Кіріспе

Майкл Корлеоне – Марио Пузоның 1969 жылы жарық көрген «Құда әкесі» романының ойдан шығарылған кейіпкері және басты тұлғасы. Франсис Форд Коппола түсірген «Құда әкесі» фильмдерінің үш бөлімінде Майкл рөлін Аль Пачино сомдады, осы рөлі үшін ол екі рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Майкл – Сицилиядан келген иммигрант Вито Корлеоненің кіші ұлы, ол мафиялық империя құрды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Майкл Корлеоне отбасылық қылмыстық ұйымның доны болып табысқан. 2003 жылғы маусымда Америка кино институты Майкл Корлеонеді кино тарихындағы ең танымал 11-ші жаман кейіпкер деп мойындады, бірақ кейбір сыншылар оны трагедиялық батыр деп есептейді. Британдық «Empire» кино журналы Майкл Корлеонені ең ұлы кино кейіпкерлерінің 11-шісі деп таңдады, ал Пачиноның Майкл Корлеоне рөліндегі ойыны – кино тарихындағы ең ұлы актерлік жұмыстардың бірі деп саналады.

Отбасы

1920 жылы 23 наурызда мафиялық дон Вито Корлеоненің (Марлон Брандо) және оның әйелі Кармеланың (Моргана Кинг) отбасында дүниеге келген Майклдың екі үлкен ағасы – Сантино "Сонни" Корлеоне (Джеймс Каан) және Фредерико "Фредо" Корлеоне (Джон Казале), ал кіші қарындасы – Констанция "Конни" Корлеоне (Талия Шир). Отбасының кеңесшісі Том Хаген (Роберт Дювалл) – олардың ресми емес асырап алынған ағасы.

Қамқоршы

"Құда әкесі" романында Марио Пузо Майклдың физикалық сипаттамасын былайша береді: "Оның [бауырларына] тән ауыр, Купидон тәрізді беті болмады, ал қара шашы бұйра емес, түзу болған. Оның терісі қызға әдемі дейтін ашық зәйтүн түсті болды. Ол нәзік сыңарлығымен әдемі еді." Романның кейінінде Пузо былай деп жазады: "Майкл аса биік немесе денелі болмаған, бірақ оның сыртқы келбеті қауіпті күшті сезіндірді." Екі үлкен бауырынан өзгеше, Майкл Корлеондердің "отбасылық бизнесімен" айналысқысы келмей, америкалық тіршілікке бейімделгісі келді. Вито да Майклдың Корлеон қылмыстық империясына қосылуын қаламай, сүйікті ұлының саясатқа қатысуын тіледі. Майкл Дартмут колледжіне түскенімен, Перл-Харборға шабуылдан кейін бір күні соғысқа қатысу үшін оқуын тастап, АҚШ Теңіз жаяу әскеріне қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхит майданында шайқасып, жарақат алды. Батылдығы үшін майданнан лейтенант шындығына дейін көтеріліп, "Күміс жұлдыз" және "Теңіз флотының кресі" ордендерімен марапатталды. 1945 жылдың күзінде, Жеңіс күнінен кейін капитан шындығында қызметтен босатылды. Соғыстағы ерлігі туралы мақала "Лайф" журналында жарияланды. 1945 жылдың күзінде Майкл теңіз жаяу әскерінен босатылып, Витоның саяси ықпалымен оның босатылуын жасырын ұйымдастырғанын білмейді. Майкл қарындасы Коннидің үйлену тойына оралады, онымен бірге колледждегі сүйіктісі Кей Адамс (Дайан Китон) бірге келеді. Майкл бірнеше апта қалады, отбасына айтпай колледжге қайта түсуді жоспарлайды. 1945 жылдың Рождествосына дейін Вито есірткі саудасының ірі қылмыскері Виргиль Сольлоццоның (Аль Леттьери) жасаған қастандық кезінде ауыр жарақат алады, бұл Майклды ұзақ уақыттан бері қашқан мафия әлеміне итермелейді. Ауруханаға келгенде, ол төсекте жатқан әкесінің қорғаусыз екенін көреді. Корлеондердің күштерін күтіп тұрғанда, Майкл Витоға екінші рет қол жұмсауға тырысуды болдырмайды, содан кейін әкесіне адалдығын білдіреді. Сольлоццоның жалақысына жұмыс істейтін жемқор полицей капитан Марк МакКласки (Стерлинг Хейден) Корлеондердің басқа адамдары келгенге дейін Майклдың жауын бұзады. Вито Корлеоне жазылып жатқанда, Сольлоццо Майклдан бітімге келуді сұрайды, бірақ әрекет ететін бос Сонни тұзаққа күдікпен қарап, бас тартады және басқа мафиялық отбасылардан Сольлоццоны Корлеон отбасына беруді талап етеді, әйтпесе соғыс басталады. Майкл Сольлоццомен кездесуге және оны, сондай-ақ МакКласкиді өлтіруге келіседі. Хаген МакКласкиді өлтіру полиция қызметкерлерін өлтірмеу туралы мафияның ұзақ жылдар бойы сақталған ережесін бұзуы мүмкін екенін ескертеді, сондай-ақ бұл бәсекелес мафиялық отбасылар мен құқық қорғау органдарының қарсы шабуылына себеп болуы мүмкін екенін айтады. Майкл МакКласкиді есірткі саудасына қатысы бар жемқор полицей ретінде әшкерелеуге болатынын, ол олардың әлеміне кіргендіктен, оған шабуыл жасаудың дұрыс екенін айтады. Сонни келісіп, өлтіруге рұқсат береді. Майкл мұқият дайындалғаннан кейін, Сольлоццо мен МакКласкимен Бронкстағы итальяндық мейрамханада кездеседі. Ол Корлеоннің капореджимесі Питер Клеменца (Ричард Кастеллано) бұрыннан дайындап қойған тапаншаны әбден жасырынған жерден алып, Сольлоццо мен МакКласкиді жақын арадан атып өлтіреді. Бұл Нью-Йорк астыртпа әлемінде он жылдан бері болмаған мафиялық соғыстың бастауы болды. Майкл Сицилияға қашып, екі жыл бойы Корлеондердің одақтасы Дон Томмасиноның (Коррадо Гайпа) қорғауында болады. Майкл Аполлония Вителли (Симонетта Стефанелли) есімді жас жергілікті әйелге ғашық болып, үйленеді. Америкада Сонни өлтіріледі. Майкл Соннидің қазасы туралы хабарды естігеннен кейін, ол және Аполлония Сиракузаға көшуге дайындалады, бірақ Аполлония Майклға арналған бомбалы машинадан қаза табады, бұл басқа мафиялық отбасылар оның қайда жасырынғанын білетінін көрсетеді. Майкл 1950 жылы Америка Құрама Штаттарына оралып, Витоның мұрагері ретінде Соннидің рөлін атқарады. Витоның күдіктері расталғаннан кейін, Нью-Йорктегі басты қарсыласы Дон Эмилио Барзини (Ричард Конте) оның атыс және Сонниді өлтірудің бас миы екені анықталады, ол Майклмен бірге басқа Нью-Йорк Дондарын жою үшін құпия, күрделі жоспар құра бастайды. Олар өздерінің бәсекелестеріне Корлеон мүдделерін жоюға мүмкіндік береді, оларды әрекетсіздікке итермелейді. Осы уақытта Майкл әкесіне отбасын қылмыстан арылту уақыты келгенін көндіреді. Отанына оралғаннан бір жылдан астам уақыт өткен соң, Майкл Кеймен қайта табысып, олармен үйленеді. Ол оған Корлеон отбасы бес жыл ішінде толығымен заңды болады деп уәде береді. Үш жыл ішінде олар Энтони мен Мэри есімді екі балаға ие болады. Вито 1954 жылы жартылай зейнетке шығады, ал Майкл отбасының жетекшісі болады. Ол казино иесі Мо Гриннің (Алекс Рокко) Лас-Вегастағы казинодағы үлесін сатып алуды ұсынады, Корлеондерді Невадаға көшіруді және осылайша Корлеон мүдделерін заңдастыруды жоспарлайды; Грин сатуға бас тартады. Корлеон отбасының капореджимелері Сальваторе Тессио (Эйб Вигода) мен Клеменца Корлеон аумағында өз отбасыларын құруға рұқсат сұрайды. Майкл, Витоның қолдауымен, оларға Лас-Вегасқа көшу аяқталғанға дейін аяулы болуды және күтуді кеңес береді. Тессио мен Клеменца келіседі, бірақ олардың қанағаттанбағаны көрінеді. 1955 жылы Вито Майклға Барзини отбасылар арасындағы бейбіт келісім туралы келіссөздер жүргізу сылтавымен Майклды өлтіруге тырысатынын ескертеді, Корлеон режиміндегі сенімсіз байланыс осы қастандыққа қатысады. Вито түсіндіреді, Майклмен кездесу туралы кім келсе, ол отбасының ішіндегі сатқын болады. Одан кейін Вито немересі Энтонимен помидор бағында ойнап жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болады. Витоның қоштасу рәсімінде Тессио Майклға Барзинидің кездесуді ұйымдастыруды қалайтынын айтады, бұл Витоның болжамын растайды. Майкл басқа Нью-Йорк мафиялық басшыларын өлтіру жоспарын іске асырады: Барзини, Филипп Татталья (Виктор Рендина), Кармин Кунео (Руди Бонд) және Виктор Стракки (Дон Костелло), сондай-ақ Грин. Оқиға Майкл Коннидің жаңа туған ұлының крест әкесі болған күні орын алады. Сол күні кешкісін ол Тессио мен Карло Рицциді (Джанни Руссо) – Сонниді өлтіруге қатысқан Коннидің зорлық-зомбылық көрсеткен күйеуін атқылайды. Бір соққымен Майкл Корлеон отбасын елдегі ең қуатты қылмыстық отбасы ретінде қайта жаңғыртады және әкесінен де ақылды және қатыгез екенін көрсетеді. Бірнеше күннен кейін Конни Майклды Карлоны өлтіргені үшін ашуланып айыптайды. Кейге қарсылық көрсеткенде Майкл Карлоны өлтіруге бұйрық бермегенін жоққа шығарады. Бастапқыда Майклға сенген Кей, кейін оның каполарын қабылдағанын көреді. Клеменца Майклды "Дон Корлеоне" деп атап, әкесіне қарағандай қолынан сүйеді. Кей Коннидің айыптауларының шындық екенін түсінеді және Майкл әкесінің мұрагеріне айналғанын көреді. Романның соңында Кей Майклды тастап кетеді, бірақ Хаген оны қайта оралуға көндіреді.

"Құда әкесі" ІІ бөлім

"Крестный отец" 2-бөлімінің оқиғасы 1958 және 1959 жылдары өтеді. Корлеоне отбасы Невадаға көшкен, ал капо Фрэнк Пентангели (Майкл В. Гаццо) Нью-Йорктегі отбасының істерін басқарады, Клеменза бірнеше жыл бұрын қайтыс болған. Майклдың көптеген жаулары мен өш алуға құмарлығы оны қылмыстық әлемге байлап қойғанмен, ол отбасын заңдастыруды жоспарлап отыр. Ол Hyman Roth (Ли Страсберг) – әкесінің бұрынғы серіктесімен келіссөздер жүргізу арқылы Кубадағы казино операцияларын бақылауға тырысады. Энтонидің алғашқы қасиетті қауымынан кейін бірнеше сағат өткен соң, өлтірушілер Корлеоне үйіне шабуыл жасап, Майкл мен Кейді өлтіруге талпынады. Майкл Роттың бұйрық бергенін және Корлеоне отбасынан біреудің оған көмектескенін күдіктенеді. Роттың қатысын анықтау үшін Майкл олардың бизнес қарым-қатынасын жалғастырады және Пентангелиге Роттың серіктері – Розато ағайындарымен дауды реттеуді тапсырады. Пентангели олармен кездескенде, олар оны өлтіруге тырысады, бірақ ол аман қалады. Майкл, Рот және Фредо Кубаға сапар шегіп, Фулгенсио Батистамен серіктестікке келіседі, бұл оларға Кубада казиноларды кедергісіз басқаруға мүмкіндік береді, ал оның орнына Куба үкіметіне жомарт төлемдер жасалады. Майкл өзінің күзетшісін Жаңа жыл қарсаңында Ротты өлтіруге жібереді, бірақ кубалық әскерлер күзетшіні өлтіреді. Сол түні Фредо отбасының ішкі құпиясын ашады, Майкл Фредоға қарсы шығып, оған сицилиялық "өлім сүйегін" сыйлайды. Жаңа жылдық той кезінде жеңіске жеткен көтерілісшілер Гаванаға кіреді, Батистаны елден қууға мәжбүр етеді және Майклдың жоспарларын құртады. Фредо ағасынан қорқып қашып кетеді, ал Рот Майамиге қашып құтылады. Осы уақытта Пентангели Майкл өзіне шабуыл жасауға бұйрық бергенін сеніп, Сенаттың ұйымдасқан қылмысты тергеуінде куәлік беруге дайындалады. Бірақ Майкл Пентангелидің інісі Винченцоны (Сальваторе По) Сицилиядан әкеледі. Сот отырысы алдында Винченцо мен Франк бір-біріне көз тігіп қарайды. Қауіпті сезінген Пентангели бұрынғы куәлігінен бас тартып, сот отырысын хаосқа ұшыратып, үкіметтің Майклға қарсы ісін жояды. Фредо Майклға Роттың оң қолы Джонни Оланың (Доминик Чианезе) Майкл туралы ақпарат үшін сыйлық ұсынғанын мойындайды. Фредо сондай-ақ, Майклдың пайдасына отбасының басшысы болу мүмкіндігінен айырылғанына ренжігенін және Сенаттың тергеуі туралы маңызды ақпаратты жасырғанын айтады. Майкл Фредодан бас тартып, өзінің жеке кісі өлтірушісі Аль Нериге (Ричард Брайт) анасы тірі болғанда ағасына ештеңе жасамауды бұйырады – яғни, Нери оны анасы қайтыс болғаннан кейін өлтіруі керек. Осы арада Кей Майклды тастап, балаларын өзімен бірге алып кетуге шешім қабылдайды, өйткені Майкл қылмыс пен зорлық-зомбылық әлемінде өмір сүреді деп сенді. Майкл оны ойыннан қайтаруға тырысады, бірақ Кей оның туылмаған ұлын түсік тастағанын айтады, өйткені ол тағы бір баланы осы әлемге әкелгісі келмеген. Ашуға мініп, Майкл Кейдің бетін ұрып, одан Энтони мен Мэридің қамқорлығын алып, онымен барлық байланысты үзеді. Анасы қайтыс болғаннан кейін және Коннидің тілегі бойынша Майкл Фредоны кешіреді, бірақ бұл оны жақындату үшін жасалған амал ғана еді, осылайша оны өлтіруге мүмкіндік алады. Біраз уақыттан кейін Нери Майклдың бұйрығымен Фредоны өлтіреді. Сонымен қатар Майкл Хагенді Пентангелиді өзін-өзі өлтіруге көндіруге жібереді, ал Рокко Лампоне (Том Роски) АҚШ-қа оралған Ротты Идлевльд әуежайында қатысты күзеттен өтіп өлтіреді. Фильм Майклдың 1941 жылғы 7 желтоқсанда әкесінің туған күнін тойлаудағы естеліктерімен аяқталады. Флешбек сахнасында Майкл отбасына колледжді тастап, теңізшілер қатарына қосылғанын хабарлайды. Тек Фредо ғана Майклдың шешімін қолдайды. Вито экраннан шыққанда, барлығы оны қарсы алуға барады, ал Майкл жалғыз отырып қалады. Фильм Майклдың Корлеондердің Тахо көліндегі үйінде жалғыз отырғанымен аяқталады.

"Құда әкесі" ІІІ бөлім

"Құда әкесі" 3-бөлімінің оқиғасы 1979 және 1980 жылдары орын алады. Майкл Нью-Йоркке оралып, Невададағы үйінен кетіп, отбасын қылмыстан арылту үшін үлкен қадамдар жасады. Ол өзінің Нью-Йорктегі қылмыстық мүдделерін ұзақ уақыт бойы күшін жойған Джои Засаға (Джо Мантенья) тапсырады. Билікке аяусыз көтерілуіне, әсіресе Фредоны өлтіру бұйрығына кінәлі деп саналған Майкл өзінің үлкен байлығын көптеген қайырымдылық әрекеттері арқылы беделін қалпына келтіру үшін қолданады, бұл ісін әкесі есімін алған қор басқарады. Он жыл бұрын ол екі баласын Кейге берген еді. Ол өзінің құмар ойындардағы мүдделерін басқа мафиялық отбасыларға сатып, өзінің заңға сай бизнесті "Корлеоне тобы" деп қайта ұйымдастырады. Қасиетті орын оны қайырымдылық істері мен католик мекемелеріне үлкен садақалары үшін Қасиетті Себастьян орденінің командирі деп атады. Майкл мен Кей тоғыз жылдан кейін қайта қосылады. Кей олардың ұлы Энтонидің (Франк Д'Амброзио) "отбасылық бизнестен" бас тартып, опера әншісі болуын қолдайды және Майклға ол да, Энтони де Фредоның өлімі туралы шындықты білетіндерін айтады. Майкл Антонидің заңгерлік оқуын бітіруін немесе отбасылық бизнеске қосылуын қалаған еді, бірақ қазір Антонидің өз жолын таңдауына келіседі. Майклдың шіркеумен жаңа байланысы үлкен жылжымайтын мүлік компаниясын, "Иммобиляре" сатып алуға мүмкіндік береді. Ол қазірдің өзінде оның ең ірі акционері болып табылады және Ватиканның 25 пайыздық үлесін сатып алуға ұсыныс жасайды, бұл оған бақылау үлесін береді. Ол сондай-ақ Соннидің заңсыз ұлы Винсент Манчиниді (Энди Гарсия) өзінің қорғанышы ретінде алады. Дегенмен, Майкл Винсенттің қызу мінез-құлқына қатты ренжіді және Майклдың қызы Мэримен (София Коппола) романтикасын мақұлдамайды. Майкл өзінің құмар ойын империясын тарататынын мәлімдеген түні Заза Атлантик-Ситидегі тікұшақ шабуылда Комиссияның көп бөлігін жояды. Майкл Винсент пен Неридің көмегімен қашып құтылады. Майкл өзінің ескі досы Дон Альтобелло (Эли Уоллак) оның өміріне жасалған әрекетінің артында тұрған ми екенін түсінеді. Осы шабуылдан жапа шеккен Майкл қант диабетіне шалдыққан инсульт алып, қысқа уақытқа әрекетке қабілетсіз болды. (Франсис Форд Коппола өзінің аудио-комментарісінде Майклдың алғашқы екі фильмде су ішетінін жиі көретінін айтады - ол диабетпен ауыратын деген жұмсақ нұсқайды.) Майкл әлі де төсекпен ауырған кезде, Конни Винсентке Засаны өлтіруге келісім береді. Нью-Йорк полициясының атлы офицері болып маскаланған Винсент итальяндық көше фестивалінің ортасында Засаны өлтіреді. Майкл соққы туралы білгенде ашуланады және өзінің тірі кезінде осындай бұйрық бермеуді талап етеді. Майкл Сицилияға Антонидің Театро Массимодағы опералық дебюті үшін оралады. Ол Альтбеллоның өз өміріне тағы бір шабуыл жасауы мүмкін деп күдіктеніп, Винсентке Альтбеллоның режиміне кіруді тапсырады. Майкл мен Кей Сицилияны бірге аралайды, оның барысында Майкл Кейден кешірім сұрайды. Кей оны әрқашан жақсы көретінін мойындайды және олар қарым-қатынастарын жандандыра бастайды. Осы арада, "Иммобиляре" келісім-шарты тоқтап қалды, себебі ауыр науқас Папа Пауль VI оны жеке өзі мақұлдауы керек. Майкл Имобиляре келісімінің Имобиляре төрағасы Лицио Лучези (Энцо Робутти) ойлап тапқан, Ватикан банкі басшысы архиепископ Гилдей (Донал Доннелли) және бухгалтер Фредерик Кейнзиг (Хелмут Бергер) Ватикан банкінен байлықты ұрлап, Майклдың "инвестициясын" пайдаланып, іздерін жасыру үшін жасаған алаяқтық екенін біледі. Келісуді құтқаруға үміттеніп, Майкл Дон Томмасиноның көмегін сұрайды. Ол Михаилды болашақ Папа Иоанн Павел І болып табылатын кардинал Ламбертоға (Раф Валлоне) жібереді. Ламбертоның үгіт-насихаттарымен Майкл 30 жылдан бері алғаш рет мойындады, ол Фредоның өлтіруін тапсырғанын мойындаған кезде жылап-сықтап жылады. Ламберто Майклға өзінің ауыр күнәлары үшін азап шегуге лайық екенін, бірақ оның құтқарылуына үміт бар екенін айтады. Иоанн Павел I папа болып сайланғаннан кейін көп ұзамай Гилдейден уланып қайтыс болады. Майкл Альтобеллоның (қосылған адамдармен) оны өлтіру үшін Моска (Марио Донатоне) атты өлтірушіні жалдағанын біледі. Моска Томмасиноны өлтіреді, ал Майкл өзінің ескі досының табутының алдында бұдан былай күнә жасамауға ант береді. Винсент Люкшезидің Альтбелломен бірге Михаилға жасалған қастандық әрекеттерінің артында тұрғанын айтады. Донның қанды, жалғыз өмірінен шаршаған Майкл зейнеткерлікке шығып, Винсентті өзінің мұрагері етеді, б�...

Сицилиялық

Михаил – Пузоның «Сицилия» романындағы екінші дәрежелі кейіпкер, оқиғалар оның Сицилиядағы алғашқы жерсіздігі кезінде өрбуімен байланысты. Ол Клеменцадан романның басты кейіпкері Сальваторе Гульяноның аңызға толы ерліктері туралы естіп біледі (Романда Сальваторе Джулианоның есімін Пузо қасақана «Гульяно» деп өзгертеді.), онымен кездесуге құштар болады, бірақ Джулиано кездесуге үлкермей, өлтіріледі.

Келесі романдар

Майкл Марк Уайнегарднердің "Құда әкесі қайтып келеді" және "Құда әкесі кек алады" романдарында пайда болады. "Құда әкесі қайтып келеді" романы шамамен "Құда әкесі 2-бөлім" оқиғаларымен бір уақытта өтеді, онда Майкл жаңа қарсыласы, ашулы Корлеоне капосы Ник Герасимен күреседі, сонымен бірге отбасын заңдастыруға тырысады. "Құда әкесі кек алады" романы екінші фильмнен бірнеше жыл өткен соң өтеді, онда ол Гераси мен күшті саяси династияның істегілеріне қарсы қылмыстық империясын қорғауға кіріседі, сонымен бірге некесінің бұзылуымен және Фредоны өлтіргені үшін өкінішімен күреседі. Соңғы романда ол 1960-шы жылдардың басында актриса Маргарита "Рита" Дюваллмен қарым-қатынас құрады, бірақ ол әлі де Кейге ғашық екенін түсінген соң бұл қарым-қатынасты аяқтайды.