Кіріспе
Австриялық музыкант Якоб Лорбер (22 шілде 1800 – 23 тамыз 1864) – христиан мистигі және өзін-өзі Штирия герцогтығынан шыққан көреген деп жариялаған, либералды универсализмді таратушы және өзін "Құдайдың хатшысы" деп атаған тұлға. Ол 1840 жылдың 15 наурызында жүрегінің "түкпілінен" бір "ішкі дауыс" естігенін, содан кейін оның айтқандарын жазып алғанын мәлімдеген. Өмірінің соңғы 24 жылында ол 10 000-нан астам беттік егжей-тегжейлі қолжазбалар жазған. Оның жазбаларының көп бөлігі өлімінен кейін жарияланды, бұл "Жаңа Аян" және қазіргі "Лорбер қозғалысы" деп аталды. Бұл неміс тілді Еуропада ең белсенді болған ірі еуропалық жаңа аяндық секталардың бірі болды, бірақ Лорбердің жазбаларының бір бөлігі 20-дан астам тілге аударылды (Лорбер Баспасының сайтына сәйкес). Оның ізбасарлары мен жақтастары секта немесе культ құрмады, керісінше, әрқайсысы өз діни бағытында қызмет ете береді.
Jakob Lorber (22 July 1800 – 23 August 1864) was a Christian mystic and self professed visionary from the Duchy of Styria who promoted liberal Universalism, and whom referred to himself as "God's scribe". He wrote that, on 15 March 1840, he began hearing an "inner voice" from the "region" of his heart, thereafter transcribing what it said. By the time of his death, 24 years later, he had written over 10,000 pages of detailed manuscripts. Primarily, his writings were published posthumously, amounting to a "New Revelation" and the contemporary "Lorber movement". This formed one of the major European neo revelationist sects, mostly active in German speaking Europe, although parts of Lorber's writings have been translated into over 20 languages (according to the website of the Lorber Publisher). Followers and adherents have not formed a sect or cult, but rather continue in their own denominations.
Өмірбаян
Якоб Лорбер Канишада, Яхринг қауымындағы шағын ауылда, Штирия герцогтығында (қазіргі Канижа при Яренини, Төменгі Штирия, Словения) Майкл Лорбер мен оның әйелі Марияның (құрметті Таучер) отбасында дүниеге келді. Ол ауылдық мектеп мұғалімі болып білім алды. Оның досы Карл Готфрид Риттер фон Лейтнер жазған қысқаша өмірбаянында Лорбердің "күрделі емес" адам болғаны көрсетілген. Лорбер жазу кезінде Граз қаласының көрнекті азаматтары, оның ішінде доктор Карл Фридрих Зимпель, Граз қаласының әкімі (Антон Хюттенбрэннер) және оның композитор ағасы (Ансельм Хюттенбрэннер), ақын және Эстаттар хатшысы Карл Готфрид фон Лайтнер, доктор Антон Каммерхубер және Леопольд Кантили (Граз фармацевті) және тағы басқалар бақылады. Сондай-ақ, бұл адамдар оның қарапайым өмір салтын растады. Лорбер өзінің жазбаларына қатысты ашық және жолдарсы болды, бірақ оның алаяқтық жасағанын дәлелдеу мақсатындағы ұсақ-түйек тергеулерге қатысты. Мысалы, оның бір досының әйелі Лорбердің ішкі дауыстан естігендей дейтін материалды зерттегеніне сенімді болды, бірақ ол оның жасырғанын айтқан ғылыми кітаптарды таба алмады, ақырында оның жалғыз зерттеу материалы Киелі кітаптың көшірмесі екенін анықтады. Лорбер музыкалық қабілетке ие болды, скрипканы үйренді, әйгілі виртуоз Паганиниден сабақ алды және бір рет Миланның Ла Скала опера театрында концерт берді. 1840 жылы, ол ішкі дауысты ести бастағанын мәлімдеген жылы, Лорберге Триест театрында музыкалық директордың көмекшісі лауазымы ұсынылды. Бірақ, ішкі дауысы оны бұл қызметтен бас тартып, жалғыздық пен тыныштыққа толы өмірді таңдауға шақырды. Лорбердің жазбаларында ішкі дауыс Иса Мәсіхтің дауысы ретінде бірінші жақта еркін сөйлейтіні айтылған.
Прозалық стиль
Лорбердің прозасы қызықты, әсерлі деп сипатталды, кейбір оқырмандарды оны Эммануэль Шведенборг, Якоб Бёме және Рудольф Штайнер сияқты басқа мистиктердің еңбектерімен салыстыруға жетеледі. Лорбердің өзі "Тозақтан Жұмаққа" (2-кітап, 104-тарау, 4-қаралы) және "Рухани Күн" (1-том, 16-тарау) кітаптарында Шведенборгқа сілтеме жасайды.
Жоханның ең ұлы Евангелиі
Жоханның Ізгі хабарында Иса өзінің материялық ғаламды жаратқанын, оның Шайтанды шектеу үшін де, ал өзі адамның жағдайына кіру үшін де жоспарланғанын түсіндіреді. Ол мұны балаларына шабыт беру үшін жасағанын айтады, әйтпесе олар оны бастапқы рух күйінде қабылдай алмас еді. Ол Жерді жаратуға кеткен ғасырлар туралы сипаттама береді, бұл қазіргі эволюция теориясына ұқсас жолмен жасалған, бірақ бірнеше мың жыл бұрын Иса Адамды Жерге орналастырған кезге дейін. Сол кезде Жерде ерік бостандығы жоқ, жануарлардың ең ақылдысы болған адам тәрізді жаратылыстар болған. Жоханның Ізгі хабарында ерік бостандығының маңыздылығы тұрақты түрде баса көрсетіледі. Бұл кітапта жұмақ пен тозақ – біздің ішкі жағдайларымыз ретінде ұсынылады, ол Құдайдың әсем тәртібімен үйлесімде немесе оған қарсы өмір сүруімізге байланысты болады. Сондай-ақ, Жоханның Ізгі хабарында Жохан мен Матайдың Ізгі хабарлары олар баяндаған оқиғалар орын алған кезде жазылғаны айтылады. Мысалы, Лорбер Иса Матайға Таулық уағызда жазба алуды тікелей тапсырғанын жазады. Лорбердің ішкі дауысы арқылы жазған хаттары мен сақталған түпнұсқа қолжазбаларының арасында ешқандай ұқсастық жоқ. Бұл қолжазбаның жоғалуы шіркеудің нағыз христиандықтан алыстауының белгісі деп саналады.
Жарияланым
Лорбердің өлімінен кейін оның шығармалары жарияланып, жиі қайта басылды, көбінесе Германияның Битигейм-Биссинген қаласында орналасқан, Лорбер мен Турм атты арнайы баспагерлік арқылы. Лорбердің жақын достарының түпнұсқа қолжазбалары мен кейбір қолжазбаларының көшірмелері әлі күнге дейін Лорбер мен Турм баспасының мұрағатында сақтаулы. Неміс философы Э. Ф. Шумахер өзінің "Аңғрымына түскендерге арналған нұсқау" атты кітабында Жаңа Аянды (НР) былай деп сипаттайды: «Оларда (НР кітаптарында) қазіргі заманғы санаға қабылдау қиын көптеген ерекше нәрселер бар, бірақ сонымен бірге орасан зор даналық пен терең түсініктер кездеседі, сондықтан бүкіл әлемдік әдебиетте одан да әсерлі туынды табу қиын. Лорбердің кітаптарында оның заманының ғылымына тікелей қайшы келетін және қазіргі физика мен астрономияның көп бөлігін болжаған ғылыми мәселелер туралы көптеген мәлімдемелер бар. Олардың мазмұнының кеңдігі, тереңдігі және дәлдігіне ақылға сыймас түсінік жоқ». Лорбердің еңбектері бірнеше кітаптан тұрады, олардың жиынтығы Жаңа Аян деп аталады. Оның «Жоханның Ұлы Ізгі хабары» он томдық болып басылып, жиі қайта басылды, 8-ші басылымы 1996 жылға дейін жетеді. «Жақыптың Ізгі хабары» 2006 жылы 12-ші басылымда жарық көрді. Лорбердің еңбектерінің бір бөлігі ағылшын тіліне аударылып, Merkur Publishing баспасынан шықты.
Қатысушылары
Лорбер мен оның достары Рим-католик шіркеуінің мүшелері болды, ал Лорбердің аяндары оларды шіркеуден шығуды қаламады, бірақ үлгілі өмір сүру арқылы "Жаңа Аянның" шынайы құдайлық екенін шіркеуге жеткізуді сұрады. Оккультист Леопольд Энгель Лорбердің ізбасарларының бірі болды және Лорбердің өлімінен шамамен 30 жыл өткен соң, Лорбердің "Жоханның Ұлы Ізгі хабарына" жалғас деп мәлімдеген 11-ші томды жазды. Лорбердің жазбаларын ұстанатындардың қозғалысы бар (Lorber Bewegung, Lorberianer, Lorber Gesellschaften), олар негізінен неміс тілді Еуропада белсенді. Шағын аймақтық топтардан басқа ұйымдық құрылым жоқ. Жақтастарының жалпы санының нақты бағасы жоқ, бірақ олардың бүкіл әлем бойынша 100 000-нан асып түсуі мүмкін.
Ілияс хабары Мәсіх шіркеуіндегі мәртебе
Ілияс пайғамбардың хабары бар Мәсіх шіркеуінің үш тармағының қасиетті кітаптарының бірінде Лорбер, Құдайдың неміс тілінде сөйлейтін аймақтан шыққан қызметшілерінің бірі ретінде есімдері тізілген.
Сын
Лорбердің шығармаларын сынға алған басты мәселе – жазуларды Иса Мәсіхтің өзі диктанттағандай бірінші жақтан жазуы. Кейбір мәлімдемелер антисемиттік болып саналуы мүмкін, және Лорбер 1920 жылдары «Ариософия» нәсілдік мистикасының антисемиттік жақтастары тарапынан белгілі болды, мысалы, Ланц фон Либенфельс, ол 1926 жылы Якоб Лорберді «қазіргі заманның ең үлкен ариософиялық медиумы» (das grösste ariosophische Medium der Neuzeit) деп жариялады. Бірақ Лорбердің кітаптарында құтқарылу барлық адамдарға яһудилер арқылы келеді, және адам шын мәнінде яһуди дініне қайта оралуы керек, ал яһудилердің Құдайы – жалғыз нағыз, мәңгілік Құдай делінеді. Сондай-ақ, Құдай мен Исаның еркі бойынша, яһудилер мен басқа ұлттардың барлығы достықпен өмір сүруі керек. Курт Хаттен, Германиядағы Евангелиелік шіркеудің апологетикалық институты (EZW) бұрынғы төрағасы, Сведенборг пен Лорберді бірдей жарамды жеке аян алғандар деп атады. EZW-нің ресми мәлімдемелері Лорбердің аянына психологиялық түсіндірмелер беруге бейім, күмәнді көзқарас танытады. EZW 1966 жылы Антуанетт Стетлер Шердің Берн университетінде қорғаған диссертациясына сілтеме жасайды, онда Лорберге параноидтық шизофрения диагнозы қойылған. Бұл диагнозды Бернхард Гром жоққа шығарды, ол өзін-өзі гипнозға түсіруді диагноз қойды. EZW төрағасының орынбасары Андреас Финке Лорбердің аянының мазмұны олар жазылған кезеңді және олардың авторының білімін көрсететінін айтады, оларды «терминнің ең жақсы мағынасындағы ізгі поэзия, бірақ құдайдан келген диктант емес» деп сипаттайды.