Кіріспе
Британдық медицина редакторы Ричард Чарльз Хортон (29 желтоқсан 1961 жылы туған) – Ұлыбританияда негізделген "The Lancet" медицина журналының бас редакторы. Ол Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінің, Лондон университетінің колледжінің және Осло университетінің құрметті профессоры. Бірмингем университетінде медицинаны оқығаннан кейін Лондонның Корольдік тегін ауруханасының бауыр бөлімшесінде жұмыс істеді. 1990 жылы "The Lancet" журналының ассистент редакторы болып, ал бес жылдан кейін Ұлыбританияда бас редакторы болды. Ол "The Observer", "The Times Literary Supplement" және "The New York Review of Books" басылымдары үшін медициналық жазбалардың авторы. 2003 жылы ол қазіргі медицинадағы даулы мәселелер туралы "Екінші пікір: дәрігерлер, аурулар және шешімдер" атты кітап жариялады. 2005 жылы ол Корольдік дәрігерлер колледжі үшін медициналық кәсібиліктің болашағын зерттеген "Дәрігерлер қоғамда: өзгеріп жатқан әлемдегі медициналық кәсібиліктің мәселелері" еңбегін жазды. Ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында (ДДҰ) түрлі лауазымдарда қызмет еткен.
Richard Charles Horton (born 29 December 1961) is editor in chief of The Lancet, a United Kingdom–based medical journal. He is an honorary professor at the London School of Hygiene and Tropical Medicine, University College London, and the University of Oslo. After studying medicine at the University of Birmingham, he joined the liver unit at London's Royal Free Hospital. In 1990, he became assistant editor of The Lancet and five years later became its editor in chief in the UK. He has been a medical writer for The Observer, The Times Literary Supplement and The New York Review of Books. In 2003, he published Second Opinion: Doctors, Diseases and Decisions in Modern Medicine, a book about controversies in modern medicine. In 2005 he wrote "Doctors in society: medical professionalism in a changing world", an inquiry into the future of medical professionalism, for the Royal College of Physicians. He has served in various roles with the World Health Organization (WHO).
Ерте өмір және білім
Ричард Хортон Лондонда туған. Оның бастағыш білімі Бристоль грамматикалық мектебінде алынған.
Мансап
Бірмингемде алғашқы медициналық білімін аяқтағаннан кейін, ол Лондонның Корольдік тегін ауруханасының бауыр бөлімшесіне қосылды. 1990 жылы «The Lancet» журналының редакторының көмекшісі болды, ал 1993 жылы Солтүстік Америка редакторы ретінде Нью-Йоркке көшіп барды. 2005 жылы Корольдік дәрігерлер колледжі құрған жұмыс тобының мүшесі ретінде ол «Қоғамдағы дәрігерлер» атты медициналық кәсібиліктің болашағы туралы есептің бас авторы болды. Хортон Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) жақтаушысы. Ол ДДҰ клиникалық сынақтарды тіркеу жөніндегі ғылыми кеңесші тобының тең төрағасы, Денсаулық сақтау көрсеткіштері желісінің төрағасы, ДДҰ зерттеу стратегиясы бойынша сыртқы кеңесші топқа мүше және ДДҰ Еуропалық аймағының сыртқы кеңесші кеңесінің мүшесі болды. Хортон Дүниежүзілік медициналық редакторлар қауымдастығының тұңғыш президенті және АҚШ ғылым редакторлары кеңесінің бұрынғы президенті (2005–06) болды. 2008 жылы ол Nuffield Trust қорының аға серіктесі ретінде зерттеу және талдау басқару тобына тағайындалды. 2016 жылы ол БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунның Франция президенті Франсуа Олланд пен Оңтүстік Африка президенті Джейкоб Зума төрағалық еткен Денсаулық сақтаудағы жұмыспен қамту және экономикалық өсім жөніндегі жоғары деңгейдегі комиссияға кеңес беретін сарапшылар тобына тағайындалды. 2017 жылы ол әйелдер, балалар және жасөспірімдердің денсаулығы мен адам құқықтары жөніндегі БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссарының (АҚХА) жоғары деңгейдегі жұмыс тобында қызмет етті. Сол жылы ол «Адам құқықтары үшін дәрігерлер» ұйымының басқармасына кірді.
Климаттың өзгеруі және денсаулық сақтау саласының мамандары
Extinction Rebellion белсенді қозғалысының бүкіл әлемдік науқанынан кейін бірнеше күн өткен соң, Хортон бейнежазбада медицина қызметкерлері тікелей араласуы керек екенін айтты.
Сыйдан айырылған вакцина қағазын қайтарып алудан бас тарту
1998 жылдың 28 ақпанында Хортон Эндрю Уэйкфилд пен 12 автордың «Ішек лимфоидты түйіндік гиперплазиясы, спецификалық емес колит және балалардағы дамудың кең таралған бұзылыстары» атты даулы мақаласын жариялады. Мақаланың жариялануы Еуропа мен Америкада, ал кейіннен бүкіл әлемде вакцинациялау деңгейінің күрт төмендеуіне әкеп соқты. Ұлыбританиядағы Денсаулықты қорғау агенттігі 2008 және 2009 жылдардағы қызылшаның ірі жарылымын MMR вакцинасын алған балалар санының бір уақытта азаюымен байланыстырды. Ата-аналардың вакцина салудан бас тартуы салдарынан Канада мен АҚШ-та қызылшаның, өлімге әкелуі мүмкін, ошақтары пайда болды. Хортон ұзақ уақыт бойы шара қолданбағаны үшін қатты сынға ұшырады. 2010 жылдың ақпанында Ұлыбританиядағы дәрігерлерді қадағалайтын Жалпы медициналық кеңес (GMC) «The Lancet» журналында «пациенттерді жақпары таңдау жасалған» және Уэйкфилдтің «осы мәселедегі әрекеттері адал емес және жауапкершіліксіз» болғанын мәлімдегеннен кейін ол мақаланы қайтарып алуға мәжбүр болды. Уэйкфилдтің мақаласын алаяқтық деп әшкерелеген журналист Брайан Дирдің сөзіне қарағанда, Хортон GMC-нің тергеуіне қарсылық көрсетіп, осы пікірді қайтаруға тырысты: «Менің ойымша, GMC бұл мәселені талқылауға лайықты орын емес. Бірақ процесс басталды және оны тоқтату мүмкін емес». Хортон өз ұстанымын былай қорғады: «Мен бастапқы Уэйкфилд мақаласын жариялағаным үшін өкінем жоқ. Медицинадағы прогресс жаңа идеялардың еркін білдірілуіне байланысты. Мен 1988-1990 жылдары Royal Free-де жұмыс істедім және ол кісімен көптеген рет кездестім. Ол – адал, тартымды және харизматикалық дәрігер және ғалым. Ол аурулар туралы маңызды сұрақтар қояды – олардың түпкі себептері қандай? – және оның құштарлығы көбінесе жылдам және жақсы нәтижелерге әкеледі». Дегенмен, Хортонды Еуропа мен Америкадағы балалардың вакцинациялау деңгейінің күрт төмендеуіне, осының салдарынан бірнеше эпидемиялар мен өлім-жітімге себепкер болды деп сынға салған топтар бар, себебі ол мақаланы 12 жыл бойы қайтарып алуды кешіктірді. Сол кезде қайтарып алу процесі бірнеше жылға созылуы мүмкін еді.
My own view is that the GMC is no place to continue this debate. But the process has started and it will be impossible to stop. Horton defended his position by saying "I do not regret publishing the original Wakefield paper. Progress in medicine depends on the free expression of new ideas. I worked at the Royal Free from 1988 to 1990 and met him on many occasions. He is a committed, engaging, and charismatic clinician and scientist. He asks big questions about diseases what are their ultimate causes? and his ambition often brings quick and impressive results." However, there are groups criticising Horton for contributing to the ongoing dramatic drop of vaccination of children in Europe and America that causes several epidemics and deaths by delaying the retraction of the paper for 12 years. The process for retractions could take several years at the time.
Корольдік қоғам
2005 жылғы 11 мамырда жарияланған «The Lancet» журналында Хортон лорд Ристің басшылығындағы британдық ғылыми тобы, Корольдік қоғамы медицинаға немқұрайлы қарағаны үшін сынға алды.
Профессор Сэр Рой Медоу
Хортон 2005 жылы профессор сэр Рой Медоуды қолдаған мақала жариялады, оған GMC Салли Кларк ісінде қате және өте сенімсіздік тудыратын дәлелдер бергені үшін кәсіби құқық бұзушылық тақты. Бұл әсіресе даулы болды, себебі мақала GMC төрелігі жалғасып жатқанда және Медоудің қорғанысының бірінші күні жарияланды. Мақала әділетсіздікке ұшыраған Кларкты "ашуландырды". Медоудың қате статистикалық (және басқа) дәлелдерімен айыптау оны қате түрде кісі өлтіруде айыптап, екінші апелляциясы сәтті аяқталғанша үш жылдан астам түрмеде отырды. Оның күйеуі Хортонның "көптеген қателіктерін және жақты пікірлерін" түзету және тәуелсіз сарапшыларға әсер етпеу үшін The Lancet журналына қарсы хат жазды. Дәрігер және жазушы Джеймс Ле Фану да сол нөмірде The Lancet-ке хат жазып, Хортонның сөздерін "зияраттық" деп сипаттады. Кларк отбасы Хортонның Медоуды жақтауын жоққа шығарып, нақты фактілермен оның әр аргументін жоққа шығарып мәлімдеме жасады.
Ирак
2006 жылдың 23 қыркүйегінде өткен Time to Go демонстрациясында Хортон АҚШ президенті Джордж Бушты және Ұлыбритания премьер-министрі Тони Блэрді өтірік айтуда және Иракта балаларды өлтіруде айыптады. 11 қазанда "Ланцет" журналы 2003 жылы АҚШ бастаған басып кіруден кейін ирактық азаматтардың қаза болғандарының жаңа санын жариялады, ол 655 000 адамды құрады. Иракқа басып кіруді қолдағандардың кейбіреуі оны кемшін әдістеме деп есептеді. Иракқа басып кіруге қарсы болғандардың кейбіреуі оның сенімділігіне күмән келтірді, себебі ол осы қақтығыс туралы басқа деректерден тым көп ерекшеленді. Кейбір журналдар мен статистикалық сарапшылар қолдау көрсетті. Ал осы саладағы басқа сарапшылар оған сенбеді, бұл сандардың "жоғары, тіпті тым жоғары" екенін және авторлар "өз деректерін дұрыс түсіндірмегенін" айтты. Тағы бір бөлігі мұндай қауіпті жағдайда осындай сауалнама жүргізілгеніне күмәнданды. 2006 жылдың қараша айындағы баспасөз конференциясында Ирактың денсаулық сақтау министрі 2003 жылғы басып кіруден бері 100 000 мен 150 000 аралығында адам қаза болғанын мәлімдеді. Бұл баға 2006 жылы күніне шамамен 100 адамның қаза тауып, мәйітханалар мен ауруханаларға жеткізілгенін көрсетеді, сонымен қатар "Ланцет" журналының көрсеткіштері "артық бағаланған сан" екенін айтты.
Газа халқына арналған ашық хат
2014 жылдың тамызында "Ланцет" журналы Газа халқына арналған ашық хат жариялады, онда 2014 жылғы Газа қақтығысынан кейін Израиль сынға алынды. Хортон хатқа қатысты сынға жауап ретінде, бұл "қарлама науқан" екенін және ол "Газа хатына бұл қатысы бар екенін шын жүректен түсінбейтінін" айтты. "Мен бұл хатты қайтарып алуды жоспарламаймын, тіпті ол негізді деп табылса да, қайтарып алмаймын", - деді ол. Профессор сэр Марк Пеппс былай деп жазды: "Мандука және авторлардың ерекше мүдделер қақтығысын жасыруы – ең ауыр, кәсіби емес және этикалық бұзушылықтар. Осы қатыгез және маңызды жала жаққан, партиялық саяси шабуылды әдемілікке құрылған гуманитарлық үндеу ретінде көрсету әрекеті ешқандай маңызды басылымда орын алмайды, тіпті кәсіби медициналық журналда да, тіпті ең төменгі сападағы баспасөзді де ұятқа қалдырады". Пеппс сондай-ақ Хортонды жеке айыптап: "Хортонның осы жағдайдағы мінез-құлқы, оның "Ланцет" журналын өзінің экстремалды саяси көзқарастарын тарату үшін ұзақ жылдар бойы және толығымен орынсыз пайдалануымен үйлеседі. Бұл журналдың бұрынғы жоғары беделін күрт төмендетті", - деді. Жауапта Хортон: "Саясат пен денсаулықты қалай бөліп қарауға болады? Олар бірін-бірі толықтырады", - деді.
Коронавирус пандемиясы
Хортон коронавирустың таралуына алғашқы реакциясында сақтылық танытты, 2020 жылдың 23 қаңтарында Twitter-дегі жанкүйерлеріне COVID-19-дың "орташа жұқпалылығы және салыстырмалы түрде төмен патогенділігі бар" екенін айтты. Бірақ 29 қаңтарда Қытайдан түскен мәліметтерге сүйене отырып, ол: "Енді халықаралық денсаулық сақтау саласындағы төтенше жағдай жариялауға келген уақыт" деді. 31 қаңтарда ол "халықтың қозғалысын шектейтін қатаң шаралар" туралы жазды. 7 наурызға дейін Хортон Ұлыбритания үкіметін "шешілірек әрекет етуге" шақырды. Олар қоғамдық бостандықтарды шектеудің қысқа мерзімді әлеуметтік және экономикалық салдарынан қорқудан бас тартуы керек". 10 наурызда ол "әлеуметтік арақашықтық пен жабылу саясатын жедел түрде енгізуді" талап етті. 18 наурызда Хортон үкіметтің "эпидемияны бақылауда ұстау" жөніндегі бастапқы жоспарларын қатаң сынады: "Есептеуді кез келген сандық білімі бар мектеп оқушысы жасай алады. 66 миллион халқының 60 пайызы арасында 1 пайыздық өлім-жітім болғандықтан, Ұлыбританияда шамамен 400 000 адамның қаза болуы күтілуде". 26 наурызда ол: "Біз қаңтар айының соңғы аптасында мұның болатынын білдік. Қытайдан түскен хабар нақты болды: пандемиялық әлеуеті бар жаңа вирус қалаларды шалып жатыр. Біз оны он бір апта бұрын білдік, бірақ ақпан айын тиімді пайдалана алмадық". 28 наурызда "The Lancet" журналының редакциялық мақаласында Қытайдан түскен қаңтардағы хабарламаларды қарастырған билік, "Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі мен британ халқын дереу жоғары дабыл күйіне келтіруге міндетті" делінген. 29 наурызда Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің коронавирустің директоры Кит Уиллетт Хортонға Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің "30 қаңтарда төртінші деңгейлі, ең жоғары ұлттық төтенше жағдай жариялағанын" айтты. (Бұл мәлімдеме 3 наурызға дейін жарияланбағандықтан, Уиллетт бұл жауабын Хортонның "The Lancet" журналындағы редакциялық мақаласына байланысты айтқан-айтпағаны белгісіз.) 1 мамырда Хортон қытайлық Xinwen Lianbo телебағдарламасына сұхбат берді және Қытайдың жауабын (өткенмен салыстырғанда) "жаңашылдығымен" мақтады. 16 мамырдағы редакциялық мақалада АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының 1980 жылдан бері әлсірегенін және қайта құру қажеттігі айтылды. Сондай-ақ, 2021 жылы партиялық саясаттан гөрі қоғамдық денсаулыққа басымдық беретін АҚШ президентіне шақыру жасалды.
Құрметтер мен марапаттар
Хортон Медициналық ғылымдар академиясының және Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі. Екі жыл өткен соң Джонс Хопкинс Блумберг халық денсаулығы мектебінің деканы медалін алды. 2008 жылдан бері ол қытайлық медицина мамандарымен және денсаулық сақтау саласының қызметкерлерімен тығыз байланыста жұмыс істеп келеді. 2016 жылы Еуропа аймағындағы Халық денсаулығы мектептері қауымдастығынан Андрия Штампар медалін алды. Келесі жылы халық денсаулығы саласындағы қызметі үшін Эдвин Чадвик медалімен марапатталды. 2019 жылы Рук сыйлығына ие болды. 2021 жылы "Адам құқықтары үшін дәрігерлер" сыйлығын алды. Хортон Лондондық гигиена және тропикалық медицина мектебінің, Лондон университетінің колледжінің және Осло университетінің құрметті профессоры. Әлемдік денсаулық саласындағы еңбегі үшін Тромсё университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.
Жеке және отбасылық
1998 жылы Хортон балалар дәрігері Ингрид Йоханна Вольфке үйленді. Олар 2017 жылы ажырасты. Оның осы некеден бір қызы бар. Оған Раймонд Хоффенберг және Амартия Сен шабыттандырды.
Басқа басылымдар
"Қоғамдағы дәрігерлер: өзгеріп жатқан әлемдегі медициналық кәсібилігі". Корольдік дәрігерлер колледжі. Лондон Корольдік дәрігерлер колледжінің жұмыс тобының баяндамасы. Лондон: RCP, 2005 жыл. "Денсаулық сақтау үшін жаңарулар: науқастар, дәрігерлер, фармацевтикалық индустрия және Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі". Корольдік дәрігерлер колледжі. Лондон Корольдік дәрігерлер колледжінің жұмыс тобының баяндамасы. Лондон: RCP, 2009 жыл.