Кіріспе

Күн жүйесі планеталары мен олардың табиғи серіктерін ашу тарихы

Күн жүйесі планеталары мен олардың табиғи серіктерін ашудың уақыт жобасы тарих бойында жаңа денелерді ашу прогресін көрсетеді. Әрбір объект ашылу хронологиялық ретімен тізімделеді (суретке түсіру, байқау және жариялау сәттері әртүрлі болатын бірнеше күндер), оның әртүрлі белгілемелері (уақытша және тұрақты схемаларды қоса алғанда) арқылы анықталады және ашушы(лар) көрсетіледі. Тарихи тұрғыдан алғанда, айларға берілген атаулар әрқашан олардың ашылу уақытына сәйкес келмейтін. Дәстүр бойынша, жаңа объектіні атау құқығы ашушыға тиесілі, бірақ кейбіреулері оны істемеді (Э.Э. Барнард Амалтея үшін "атау туралы кез келген ұсынысты кейінгі жарияланымға дейін қалдырамын" деді). Бұл мәселе планеталық серіктер ашылғаннан кейін пайда болды: Галилей Юпитердің төрт негізгі серігін сандармен атады, ал оның бәсекелесі Симон Мариус ұсынған атаулар біртіндеп қабылданды. Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) 1970 жылдардың соңында атауларды ресми түрде бекітуге кірісті. XXI ғасырда жаңа серіктердің көптеп табылуымен, жаңа айлар қайтадан нөмірленгеннен кейін де атаусыз қалды, бұл 2010 жылы Юпитер LI және Юпитер LII-ден басталды.

17 ғасыр

17 ғасыр Күн Атауы Сурет Тұрақты атау Аңдаушы(лар) және жазбалар 1610 жылдар o: 7 қаңтар 1610p: 13 наурыз 1610 Ганимед bgcolor="Қара" Юпитер III Галилей Галилей айларын ашқан. Бұл жерсеріктер Күн мен Жерден басқа планетаның орбитасында айналып жүргені расталған алғашқы аспан денелері болды. Галилей 1610 жылы 7 қаңтарда Ио мен Еуропаны бір жарық нүктесі ретінде көрді; олар келесі түнде бөлек денелер ретінде көрінді. Каллисто bgcolor="Қара" Юпитер IV o: 8 қаңтар 1610p: 13 наурыз 1610 Ио Юпитер I Еуропа Юпитер II 1650 жылдар o: 25 наурыз 1655p: 5 наурыз 1656 Титан Сатурн VISaturn II (1673–1684), Сатурн IV (1686–1789) Гюйгенс алғашқы ашылуын анаграмма түрінде жариялады, ол 13 маусымда 1655 ж. жіберілді; кейіннен «De Saturni luna Observatio Nova» кітапшасы және толыққанды «Systema Saturnium» (1659 шілде) түрінде жарияланды. 1670 жылдар o: 25 қазан 1671p: 1673 Япет Сатурн VIIISaturn III (1673–1684), Сатурн V (1686–1789), Сатурн VII (1789–1848) Кассини o: 23 желтоқсан 1672p: 1673 Рея Сатурн VSaturn I (1673–1684), Сатурн III (1686–1789) 1680 жылдар o: 21 наурыз 1684p: 22 сәуір 1686 Тетис Сатурн IIISaturn I (1686–1789) Кассини Бұл серіктерді, өзінің бұрынғы екі ашылуымен бірге, Кассини Sidera Lodoicea деп атады. Кристиан Гюйгенс өзінің «Космотеорос» еңбегінде (1698 ж. өлімінен кейін жарық көрген) «Юпитерде төрт, ал Сатурнда бес Ай бар, олардың барлығы өз орбиталарында орналасқан» деп мәлімдеген. Дион bgcolor="Қара" Сатурн IVSaturn II (1686–1789) Күні Аты Сурет Тұрақты атау Аңдаушы(лар) және жазбалар Сатурнның айларының нөмірленуі 1848 жылға дейін әр жаңа ашылумен өзгертіліп отырылды, осылайша олардың ата-аналық планетадан бастап ретін көрсетуге болады.

2010 жылдар

2010 жылдар Күні Атауы Уақытша белгілеу Сурет Тұрақты белгілеу Ашушы(лар) және ескертулер: 7 қыркүйек 2010ж: 1 маусым 2011ж (Юпитердің аталмаған серіктері) S/2010 J 1 Юпитер LI Jacobson, Brozović, Gladman және Alexandersen S/2010 J 2 Юпитер LII Veilleti: 27 қыркүйек 2011ж: 29 қаңтар 2012ж (Юпитердің аталмаған серіктері) S/2011 J 1 — Юпитер LXXII Sheppard S/2011 J 2 — Юпитер LVIi: 26 маусым 2012ж: 11 шілде 2012ж Styx S/2012 (134340) 1 Плутон V Showalteri: 6 қараша 2004ж: 1 шілде 2013ж: 15 шілде 2013ж Hippocamp* S/2004 N 1 Нептун XIV Showalter және басқалар. i: 27 сәуір 2015ж: 25 сәуір 2016ж (Макемакедің аты аталмаған серігі) S/2015 (136472) 1 — Parker et al. i: 18 қыркүйек 2010ж: 17 қазан 2016ж Xiangliu S/2010 (225088) 1 Gonggong I Marton, Kiss, Müller i: 8 наурыз 2016ж: 2 маусым 2017ж (Юпитердің аталмаған серіктері) S/2016 J 1 Юпитер LIV Sheppard et al. i: 23 наурыз 2017ж: 5 маусым 2017ж S/2017 J 1 Юпитер LIX i: 9 наурыз 2016ж: 17 шілде 2018ж Valetudo S/2016 J 2 Юпитер LXII i: 5 ақпан 2016ж: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж (Юпитердің аталмаған серіктері) S/2017 J 2 Юпитер LXIII i: 5 ақпан 2016ж: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж S/2017 J 3 Юпитер LXIV i: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж Pandia S/2017 J 4 Юпитер LXV i: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж (Юпитердің аталмаған серіктері) S/2017 J 5 — Юпитер LXVI i: 24 ақпан 2017ж: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж S/2017 J 6 — Юпитер LXVII i: 24 ақпан 2017ж: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж S/2017 J 7 — Юпитер LXVIII i: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж S/2017 J 8 Юпитер LXIX i: 24 ақпан 2017ж: 23 наурыз 2017ж: 17 шілде 2018ж S/2017 J 9 — Юпитер LXX i: 25 наурыз 2017ж: 11 мамыр 2018ж: 17 шілде 2018ж Ersa S/2018 J 1 Юпитер LXXI i: 12 желтоқсан 2004ж: 7 қазан 2019ж Gridr S/2004 S 20 — Сатурн LIV Sheppard, Jewitt, Kleyna (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 21 — — Angrboda S/2004 S 22 — Сатурн LV Skrymir S/2004 S 23 — Сатурн LVI (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 24 — — Gerd S/2004 S 25 — Сатурн LVII (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 26 — Сатурн LVIII Eggther S/2004 S 27 — Сатурн LIX (Сатурнның аты аталмаған серіктері) S/2004 S 28 — — S/2004 S 29 — Сатурн LX Beli S/2004 S 30 — Сатурн LXI i: 12 желтоқсан 2004ж: 8 қазан 2019ж (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 31 — — Gunnlod S/2004 S 32 — Сатурн LXII Thiazzi S/2004 S 33 — Сатурн LXIII (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 34 — Сатурн LXIV Alvaldi S/2004 S 35 — Сатурн LXV (Сатурнның аты аталмаған серіктері) S/2004 S 36 — — S/2004 S 37 — — Geirrod S/2004 S 38 — Сатурн LXVI (Сатурнның аты аталмаған серігі) S/2004 S 39 — — Күні Атауы Уақытша белгілеу Сурет Тұрақты белгілеу Ашушы(лар) және ескертулер