Кіріспе

Биометриялық идентификациялау әдісі

Ирис тану – бұл биометриялық идентификациялаудың автоматтандырылған әдісі, ол адамның бір немесе екі көзінің ирисінің бейнелерінде математикалық үлгілерді тану техникаларын қолданады. Иристің күрделі үлгілері бірегей, тұрақты және белгілі бір қашықтықтан көрінеді. Барлық биометриялық технологиялардың ажырату қабілеті олардың сәйкестендіру кезінде кодтай алатын және пайдаланатын энтропия мөлшеріне байланысты. Ирис тану бұл жағынан ерекше, тіпті үлкен популяцияларда салыстыру кезінде де "қақтығыстардан" (жалған сәйкестіктерден) аулақ болуға мүмкіндік береді. Оның басты шектеуі – бір-екі метрден артық қашықтықтан немесе адамның қатысуынсыз сурет алу қиын болуы мүмкін. Дегенмен, технология дамып келеді және ирис тану 10 метрге дейін немесе тікелей бейне трансляциясынан да жүзеге асырылуы мүмкін. Торлы қабықшаны сканерлеу – бұл көзге негізделген, адамның торлы қабықшасының қан тамырларындағы ерекше үлгілерді пайдаланатын биометриялық технология, және ол көбінесе ирис танумен шатастырылады. Ирис тану сырттан көрінетін, егжей-тегжейлі және күрделі ирис құрылымдарының суреттерін алу үшін инфрақызыл сәулеленуі бар видеокамера технологиясын қолданады. Осы үлгілерден математикалық және статистикалық алгоритмдермен кодталған цифрлық үлгілер жеке адамды немесе оның орнына шығуға тырысатын адамды анықтауға мүмкіндік береді. Тіркелген үлгілердің деректер базалары сәйкестіру механизмдерімен секундына миллиондаған үлгіні (бір ядролы) процессормен өңдеу жылдамдығымен және өте төмен жалған сәйкестік көрсеткіштерімен ізделеді. Әлемде кем дегенде 1,5 миллиард адам (оның ішінде 30 қарашада жаңартылған UIDAI/Aadhaar бағдарламасында 1,29 миллиард Үндістан азаматы) ұлттық ID, электрондық үкіметтік қызметтер, әлеуметтік жәрдемақыны бөлу, қауіпсіздік және ыңғайлылық мақсатында, мысалы, паспортсыз автоматтандырылған шекарадан өту үшін ирис тану жүйелеріне тіркелген. Ирис танудың басты артықшылығы – оның сәйкестікті жылдамдығы мен жалған сәйкестіктерге қарсы тұру қабілетінен басқа, иристің тұрақтылығы, ол көздің ішкі және қорғалған, бірақ сырттан көрінетін мүшесі болып табылады. 2023 жылы Пәкістанның Ұлттық деректер базасы және тіркеу органы (NADRA) ұлттық жеке куәлікті алу үшін кеңселерінде азаматтарды тіркеу/азаматтық басқару үшін IRIS жүйесін іске қосты. Бастапқы кезеңнен кейін көзді тануды тексеруге қол жетімділік құқық қорғау органдарына, банк секторына және т.б. үшін ашылады.

Тарих

Джон Даугман ирис тануды жүзеге асыратын алғашқы нақты алгоритмдерді әзірлеп, 1990 жылдары патенттеді, осы саладағы алғашқы мақалаларын жариялады және алғашқы тікелей демонстрацияларын көрсетті. Бірақ бұл өнертабыстың тамыры тереңірек жатыр және бүгінде көптеген белсенді ғалымдардың еңбегіне негізделген. 1953 жылы Ф.Х. Адлер клиникалық оқулықта былай деп жазды: «Шындығында, ирис белгілері соншалықты ерекше, оларды саусақ іздерінің орнына идентификация құралы ретінде фотосуреттерді пайдалануға ұсынылған». Адлер 1949 жылы британдық офтальмолог Дж.Х. Доггарт жазған мына сөздеріне сілтеме жасады: «Қандай болмасын, әр адамның саусақ іздері әртүрлі болғандай, ирис құрылымы да зерттелген әрбір адамда өзгерістерді көрсетеді. [Оның ерекшеліктері] сан алуан факторлардың тізбегін білдіреді, олардың мүмкін комбинациялары мен түрленулері дерлік шексіз». Кейін 1980 жылдары екі американдық офтальмолог Л. Флом мен Аран Сафир Адлер мен Доггарттың ирис адамды сәйкестендіруге пайдалы болуы мүмкін деген болжамын патенттеуге қол жеткізді. Бірақ олардың оны іске асыруға арналған нақты алгоритмі немесе жүйесі болмағандықтан, патент олардың болжамы ретінде қалды. Бұл болжамның тамыры одан да ертерекке дейін жетеді: 1892 жылы француз ғалымы А. Бертильон «Tableau de l'iris humain» еңбегінде ирис ерекшеліктері туралы жазды. Ирис үлгілеріне сүйенген болжамдар ежелгі Египетке, Вавилонның Халдеясына және ежелгі Грекияға дейін барады, бұл туралы тас жазуларында, сырланған керамикалық бұйымдарында және Гиппократтың жазбаларында айтылған. (Ириске қатысты болжамдар бүгінде «иридология» ретінде сақталып келеді.) Даугманның алгоритмдерінің негізгі теориялық идеясы – статистикалық тәуелсіздік тестінің нәтижесіздігі, егер әртүрлі сыныптардан алынған үлгілер арасында жеткілікті деңгейде энтропия (көптеген кездейсоқ өзгеріс дәрежелері) болса, үлгіні тану үшін өте күшті негіз болуы мүмкін. 1994 жылы ол ирис танудың осы негізін, сондай-ақ суреттерді өңдеуге, ерекшеліктерді анықтауға және сәйкестендіруге арналған компьютерлік көру алгоритмдерін патенттеді және оларды ғылыми мақала түрінде жариялады. Бұл алгоритмдер бірқатар компаниялар арқылы кеңінен лицензияланды: IriScan (Флом, Сафир және Даугман құрған стартап), Iridian, Sarnoff, Sensar, LG Iris, Panasonic, Oki, BI2, IrisGuard, Unisys, Sagem, Enschede, Securimetrics және L 1 (қазір француз компаниясы Morpho-ға тиесілі). Жылдар бойында жақсартулар жасалғаннан кейін, бұл алгоритмдер бүгінде ирис тану технологиясының барлық маңызды қоғамдық жүйелерінің негізін құрайды және NIST тестілерінде үздік көрсеткіштерді көрсетеді (L 1, MorphoTrust және Morpho компаниялары ұсынған жүйелер, Даугман олардың Ирис тану бойынша бас ғалымы). Бірақ осы технологияның көптеген аспектілері мен баламалы әдістері зерттелді, қазір оптика, фотоника, сенсорлар, биология, генетика, эргономия, интерфейстер, шешім қабылдау теориясы, кодтау, сығу, протокол, қауіпсіздік, математикалық және аппараттық аспектілеріне арналған академиялық әдебиеттердің саны тез өсуде. Бұл алгоритмдердің көптеген ірі жүйелері әуежайларда, паспортты көрсетудің орнына және қара тізімдерді пайдалана отырып, қауіпсіздік тексерулері үшін қолданылады. Осы ғасырдың басында ірі жүйелер Амстердамның Схипхол әуежайында және Ұлыбританияның он әуежай терминалында іске қосылды, бұл жиі саяхаттайтын адамдарға паспортының орнына ирисін көрсетуге мүмкіндік берді, бұл жүйе IRIS: Iris Recognition Immigration System деп аталды. Осыған ұқсас жүйелер АҚШ/Канада шекарасында және басқа да көптеген елдерде бар. Біріккен Араб Эмираттарында барлық 32 әуе, құрлық және теңіз портында виза талап ететін барлық кіретін адамдарды тексеру үшін осы алгоритмдер қолданылады. GCC мемлекеттері арасында жинақталған үлкен қара тізім әр жолы толық тексерілетіндіктен, 10 жыл ішінде ирис салыстыруларының саны 62 триллионға жетті. Үндістан үкіметі 1,2 миллиардтан астам азаматтың ирис кодтарын (сондай-ақ саусақ іздерін) UIDAI (Үндістанның бірегей сәйкестендіру органы) бағдарламасына ұлттық идентификация және алаяқтыққа қарсы қорғау үшін енгізді.

Көрінетін және жақын инфрақызыл сәуледегі суреттер

Ирис меланині, сондай-ақ хромофор деп те аталады, негізінен екі түрлі гетерогенді макромолекуладан тұрады: еумеланин (қоңыр-қара) және феомеланин (сары-қызыл). Бұл молекулалардың ЖЖС (NIR) спектріндегі ұзын толқын ұзындықтарындағы сіңіру қабілеті өте төмен. Дегенмен, КК (VW) спектріндегі қысқа толқын ұзындықтарында бұл хромофорлар белсенділеніп, күрделі үлгілерді көрсетеді. Хоссейни және авторлар осы екі бейнелеу әдісін салыстырып көрсетеді. Сондай-ақ, КК ирис суреттерін кодтау үшін жаңа ерекшеліктерді анықтау әдісі ұсынылды, ол көп модельді биометриялық жүйелер үшін баламалы тәсіл болуы мүмкін. Көрінетін толқын ұзындығындағы ирис суреті Жақын инфрақызыл (ЖЖС/NIR) нұсқасы ЖЖС бейнелеу құрылымды анықтайды. Көрінетін жарық ирис пигментациясының егжей-тегжейін, меланин арқылы ашады – ирис пигментациясының негізгі құрауы. Ирис пигментациясы ЖЖС спектріндегі ұзын толқын ұзындықтарында көрінбейді. Тіпті "қоңыр" көздердің де ЖЖС диапазонында бай ирис текстурасы байқалады, сонымен қатар мүйіз қабығының шағылысуы тоқтатылуы мүмкін.

Жұмыс істеу принципі

Алдымен жүйе көздің суретіндегі қабықтың (оқушы мен лимбаның) ішкі және сыртқы шекараларын анықтауы керек. Әрі қарай, қосымша бағдарламалар көбінесе ирис бөліктерін жабатын қақпақтарды, кірпіктерді және жарқыраған шағылыстарды анықтап, алып тастайды. Оқушының кеңеюі немесе тарылуын өтеу үшін резеңке парақша моделімен нормаланған, тек ирис құрамындағы пиксельдер жиынтығы екі ирис суретін салыстыру үшін қажетті ақпаратты кодтайтын бит үлгісін алу үшін талданады. Даугман алгоритмдерінде Габор толқыншасының түрлендірілімі қолданылады. Нәтижесінде, ирис суретінің жергілікті амплитудасы мен фазасы туралы ақпаратты сақтайтын кешенді сандар жиынтығы пайда болады. Даугман алгоритмдерінде амплитуда ақпаратының көп бөлігі жойылады, ал ирис суретін көрсететін 2048 бит Габор толқыншасының проекцияларының күрделі таңба биттерінен тұрады. Амплитуда ақпаратын жою үлгінің жарықтандыру немесе камера күшінің өзгеруіне аз әсер етуін қамтамасыз етеді және биометриялық үлгінің ұзақ мерзімді қолданылуына көмектеседі. Сәйкестендіру (бірнеше үлгімен салыстыру) немесе растау (бір үлгімен салыстыру) үшін ирис суретінен жасалған үлгі дерекқордағы сақталған үлгілермен салыстырылады. Егер Хамминг қашықтығы шешімдік шектен төмен болса, онда ирис суреттерінің жоғары энтропиясының арқасында екі әртүрлі адамның осындай көптеген биттерде кездейсоқ сәйкестік табуы ("қақтысуы") статистикалық тұрғыдан өте аз мүмкіндікке ие болғандықтан, сәйкестік табылды деп есептеуге болады.

Кемшіліктер

Көптеген коммерциялық ирис сканерлерін нақты ирис немесе бет емес, жоғары сапалы суретпен оңай алдауға болады. Сканерлерді реттеу қиын, және әртүрлі бойлы бірнеше адамның қатарынан пайдалануы қолайсыз болуы мүмкін. Сканерлердің дәлдігіне жарықтың өзгеруі әсер етуі мүмкін. Ирис сканерлері кейбір басқа биометриялық түрлерге, сондай-ақ пароль және жақындық карталарының қауіпсіздік жүйелеріне қарағанда едәуір қымбат. Ирис тануды бірнеше метрден асып түсетін қашықтықта орындау өте қиын, сондай-ақ, сәйкестендірілмек болған адам басын қозғалмай тұрып, камераға қарап ынтымақтастық танытпаса. Дегенмен, бірнеше академиялық институттар мен биометриялық жеткізушілер 10 метрге дейінгі қашықтықтағы нысандарды анықтай алатынын мәлімдейтін өнімдерді әзірлеп жатыр ("Standoff Iris" немесе "Iris at a Distance", сондай-ақ Princeton Identity-нің "Iris on the Move" – секундтына 1 метр жылдамдықпен жүретін адамдарға арналған). Басқа фотобиометриялық технологиялар сияқты, ирис тану нашар бейне сапасына сезімтал, бұл тіркелудің сәтсіздігіне әкелуі мүмкін. Басқа идентификациялық инфрақұрылымдардағыдай (ұлттық тұрғындардың тізілімдері, жеке куәліктер және т.б.), азаматтық құқықтар белсенділері ирис тану технологиясы үкіметтерге адамдарды олардың еркіне қарсы қадағалауға көмектесуі мүмкін деген алаңдаушылықтарын білдірді. Зерттеушілер сақталған иристің цифрлық кодтарынан жасалған суреттерді пайдаланып ирис сканерлерін алдады. Қылмыскерлер бұл кемшілікті пайдаланып, басқалардың жеке басын ұрлай алады. Хирургиялық емдеу алған науқастарға қатысты алғашқы зерттеуде катарактаның қазіргі заманғы хирургиялық әдіспен емделуі ирис текстурасын өзгерте алатыны және ирис үлгісін тану мүмкін емес немесе қате тану ықтималдығының артуы мүмкін екені көрсетілді.

Қауіпсіздік мәселелері

Басқа көптеген биометриялық идентификациялау технологиялары сияқты, тірі тіндерді тексеру маңызды мәселе болып табылады. Кез келген биометриялық идентификацияның сенімділігі, алынған және салыстырылатын сигналдың, сәйкестендірілмек адамның тірі дене бөлігінен тіркелгендігіне және жасалған үлгі емес екеніне көз жеткізуге байланысты. Адамның физикалық ерекшеліктері, оның ішінде көздері, сондай-ақ дауысы мен қолжазбасы, төртінші түзетумен қорғалмайды, тіпті олар үнемі көзге көрінетін болса да. Көптеген саудада қолжетімді ирис тану жүйелерін жоғары сапалы бет суретімен алдау оңай, нақты беттің орнына, бұл оларды есік кіруді бақылау жүйелері сияқты қадағаланбас қолданулар үшін қолайсыз етеді. Дегенмен, бұл барлық ирис тану алгоритмдеріне тән емес. Тірі тіндерді тексеру мәселесі қадағаланған қолдануларда (мысалы, иммиграциялық бақылау) аз алаңдау тудырады, онда адам операторы суретті түсіру процесін қадағалайды. Жасалма көздер мен иристерді пайдалануға қарсы қорғаныс шаралары ретінде ұсынылған әдістердің бірі – идентификация кезінде қоршаған ортаның жарығын өзгерту (жарқын шамды қосу), бұл оқушының рефлексін тексеруге және иристің суретін әртүрлі оқушы диаметрлерінде тіркеуге мүмкіндік береді; коммерциялық түрде қолжетімді жасанды ирис контактты линзаларында кездесетін принтердің дитерлік үлгілерінен туындаған шыңдар үшін иристің 2D кеңістіктік жиілік спектрін талдау; компьютер дисплейлерінен туындаған шыңдар үшін бейненің уақытша жиілік спектрін талдау. Басқа әдістерге тек монохроматикалық камераларды пайдаланудың орнына спектрлік талдауды қолдану арқылы ирис тінін басқа материалдардан ажырату, көздің табиғи қозғалысын байқау (нистагмды өлшеу, мәтін оқыған кезде көзді қадағалау және т.б.), ретинаның кері шағылысуын (қызыл көз эффектісі) немесе көздің төрт оптикалық бетінен (екі қабықтың және линзаның алдыңғы және артқы жақтарынан) шағылысуды тексеру арқылы олардың болуын, орналасуын және пішінін растау кіреді. Тағы бір ұсынылған әдіс – 3D бейнелеуді (мысалы, стереокамераларды) пайдалану арқылы иристің орналасуын және пішінін көздің басқа ерекшеліктеріне қатысты тексеру. 2004 жылғы Германияның Ақпараттық қауіпсіздік жөніндегі федералды кеңсесінің баяндамасында сол кезде саудада қолжетімді ирис тану жүйелерінің ешқайсысы тірі тіндерді тексеру технологиясын қолданбағаны айтылған. Кез келген үлгіні тану технологиясы сияқты, тірі тіндерді тексерушілердің де қате қабылдамау ықтималдығы болады, демек, сенсордың заңды пайдаланушыны қабылдауының жалпы ықтималдығын одан әрі төмендетеді.

Қолданбалар

Біріккен Араб Әмірліктерінің IrisGuard ішкі қауіпсіздік шекара бақылауы 2003 жылдан бері Біріккен Араб Әмірліктерінде (БАӘ) қуғын-сүргінді қадағалау жүйесін жұмыс істейді, ол кезде БАӘ ұлттық шекарадан өту қауіпсіздігі бастамасын іске қосты. Бүгінде БАӘ-нің барлық құрлық, әуе және теңіз порттары осы жүйелермен жабдықталған. БАӘ-ге кіру үшін виза қажет ететін барлық шетелдік азаматтар барлық негізгі және қосымша иммиграциялық инспекциялық пункттерде орнатылған ирис камералары арқылы тексеріледі. Бүгінгі күні жүйе БАӘ-ге басқа атымен немесе басқа азаматтығымен (виза қажет) немесе тіпті жалған жол жүру құжаттарымен кірген 330 000-нан астам адамды ұстады. 1999 жылы Bank United Техас штатында әлемдегі алғашқы ирис тану банкоматтарын іске қосты. Бұл банкоматтарды Diebold компаниясы Sensar ирис тану технологиясын қолдана отырып жасады. Bank United компаниясы іске қосқан пилоттық жобалар ұлттық теледидардан көрсетілді. Sensar басшылары мен Bank United басшыларының мақалалары мен сұхбаттары Good Morning America, USA Today және басқа да көптеген ұлттық телешоуларға қатысты. Иорданияның Хашимит Корольдігі 2009 жылы IrisGuard Каир Аман Банкіне әлемдегі алғашқы жұмыс істейтін ириспен жабдықталған автоматты касса машинасының бірін орналастырды, онда банк клиенттері банктік карта немесе PIN-кодсыз, тек ирис тану камерасына көзін көрсету арқылы банкоматтан ақшаны біржола ала алады. 2012 жылдың маусым айынан бастап IrisGuard сондай-ақ Иорданиядағы БҰҰЖК тіркелген сириялық босқындарға банкоматтар арқылы қаржылық қолдау көрсетуді қамтамасыз етеді. Жүйенің мақсаты - босқындарға тез әрі лайықты түрде қаржылай көмек көрсетуге көмектесетін, сонымен бірге жалпы шығындарды азайтып, жауапкершілікті арттыратын қолма-қол ақшамен қамтамасыз етілетін іс-шараларды жүзеге асыру. 2011 жылы Үндістанда Aadhaar жүйесі іске қосылды. Оның үкіметі бір миллиардтан астам тұрғындардың ирис үлгілерін (және басқа да биометриялық деректерді) Үндістанның бірегей сәйкестендіру агенттігі (UIDAI) жүргізетін Aadhaar жүйесіне тіркейді. Оның мақсаты - тұрғындарға биометриялық дәлелдемелі бірегей құқық нөмірін (Aadhaar) беру, ол арқылы жәрдемақы алуға болады және әлеуметтік инклюзияны арттырады; сондықтан UIDAI ұраны: "Кедейлерге жеке басын беру". Ирис технологиясын жеткізушілерге жобаға арнап ирис сканерлерін жеткізу үшін STQC (Standardization Testing and Quality Certification) сертификаты берілуі тиіс. Әзірге, IriTech Inc. (IriMagic 100BK қос ирис сканері), Cogent (CIS 202), Iris ID (icam TD 100), Iris Guard (IG AD 100) және т.б. сияқты провайдерлер бар. Америкадағы полиция күштері BI2 Technologies-тің мобильді MORIS (Мобильді қылмыскерді тану және ақпарат жүйесі) 2012 жылы пайдалануды жоспарлады. Нью-Йорк полиция департаменті бірінші болып 2010 жылдың күзінде Манхэттенде орнатылған жүйемен болды. Ирис тану технологиясын Пакистандағы BioID Technologies SA компаниясы ауған босқындарына көмек бөлуді бақылау үшін БҰҰЖК репатриациялау жобасы үшін іске асырды. Пакистан үкіметімен бірлесіп, босқындарды БҰҰЖК елге қайтарады және оларға жол ақысы төленеді. Адамдарға бірден төлемеу үшін олардың ирисі сканерленеді, ал жүйе келесі рет босқындарды анықтайды. Деректер базасында 1,3 миллионнан астам ирис кодтарының үлгілері бар және күніне 4000-ға жуық тіркелулер бар. Бір-көп ирис салыстыруы 1,3 миллион ирис кодтарына қарсы 1,5 секунд ішінде жүргізіледі. 2013 жылдың басында Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары (БҰҰЖК) Малави лагеріндегі босқындар үшін IriTech Inc. компаниясының жаңа биометриялық сәйкестендіру жүйесін (BIMS) орнатты. Төрт аптаға созылған пилоттық бағдарлама барысында 17000-нан астам адам биометриялық деректерді тіркеп, жеке басын тексерді. Малавидегі тәжірибелік жоба сәтті аяқталып, жақында Таиландты әлемдік масштабтағы алғашқы орын ретінде таңдады. 5 айдан кейін, 2015 жылдың маусым айында, БҰҰ-ның бас қорының жаңа жүйесі арқылы Таиландтың шекаралық лагерьлеріндегі 110,000-ға жуық Мьянма босқынын тіркеу аяқталды. Нидерландының Амстердамдағы Схипхол әуежайында ирис тану 2001 жылдан бері Privium бағдарламасы арқылы жеделдетілген, паспортсыз шекаралық қауіпсіздікке мүмкіндік берді. Канадалық әуе көлігі қауіпсіздігі басқармасының шектеу аймағы сәйкестендіру картасы (RAIC) бағдарламасы - Канаданың ірі әуежайларында жолаушылардан бөлек арналарды пайдалана отырып, персонал мен ұшақ экипаждарына шектеу аймақтарына кіру үшін әлемдегі алғашқы қос биометриялық бағдарлама. Канаданың бірқатар әуежайларында, алдын ала рұқсат етілген, аз тәуекелді саяхатшылар үшін АҚШ және Канадаға кіруді жеңілдететін NEXUS бағдарламасының аясында. Сонымен қатар, Канаданың бірнеше әуежайларында, алдын ала рұқсат етілген, аз тәуекелді әуе саяхатшылары үшін Канадаға кіруді жеңілдететін CANPASS Air бағдарламасының аясында. Ұлыбританияның 2004 жылдан бастап жұмыс істейтін, бірақ 2011 жылы жаңа тіркелуге жабылып, 2012 және 2013 жылдары тоқтатылған Ирис тану иммиграциялық жүйесі. 2002 жылы National Geographic фотографы Стив МакКарридің "Ауған қызын" (Шарбат Гула) тануын растау үшін қолданылды. 2011 жылдан бері Google өздерінің деректер орталықтарына кіруді бақылау үшін ирис сканерлерін пайдаланады. 2010 жылы Леон, Мексика, бір мезгілде 50 адамды анықтай алатын ирис сканерлерін қоғамдық орындарда орнатты. 2011 жылдың 10 мамырында Hoyos Group EyeLock деп аталатын құрылғыны көрсетті, ол Facebook немесе eBay сияқты парольмен қорғалған веб-сайттар мен қосымшаларға кіру үшін парольдерге балама ретінде ирис тануды пайдаланды. Princeton Identity "Ириспен қозғалыста" жүйесін және өнімдер жиынтығын жасап дамытып келеді, негізінен АҚШ үкіметінің клиенттері үшін, минутына 30 адамды анықтай алады. M2SYS Technology өздерінің RightPatient биометриялық пациентті сәйкестендіру жүйесін Шарлотта және Уинстон-Салем нарығындағы 11 Novant Health ауруханасында ирис тануды қолдана отырып орнатты. RightPatient ирис биометриялық пациентті сәйкестендіру жүйесі пациенттердің бетін және ирис үлгісін түсіруге және оларды бірегей түрде электрондық медициналық жазбаларымен байланыстыруға арналған. 2015 жылдың наурыз айында Үндістанның Андхра-Прадеш штаты IriTech компаниясымен әзірленген, зейнетақы тарату жүйесін жақсартуға арналған ирис негізіндегі сәйкестендіру шешімін іске қосты. Бас министр Н. Чандрабабу Наиду Андхра-Прадеш штатының зейнетақы таратуына арналған ирис сканерлеу орталығын іске қосу кезінде IriShield USB MK2120U құрылғысын көрсетті. "Мемлекеттің Aadhaar растаулы DBT (Тікелей пайдалы трансфер) үшін ирис технологиясын негізгі әдіс ретінде пайдалану туралы шешімі тұрғындарының толық қамтылуына қатысты алаңдаушылықтарды шешеді, сонымен қатар дәл және гигиеналық шешімді ұсынады", - деді Biometronic Technology директоры Бинод Е. Матай. 2015 жылдың 28 мамырында Fujitsu ARROWS NX F 04G ирис сканері бар алғашқы смартфонды шығарды. 2015 жылдың ортасында Кенияның Білім, ғылым және технология министрлігі барлық сыныптардағы (кестеге қатысу) немесе мектеп автобустарындағы (көтерілу/түсуді қадағалау) студенттердің нақты қатысуын қадағалау үшін ирис биометриялық жүйесін енгізді. Шешімге IriTech-тің IriShield камерасы USB кабельі арқылы арзан Android телефонға немесе планшетке қосылады. Ирис салыстыруы IriShield тақтасында жасалады, оның ішкі галереясында 500-ге дейін (5000-ға дейін кеңейтіледі) сәйкестендірулерді сақтауға болады, бұл көптеген мектептер үшін жеткілікті. Мекеп автобусы сценарийінде биометриялық терминал мен сервер арасында сымсыз/3G байланысының қажеті болмауына байланысты жергілікті салыстыру мүмкіндігі ерекше артықшылық болып табылады. 2015 жылдың соңында Microsoft екі Lumia телефонын (Lumia 950 және Lumia 950 XL) пайдаланушыны растау үшін ирис сканерлеуімен жабдықталған. 2016 жылдың тамызында Samsung алғашқы ирис тану технологиясы бар смартфонын, Galaxy Note 7-ді шығарды, ол смартфонды ашу және Knox қауіпсіздік аясы сияқты әртүрлі мүмкіндіктер үшін пайдаланушыларды растау үшін алдыңғы камера мен инфрақызыл жарықтандыруды пайдаланды. 2017 жылдың 1 мамырында, алғашқы ириспен жабдықталған гуманитарлық...

Теледидар мен кинодағы ирис тану

I Origins (2014) - жазушы-режиссер Майк Кахиллдің голливудтық фильмі, технологияны ең жақсы бейнелеуі үшін Альфред Слоан сыйлығының иегері (2014 жылғы Санденс кинофестивалі), негізгі сюжеті үшін көздің ирисін тануды пайдаланады. 2015 жылдың соңына дейін миллиардтан астам үндістандықтардың ирис үлгілерін кодтау және тіркеуді көздеген UIDAI жобасы Үндістанда аяқталады. Фильм "руханилық пен қайта тууды қамтитын ғылыми фантастикалық махаббат тарихы" деп сипатталады, ғылымды діни әлемнің сенімдерімен үйлестіруге тырысады. Стивен Спилбергтің 2002 жылғы ғылыми фантастикалық фильмі "Minority Report" ирис танудың бір түрі күнделікті практикаға айналған қоғамды бейнелейді. Басты кейіпкер өзінің жеке басын өзгерту үшін көз трансплантациясы жасайды, бірақ шектеулі аймақтарға кіру үшін бастапқы көздерін пайдалануды жалғастырады. "Арал" (2005) фильмінде Эван Макгрегор сомдаған клондай кейіпкер ДНК донорының үйіндегі қауіпсіздік есігінен өту үшін көзімен кіреді. The Simpsons Movie (2007) ирис тануда кескін алудың қиындығын көрсететін эпизодты ұсынады. Numb3rs телесериалында қарақшы CalSci ғимаратына белгілі бір ириске тағайындалған кодты бұзып кіретін эпизод бар. NCIS гаражда ирис сканерін пайдаланады, онда көліктердің сараптамасы жүргізіледі және дәлелдер сақталады. MTAC кіреберісінде тағы бір сканер орналасқан. Лерой Джетро Гиббстің тексеру тізбегі титулдық тізбекте көрсетілген. Бұл кадрлар арнайы эффектілермен "жақсартылған". Ирис тану жүйелері лазерлік сәулелерді пайдаланбайды, ал олар қолданатын жарық инфрақызылға жақын және көрінбейді. 2010 жылғы "Red" фильмінде Брюс Уиллистің кейіпкері ирис сканерін асып өту үшін контактты линзаларды қолданып, ЦРУ штаб-пәтеріне кіреді. "Ангелдер мен демон" фильмі мен кітабында да басты кейіпкердің CERN-ге кіріп, антиматерия сақтау модулінің бірін ұрлау әдісі ретінде ирис сканері көрсетілген. "Demolition Man" фильмінде қару қоймасына кіру үшін таяққа бекітілген көз шарғысы қолданылған эпизод бар.