Кіріспе
Америкалық спорт комментаторы (1913–1996)
Мел Аллен (нағыз аты Мелвин Аллен Израиль; 14 ақпан 1913 – 16 маусым 1996) – американдық спорт комментаторы, ең көп танылғаны Нью-Йорк Янкис командасының басты ойын комментаторы қызметін атқарғандығымен. 1940-шы, 1950-ші және 1960-шы жылдардағы мансабының шарықталу кезеңінде Аллен өз саласының ең белгілі өкілі болды, оның дауысы миллиондаған адамға мәлім болды. Қайтысынан жылдар өткен соң да, ол "Янкилердің дауысы" деп жарнамаланады. Аллен өмірінің соңғы жылдарында "Бейсболдағы осы апта" бағдарламасын алғаш рет жүргізді.
Ерте өмір және мансап
Мелвин Аллен Израиль Алабама штатының Бирмингем қаласында дүниеге келген. Ол Алабама университетінде оқыды, онда студенттік кезінде Каппа Ну бауырластығының мүшесі болды. Алабамада оқып жүргенде Израиль Алабама Кримсон Тайд футбол командасының ойындарын жариялап тұрды. 1933 жылы Бирмингем радиостанциясы WBRC-нің станция директоры немесе спорт директоры Алабаманың бас жаттықтырушысы Фрэнк Томасқа жаңа ойын комментаторын ұсынуын сұрағанда, ол Алленді ұсынды. Оның алғашқы эфирі сол жылы Тулан Грин Вейв командасына қарсы өткен Алабаманың үйіндегі бірінші ойыны болды. Аллен 1937 жылы Алабама университетінің құқық факультетін бітірді. Бітірген соң Аллен бір апта демалысқа Нью-Йоркке пойызбен барды. Сол демалыс барысында ол CBS радиожелісінде штаттық жариялаушы лауазымына қатысты сынақтан өтті. CBS басшылары Алленді бұрыннан білген, өйткені желідегі жетекші спорт комментаторы Тед Хаузинг оның Кримсон Тайд эфирлерінің көп бөлігін тыңдаған. Оны аптасына 45 долларға (1937 жылы 45 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> тең) жұмысқа алды. Ол көбінесе спорттан тыс жариялаулар жасады, мысалы, биг-бендтердің қашықтан қосылуы немесе "Ақиқат немесе салдары" сияқты ойын-шоуларды жүргізді, спорт комментаторы Хаузинг пен жаңалықтарды оқушы Боб Троуттың дублері болды. CBS-тегі алғашқы жылында Аллен әнші Кейт Смит эфирінен үзіліс жасаған кезде Хинденбург апаты туралы хабарлады. Ол жаңбыр салдарынан кешіккен Вандербильт кубогынан ұшақтан жарты сағат бойы тікелей эфирде сөйлеген кезде ұлттық деңгейде танымал болды. 1939 жылы ол Уорнер Бразерс және Витафон фильмінің музыкалық қысқаметражды фильмі "Эфирде" (On the Air) дикторы болды, онда Лейт Стивенс пен Saturday Night Swing Club қатысты. Стивен Борелли өзінің "How About That?!" (Алленнің үй командасының керемет ойынынан кейін сүйіп айтатын сөзі) атты өмірбаянында, 1937 жылы Мелвин Израиль желіге қосылған жылы CBS ұсынысымен, эфирде басқа тегін қолдануын айтты. Ол өзінің және әкесінің орта атын – Алленді таңдады және 1943 жылы заңды түрде атын Мелвин Аллен деп өзгертті. Бұл команданың жиі Әлем сериясына қатысуымен нығайды. Аллен ақырында радио және теледидардан 22 Әлем сериясын шақырды, оның ішінде 1947 мен 1963 жылдар аралығындағы 17 жылдың ішіндегі барлық сериядан басқа біреуін, сондай-ақ 24 All-Star ойынын шақырды. Джек Грейни бұрынғы ойыншы болғандықтан қатыса алмады, ал Джимми Дадли жеткіліксіз тәжірибесі болғандықтан қарастырылмады. 1952 жылы Аллен жаңадан құрылған Mad сатирикалық комикс кітабында пародиаланған үш танымал тұлғаның бірі болды. Екінші нөмірде Аллен, Гиганттар командасының басқарушысы Лео Дюрочер және Атақты Янкилер командасының қақпашысы Йоги Берра бейсбол туралы "Хекс!" атты әңгімеде карикатураланды, суретшісі Джек Дэвис болды. Оның келбеті 1949 және 1950 жылдар аралығында Standard Comics компаниясымен "Mel Allen's Sports Comics" сериясының екі саны үшін лицензияланды. Рас Ходжес Янкилер кабинасынан Нью-Йорк (және 1958 жылдан бастап Сан-Франциско) Гиганттарының дауысына кеткеннен кейін, жас Курт Гоуди 1949 және 1950 жылдары Алленнің эфирдегі серігі ретінде оны алмастырды, ол ұлттық іріктеуде жеңіске жеткеннен кейін Оклахома-Ситиден шақырылды. Өзінің туған жері Вайомингтен шыққан Гоуди Мел Алленнің кеңесін өзінің эфирдегі табысының маңызды факторы деп есептеді және 1951 жылдан 1965 жылға дейін Бостон Ред Сокс командасының дауысы болды. Алленнің бұрынғы қарсыласы және жиі Әлем сериясының эфирдегі серігі болған Бруклин Доджерс командасының комментаторы Ред Барбер 1954 жылы Янкилер кабинасына қосылды және Аллен жұмыстан шығарылғанға дейін он жыл бойы бірге жұмыс істеді. Аллен 1960 жылғы Әлем сериясының 7-ші ойынының екінші жартысын шақырды, өйткені эфирлік міндеттер Аллен мен Питтсбург комментаторы Боб Принске бөлінді. Билл Мазероски Ралф Терриге қарсы соққан голмен Питтсбург Пираттарына күзгі классикалық ойында жеңіс сыйлады. Бұл Әлем сериясының 7-ші ойынындағы голдың қақпадан қашықтықта соғылуының жалғыз оқиғасы болды. "Сол жаққа терең ұшып барады, көздеріңді ашық ұста! Доп барады... барады... жоғалып кетті! Әлем сериясы аяқталды! Мазероски сол жақтан қоршаудан гол соқты, пираттар 10-9 есебімен жеңіске жетіп, Әлем сериясын жеңді!" Мел Алленнің 1960 жылғы Әлем сериясының 7-ші ойынында Билл Мазероскидің жеңіс голын шақыруы (NBC телеарнасы). Аллен 1963 жылғы Әлем сериясының төртінші және соңғы ойынында дауысын жоғалтты, онда Доджерс Янкилерді төрт ойында жеңіп алды, және олардың ұзақ жылдар бойы комментаторы Вин Скалли ұлттық телеарнада Алленмен бірге болды, ол енді сөйлей алмағаннан кейін ойынның соңында өздігінен оның орнын басты, оған тыныштандырып: "Жарайды, Мел" деді. (Скалли ойынның бірінші жартысын жариялаған, ал Аллен екінші жартысын жариялауға кіріскен). Ұлттық футбол лигасының чемпионатында Аллен 1952 және 1953 жылдары Вашингтон Редскинз командасының ойын комментаторы, ал 1960 жылы WCBS AM арнасында Нью-Йорк Гиганттарының ойын комментаторы болды, ал Гиганттардың кейбір эфирлері CBS радиожелісі арқылы ұлттық деңгейде де таратылды. Ол Майами Долфинз және Майами Харрикейнз командаларының радио комментаторы болды. Аллен 1959 жылы Лео Дюрочер бейсболға бас жаттықтырушы ретінде оралғаннан кейін NBC арнасында "Jackpot Bowling" бағдарламасын жүргізді, бірақ боулинг туралы білімі жеткіліксіз болғандықтан ол танымал жүргізуші болмады және сәуір айында Буд Палмер оны бағдарламаның жүргізушісі ретінде алмастырды. Аллен 1961 жылғы Маккабиа ойындары туралы фильмді түсірді, ол Израильде өтті, және оны "The Sixth World Maccabiah Games" деп атады.
Спорттық емес жұмыстар
1940-жылдардың басында Аллен CBS радиосында "Отыз минут ойынға" бағдарламасын жүргізді. Бағдарламада "спорт пен музыка әлемінің тұлғаларымен сұхбаттар" өтті. 1940-жылдардың басында Мел Аллен Гленн Миллердің бірнеше радио бағдарламаларын да жариялады. 1947 жылы Аллен Нью-Йорктегі 1010 WINS радиосында диджей болып жұмыс істеді, күн сайын сағат 17:00-де бағдарлама шығарды. "Broadcasting" журналындағы станцияның жарнамасында бұл шоу "блоктық бағдарламалау жоспарымыздың бастапқы қадамы" деп сипатталды. 1960-жылдардың басында Аллен NBC радиосының демалыс күндері шығатын "Monitor" бағдарламасының сенбі күнгі үш сағаттық таңертеңгі бөлімін жүргізді. Ол сондай-ақ 1960-жылдардың соңына дейін бағдарламаға спорт жаңалықтарын қосты. Аллен көп жыл бойы Fox Movietone жаңалықтарына дауыстық түсіндірме берді. Аллен 1988 жылы "Жылаңаш мылтық: Полиция жасағының іс қағаздарынан!" комедиялық фильмінде эпизодтық рөлде пайда болды. 1994 жылы ол Бродвейдегі "Жынды Янкилер" қойылымында стадион дикторының дауысын өзінің дауысымен сомдады.
Янкилер жұмыстан босатты
1964 жылдың 21 қыркүйегінде, Әлем сериясі басталар алдында, «Янкилер» командасы Алленге 1965 жылға арналған келісімшарты жаңартылмағанын хабарлады. Сол кезде Әлем сериясіне қатысқан екі команданың да бас дикторлары NBC телеарнасы арқылы оны сөзбен суреттеуге міндетті болды. Аллен техникалық тұрғыдан 1964 жылғы Әлем сериясіне қатысуға құқылы болғанымен, Бейсбол комиссары Форд Фрик «Янкилердің» тілегімен, Алленнің радиодағы серігі, зейнеткерлеген «Янкилер» жұлдызы Фил Риццутоны сериялық командаға қосуға рұқсат берді. Бұл 1938 жылдан бергі «Янкилердің» төртінші Әлем сериясі болды, оны Аллен хабарлаған жоқ, және ол 1943 жылдан бергі алғашқысы еді (ол армиядағы қызметіне байланысты қатыса алмады). 1964 жылдың 17 желтоқсанында, көптеген БАҚ-тың пікірталастары мен жанкүйерлердің Алленнің сериядан қатыспауына наразылық білдіретін көптеген хаттарынан кейін, «Янкилер» Алленнің жұмыстан босатылғанын хабарлаған қысқа баспасөз хабарламасын жариялады; оның орнына Джо Гарагиола келді. Одан кейін NBC және Movietone оны жұмыстан шығарды. Бүгінгі күнге дейін «Янкилер» Алленнің кенеттен жұмыстан босатылуына ешқандай түсіндірме берген жоқ, және көптеген қауесет тарады. Қауесеттерге сүйенсек, Аллен гомосексуал, алкоголик, есірткіге тәуелді болған немесе нервтік ауруға шалдыққан болуы мүмкін. Кейін «Янкилер» Алленді «Янки» стадионындағы арнайы шараларды жүргізуге шақырды, соның ішінде Аллен бас диктор болған кезде өткізілген «Ескі мергендер күні» сияқты іс-шараларды. 1968 жылы клубқа қосылған «Янкилер» дикторы Франк Мессер оны «Ескі мергендер күні» және Микки Мантл күні сияқты басқа да арнайы іс-шаралардың жүргізушісі ретінде алмастырғанымен, «Янкилер» Алленді «Ескі мергендер» арасындағы көрсету ойындарына шақыруды және ойыншылардың қанағатқа толу рәсімдеріне қатысуға шақыруды жалғастырды.
Янкилерге қайта оралу
Аллен 1976 жылы Джон Стерлингпен бірге кабельдік телехабарлар үшін ойын алдындағы және ойыннан кейінгі жүргізуші ретінде «Янкилер» командасына қайта оралды, сонымен қатар ойынды тікелей баяндауды қайта бастады. Ол «SportsChannel New York» (қазір MSG Plus) телеарнасында Фил Рицзуто, Билл Уайт, Франк Мессер және кейде Фран Хилімен бірге «Янкилер» командасының кабельдік телехабарларын жариялады. Аллен 1985 жылға дейін «Янкилер» командасының тікелей баяндау тобында жұмыс істеді және 1980-жылдардың соңына дейін «Янкилер» телехабарларында және жарнамаларында сирек пайда болды. 1990 жылы Аллен WPIX телеарнасында «Янкилер» ойынына тікелей баяндама жасады, бұл оны бейсбол тарихындағы жеті онжылдыққа созылған бірінші комментатор етті. Алленнің мансабының соңғы кезеңіндегі есімде қалған сәттердің қатарында 1980 жылы «Янкилер» командасының ойыншысы Реджи Джексонның 400-ші хоум-раны және 1983 жылғы 4 шілдеде «Янкилер» питчері Дэйв Ригеттидің но-хиттері болды.
Бейсболдан осы аптада
Аллен өмірінің соңғы жылдарында "Бейсболдағы осы апта" атты синдикатталған таңдаулы сәттер шоуының жүргізушісі ретінде жаңа көрермендерге танылды, ол 1977 жылы басталып, өмірінің соңына дейін жүргізіп келді. FOX телеарнасы 2000 жылы (бір жылдық үзілістен кейін) бұл шоуды қайта іске қосып, 2002 жылға дейін шоудың басында және соңында Алленнің пластилинден жасалған бейнесін пайдаланды.
Марапаттар
Ұлттық спорт комментаторлары мен спорт журналистері қауымдастығы 1972 жылы Алленді өзінің Даңқ залына қабылдады. 1978 жылы ол Ред Барбермен бірге Бейсбол Даңқы залының Ford C. Frick сыйлығының алғашқы екі лауреаты атанды. 1985 жылы Аллен бұрынғы «Янки» командаласы (кейін «Ред Сокс» және NBC Sports тілшісі) Курт Гоуди мен Чикагоның көрнекті тұлғасы Джек Брикхауспен бірге Америка спорт комментаторлары қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. 1988 жылы ол Ұлттық радио Даңқ залына қабылдады.
Өлім және мұра
Аллен 1989 жылы ашық жүрек операциясынан өткен, 1996 жылы 16 маусымда 83 жасында жүрек жетіспеуінен қайтыс болды.