Кіріспе

Компьютерлік визуалды мәтінді тану

Оптикалық таңбаларды тану немесе оптикалық таңбаларды оқу (ОТК) – сканерленген құжаттан, құжаттың фотосуретінен, көрініс фотосуретінен (мысалы, пейзаждық фотосуреттегі белгілер мен жарнамалық баннерлердегі мәтін) немесе бейнеге қосылған субтитр мәтінінен (мысалы, теледидар хабарларынан) алынған, терілген, қолмен жазылған немесе басылған мәтіннің кескіндерін машиналық кодталған мәтінге электрондық немесе механикалық түрлендіру. Паспорттар, шот-фактуралар, банк шоттары, компьютерлік түбіртектер, визиткалар, хаттар, басылған деректер немесе кез келген басқа да құжаттар сияқты басылған деректерді енгізудің кең таралған түрі ретінде қолданылады. Бұл басылған мәтіндерді цифрландырудың әдеттегі әдісі, осы арқылы оларды электрондық түрде өңдеуге, іздеуге, ықшам түрде сақтауға, онлайн көрсетуге және когнитивтік есептеулер, машиналық аударма, мәтінді дауысқа түрлендіру (құрастырылған), маңызды деректерді және мәтіндік талдауды қажет ететін машиналық процестерде пайдалануға болады. ОТК – үлгілерді тану, жасанды интеллект және компьютерлік көру саласындағы зерттеу саласы. Алғашқы нұсқалары әрбір таңбаның кескінімен оқытылуы керек болды және бір қаріппен жұмыс істеді. Қазіргі заманғы жүйелер көптеген қаріптер үшін жоғары дәлдікпен нәтиже береді және әртүрлі кескін файл форматтарын қолдайды. Кейбір жүйелер түпнұсқа бетке ұқсас форматталған шығысты – суреттер, бағандар және басқа мәтіндік емес элементтерді қамти отырып – қайта жасай алады.

Тарих

Алғашқы оптикалық таңбаларды тану телеграфиямен байланысты технологияларға және көзі нашар адамдар үшін оқу құралдарын жасауға бастау алды. 1914 жылы Эммануэль Голдберг әріптерді оқып, оларды стандартты телеграфтық кодқа түрлендіретін машина ойлап тапты. Сонымен қатар, Эдмунд Фурнье д'Альбе баспа бетінен жылжығанда нақты әріптерге немесе таңбаларға сәйкес дыбыстар шығаратын «Оптофон» деп аталатын қолға ұсталатын сканерді жасады. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдары Эммануэль Голдберг оптикалық кодты тану жүйесін пайдаланып, микрофильмдік архивтерді іздеуге арналған «Статистикалық машинаны» жасады. 1931 жылы ол бұл өнертабысы үшін АҚШ патенті № 1,838,389 алды. Патент IBM компаниясымен сатып алынды.

Көру қабілеті нашар пайдаланушылар

1974 жылы Рэй Курцвейл Kurzweil Computer Products, Inc. компаниясын құрды және кез келген шрифтте басылған мәтінді тани алатын омни-шрифт OCR-ді дамытуды жалғастырды. (Курцвейл көбінесе омни-шрифт OCR-ді ойлап тапқан деп есептеледі, бірақ ол 1960 және 1970 жылдарда CompuScan сияқты компаниялар тарапынан қолданылған.) Курцвейл бұл технологияны соқыр адамдарға арналған оқу машинасы жасау үшін пайдаланды, ол компьютерге мәтінді оқып беруге мүмкіндік берді. Құрылғыда CCD типті жазық сканер және мәтінді дауысқа түрлендіру синтезаторы болды. 1976 жылдың 13 қаңтарында аяқталған өнім Курцвейл мен Ұлттық соқырлар федерациясының басшылары басқарған, кеңінен жарияланған баспасөз конференциясында таныстырылды. 1978 жылы Kurzweil Computer Products оптикалық таңбаларды тану компьютерлік бағдарламасының коммерциялық нұсқасын сатуды бастады. LexisNexis алғашқы клиенттердің бірі болды және заңдық құжаттар мен жаңалықтарды өзінің жаңа онлайн деректер базасына жүктеу үшін бағдарламаны сатып алды. Екі жылдан кейін Курцвейл өзінің компаниясын Xerox-ке сатты, ол кейін Scansoft болып бөлініп, Nuance Communications-пен бірікті. 2000-шы жылдары OCR онлайн қызмет ретінде (WebOCR) қолжетімді болды, сондай-ақ бұлттық есептеу ортасында және смартфондағы шетел тіліндегі белгілерді нақты уақыт режимінде аудару сияқты мобильді қосымшаларда пайдаланылды. Смартфондар мен смарт-көзілдіріктердің пайда болуымен OCR интернетке қосылған мобильді құрылғыларда қолданыла алады, құрылғының камерасы түсірген мәтінді шығару үшін. OCR функционалдығы жоқ құрылғылар әдетте OCR API-ді пайдаланып, құрылғы түсірген кескіннен мәтінді шығарады. OCR API шығарылған мәтінді, сондай-ақ түпнұсқа кескіндегі анықталған мәтіннің орналасуы туралы ақпаратты құрылғыға қосымша өңдеу (мысалы, мәтінді дауысқа түрлендіру) немесе көрсету үшін қайтарады. Латын, кириллица, араб, еврей, үнді, бенгал (бангла), деванагари, тамил, қытай, жапон және корей әріптері бар, көптеген әдеттегі жазу жүйелері үшін әртүрлі коммерциялық және ашық кодты OCR жүйелері бар.

Түрлері

Оптикалық таңбаларды тану (ОКР) – машинамен терілген мәтінді бір-бір таңбадан немесе глифтен анықтауға бағытталған технология. Оптикалық сөзді тану – машинамен терілген мәтінді бір-бір сөзден анықтайды (әсіресе, сөздерді бос орынмен бөлінетін тілдер үшін). Көбінесе жай ғана "ОКР" деп аталады. Ақылды таңбаларды тану (АКТ) – қолмен жазылған баспа шрифті немесе жалғастырылған мәтінді бір-бір таңбадан немесе глифтен анықтауға бағытталған, көбінесе машиналық оқытуды қолданатын технология. Ақылды сөзді тану (АСС) – қолмен жазылған баспа шрифті немесе жалғастырылған мәтінді бір-бір сөзден анықтайды. Бұл әсіресе глифтер жалғастырылған жазуда бөлінбеген тілдер үшін өте пайдалы. ОКР көбінесе статикалық құжатты талдайтын офлайн процесс болып табылады. Онлайн ОКР API қызметін ұсынатын бұлттық қызметтер де бар. Қолжазбаның қозғалысын талдау қолжазбаны тану үшін деректер көзі ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл техника тек таңбалар мен сөздердің пішінін ғана емес, сонымен қатар қозғалысты – сегменттердің салыну ретін, бағытын және қаламды қою мен көтеру үлгісін де анықтай алады. Бұл қосымша ақпарат процестің дәлдігін арттырады. Бұл технология "онлайн таңбаларды тану", "динамикалық таңбаларды тану", "нақты уақыт таңбаларды тану" және "ақылды таңбаларды тану" деп те аталады.

Кейінгі өңдеу

OCR-нің дәлдігін жоғарылатуға болады, егер нәтижелерді құжатта болуы мүмкін сөздердің тізімімен шектелсе. Мысалы, "Вашингтон, D.C." ағылшын тілінде "Вашингтон DOC" дегеннен гөрі әлдеқайда көп кездеседі. Сканерленетін тілдің грамматикасын білу де сөздің етістік пе, есім пе екенін анықтауға көмектеседі, соның арқасында дәлдік артады. OCR API-ден алынған нәтижелерді одан да жақсарту үшін Левенштейн қашықтығы алгоритмі OCR кейін өңдеуінде қолданылады.

Қолданбаға тән оңтайландырулар

Соңғы жылдары негізгі OCR технологиясын ұсынатын компаниялар OCR жүйелерін нақты кіріс түрлерін тиімдірек өңдеу үшін жаңарта бастады. Қолданбаға тән лексикадан басқа, бизнес ережелерін, стандартты өрнектерді немесе түсті суреттердегі мол ақпаратты ескере отырып, жақсы нәтижелерге қол жеткізуге болады. Бұл стратегия "Қолданбаға бағытталған OCR" немесе "Тәңкелген OCR" деп аталады және лицензиялық номерлерді, шот-фактураларды, скриншоттарды, жеке куәліктерді, жүргізуші куәліктерін және автомобиль өндірісінің OCR-ын жүзеге асыру үшін қолданылды. New York Times OCR технологиясын Document Helper деп аталатын өзіндік құралға бейімдеді, ол олардың интерактивті жаңалықтар тобына қарау қажет құжаттарды өңдеуді үдетуге мүмкіндік береді. Олар бұл құралдың сағатына 5400 бетке дейін өңдеуге және журналистерге мазмұнды қарау үшін дайындауға көмектесетінін атап өтеді.

Айналадағы амалдар

Таңбаларды тану мәселесін жақсарылған OCR алгоритмдерінен өзгеше тәсілдер арқылы шешудің бірнеше техникасы бар.

Жақсы нәтижеге жету

OCR A, OCR B немесе MICR сияқты арнайы қаріптер, нақты өлшемдері, аралықтары және ерекше таңба пішіндерімен, банк чектерін өңдеу кезінде транскрипцияның жоғары дәлдігін қамтамасыз етеді. Көптеген танымал OCR қозғалтқыштары Arial немесе Times New Roman сияқты кең таралған қаріптердегі мәтінді тану үшін жасалған, сондықтан олар осы ерекше және жиі қолданылатын қаріптерден өзгешеленетін қаріптердегі мәтінді тана алмайды. Google Tesseract жаңа қаріптерді тануға оқытыла алатындықтан, ол OCR A, OCR B және MICR қаріптерін тани алады. Тізімдемелер – бұл адамдарды әрбір ұяшыққа бір ғана таңбаны анық жазуға ынталандыратын алдын ала басылған ұяшықтар. Көпшілік ресурстар мінездемелерді тікелей тану үшін емес, бейне өңдеу алгоритмдерін жасау үшін бағдарламалық жасақтаманы дамытушыларды шақыру үшін, мысалы, рейтингтік турнирлер арқылы қолданылды.

Дұрыс

АҚШ Энергетика министрлігінің тапсырысы бойынша, Ақпараттық ғылымдар ғылыми-зерттеу институты (ISRI) машинамен басылған құжаттарды түсінуге арналған автоматтандырылған технологияларды жетілдіруді мақсат етіп, 1992-1996 жылдар аралығында OCR дәлдігінің ең авторитетті жылдық сынағын жүргізді. Латын әрпімен жазылған мәтінді тану, тіпті айқын кескіндер болған жағдайда да, әлі де 100% дәл емес. 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы газет беттерін тануға негізделген бір зерттеуде коммерциялық OCR бағдарламалық қамтамасы үшін әрбір таңба бойынша OCR дәлдігі 81%-дан 99%-ға дейін ауытқыды; толық дәлдікке адамның қарауы немесе деректер сөздігі арқылы растау арқылы қол жеткізуге болады. Қолмен басылған мәтінді, көркем жазуды және басқа жазу жүйелеріндегі басылған мәтінді (әсіресе бір таңба үшін көптеген сызықтары бар Шығыс Азия тілдеріндегі таңбаларды) тану сияқты басқа да салалар әлі де белсенді зерттеулердің нысаны болып табылады. MNIST деректер базасы жүйелердің қолмен жазылған цифрларды тану қабілетін сынау үшін кеңінен қолданылады. Дәлдік деңгейін бірнеше тәсілмен өлшеуге болады, ал олардың өлшену тәсілі есептелген дәлдік деңгейіне үлкен әсер етеді. Мысалы, егер сөз контексті (сөздік) бағдарламалық қамтаманы жоқ сөздерді табу үшін қолданбаса, 1% таңба қатесі (99% дәлдік) егер өлшем әрбір толық сөздің қате әріптермен танылғанына негізделген болса, 5% немесе одан да нашар нәтиже беруі мүмкін. Нейрондық желіге негізделген қолжазбаны тану шешімдерінде жеткілікті көлемдегі деректер жиынтығын пайдалану маңызды. Дегенмен, табиғи деректер жиынтығын жасау өте күрделі және көп уақытты алады. Ескі мәтінді цифрландырудағы қиындықтардың мысалы – OCR-дің «ұзын s» және «f» таңбаларын ажырата алмауы.

Юникод

Unicode стандартына 1993 жылғы маусымда 1.1 нұсқасымен бірге OCR технологиясын қолдау үшін әріптер қосылды. Осы әріптердің кейбіреулері MICR, OCR A немесе OCR B қаріптеріне тән болып келеді.