Errorism» альбомындағы «We Got Two Jealous Agains» әнінде еске алынған. Hanoi Rocks Red House Painters тобының 2001 жылғы «Old Ramon» альбомындағы «Cruiser» әнінде еске алынған. 2022 жылғы телесериалдағы Peacemaker кейіпкері Hanoi Rocks-ты «барлық уақыттағы ең ұлы топ» деп атады. Сондай-ақ, осы эпизодта Hanoi Rocks-тың «11th Street Kids» және «Fallen Star» әндері де ойнатылды.