Кіріспе

Нелли Дэвис Росс (туған тегі Тайло; 29 қараша 1876 – 19 желтоқсан 1977) – американдық педагог және саясаткер. 1925 жылдан 1927 жылға дейін Вайоминг штатының 14-ші губернаторы, ал 1933 жылдан 1953 жылға дейін АҚШ Монета таңбасының 28-ші және бірінші әйел директоры болды. Ол АҚШ штатының губернаторы болған алғашқы әйел және Вайоминг штатының губернаторы болған жалғыз әйел болып қалады. Ол Демократиялық партияның мүшесі және тыйым салуды қолдады. Ол қайта сайлауға түсті, бірақ өзі науқан жүргізуден бас тартты. Росс Миссури штатының Сент-Джозеф қаласында, Теннесси штатының тумасы Джеймс Уиннс Тайло және Миссури өзені бойындағы плантацияның иесі Элизабет Блэр Грин отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1884 жылы Канзас штатының Милтонвейл қаласына көшті, ол 1892 жылы Милтонвейл орта мектебін бітірді. Ол екі жыл мұғалімдер даярлау колледжінде оқыды және төрт жыл балабақшада сабақ берді. 1902 жылдың 11 қыркүйегінде Росс Уильям Б. Россқа тұрмысқа шықты, ол 1900 жылы Теннессиде туыстарын аралап жүргенде танысқан болатын. Уильям Б. Росс 1923 жылдан 1924 жылдың 2 қазанындағы өліміне дейін Вайоминг штатының губернаторы болды. Росс, қайтыс болған күйеуінің ізбасары Франк Лукастың орнына, арнайы сайлауда жеңіске жетіп, 1925 жылдың 5 қаңтарында алғашқы американдық әйел губернатор атанды. Ол 1920 жылдары тыйым салуды ынталы түрде қолдады. 1926 жылы қайта сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ Демократиялық партияның белсенді мүшесі болып қала берді. 1933 жылы Росс АҚШ Монета таңбасының алғашқы әйел директоры болды. Бастапқыда сенімсіздік болғанына қарамастан, ол Монета таңбасының директорының көмекшісі және сол кездегі АҚШ-тың ең жоғары лауазымды әйел мемлекеттік қызметкерлерінің бірі болған Мэри Маргарет О'Райлимен берік байланыс орнатты. Росс директор ретінде бес мерзім қызмет етіп, 1953 жылы зейнетке шықты. Өмірінің соңғы жылдарында ол әртүрлі әйелдер журналдарына мақалалар жазып, саяхаттар жасады. Росс Вашингтонда 101 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Нелли Дэвис Тайлое 1884 жылы Миссури штатының Сент-Джозеф қаласында дүниеге келді. Росс жеті жаста болғанда, оның отбасы солтүстік Канзастағы Клауд округіне жататын Милтонвэйлге көшіп барды. Бұл көшіру оның әкесінің Сент-Джозефтегі ескі үйі өртенгеннен кейін, ал шериф мүлікті алып қоюға дайын тұрғанда болды. Росс 1892 жылы Милтонвилл орта мектебін бітіргеннен кейін, оның отбасы Небраска штатының Омаха қаласына көшіп барды. Осы кезеңде ол жеке фортепиано сабақтары берді және Омаха қалалық мектеп жүйесі ұйымдастырған екі жылдық балабақша мұғалімдерін даярлау курсына қатысты. Содан кейін ол төрт жыл балабақшада тәрбиеші болып жұмыс істеді. 1896 жылы оның екі бауыры оны Еуропаға саяхатқа жіберді. Уильям Росс заңгерлікпен айналысып, Американың батысында өмір сүруді жоспарлады. Ол Шайен қаласына көшіп, заң кеңесін ашты, содан кейін әйелін де шақырып алды. Росс Вайоминг штатының Демократиялық партиясында жетекші болды және 1906 жылдан 1907 жылға дейін Ларами округінің прокуроры қызметін атқарды. 1910 жылы Вайоминг штатының жалпы конгресс мандатына кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады, ал 1918 жылы ол Демократиялық партиядан губернаторлыққа үміткер болды, бірақ тағы да жеңіліске ұшырады.

Вайомингтің губернаторы

1922 жылы Уильям Росс екі партияның прогрессивті сайлаушыларына сүйеніп Вайоминг штатының губернаторы болып сайланды. Бірақ, билікте бір жарым жылдан кейін, 1924 жылдың 2 қазанында апендицит операциясынан туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Демократиялық партия оның жесірі Неллиді келесі айда өткен ерекше сайлауда губернаторлыққа кандидат ретінде ұсынды. Нелли Росс сайлау науқанына қатысудан бас тартты. Ол 1924 жылдың 4 қарашасында өткен сайлауда 43 323 дауыс (55,12%) жинап, қарсыласының 35 275 дауысына (44,88%) қарсы жеңіске жетті. 1925 жылдың 5 қаңтарында ол АҚШ тарихындағы алғашқы әйел губернатор атанды. Росс 1926 жылы қайта сайлануға түсті және Сесилия Хеннел Хендрикс сияқты, мемлекеттік білім беру мекемелерінің бастығына демократтық үміткер болған өкілдерге сүйенді, бірақ Франк Эмерсоннан шамалы айырмамен жеңілді. Ол жеңілісінің себебін өзі үшін үгіт-насихат жүргізуден бас тартуымен және спирттік ішімдіктерге тыйым салуды қолдауымен байланыстырды. Ол Демократиялық партияда белсенді болып қала берді және 1928 жылғы президенттік сайлауда Аль Смит үшін науқан жүргізді, тіпті олар тыйым салу мәселесінде келіспесе де. 1928 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда ол вице-президенттікке он бір штаттан 33 дауыс алды. Сондай-ақ ол Смиттің кандидатурасын қолдаған сөз сөйледі. Конвенциядан кейін ол Демократиялық ұлттық комитеті төрағасының орынбасары және DNC әйелдер бөлімінің директоры қызметін атқарды.

Ф.Д.Р. тағайындауы

АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт Россты 1933 жылғы 3 мамырда АҚШ Монета ағарту орталығының директоры етіп тағайындады, осылайша ол бұл қызметке тағайындалған алғашқы әйел болды. Росс пен Монета ағарту орталығының директорының орынбасары Мэри Маргарет О'Райли, 1904 жылдан бері Монета ағарту орталығында жұмыс істеген және "Қаржының сүйіктісі" деп аталған екеуі де өзара күдіктерді жеңуге тиіс болды. Элеонора Рузвельтпен және FDR-дың сайлау кампаниясындағы басқалармен жаман қарым-қатынасқа түскен Росс, мансапты қызметкерлерге сенбеді. О'Райли бұл қызметке тәжірибесі жоқ саяси тағайындалған адамның, директорлыққа дейін Денвер монета ағарту орталығының бастығы болған Роберт Дж. Грантты алмастырғанын көрді. Біраз уақыттан соң екеуі де бір-бірінің артықшылықтарын бағалай бастады.

Қызмет мерзімі

Росс пен О'Райли көп ұзамай директор мен көмекші арасындағы қалыпты еңбек бөлінісіне келді: директор қоғамдық істерді басқарды және қажет болған жағдайда саяси шешімдер қабылдады, ал көмекші бюроның күнделікті жұмыстарын жүзеге асырды. Росс көп сапарлар жасады, монета дайындау орындарына барып, Рузвельтті қолдап сөз сөйледі және Вайоминг штатындағы Демократиялық кандидаттарды қолдады. Бұл О'Райлиді Вашингтондағы кеңсеге директор міндетін атқарушы ретінде тағайындады. Осы кезеңде екі әйел іскерлік, бірақ жылы хат алмасып тұрды, О'Райли Росске (монета дайындау орындарына сапарға шыққан) былай деп жазды: "Вашингтондағы кеңсе жайлы сіздің ойыңызды тыныштандыру үшін мен жиі телеграмма жіберуге мәжбүр болдым. Олар хаттарға қарағанда тікелей және жаңа ақпаратты жеткізеді. Сізге деген сүйіспеншілігім мен біздің қадірлі монета дайындау орындарына сәтті сапар тілеймін". Росс туралы зерттеме жазған Тева Дж. Шеер, О'Райлидің Росс жіберген аймақтардан келген есептерді құнды деп тапқанын болжайды; олар Монета дайындау бюросының Ұлы депрессияның алғашқы жылдарында, салыстырмалы түрде аз монета шығарылған кезден бастап, 1930 жылдардың ортасына дейін, монетаға сұраныс артып, бюроны монета дайындау орындарын екі немесе тіпті үш сменамен жұмыс істеуге мәжбүрлегенін көрсетті.

О'Райлидің зейнетке шығуы

1935 жылы О'Райли міндетті түрде зейнетке шығуға тиіс 70 жасқа жетті. Росс президент Рузвельттен О'Райлиді міндетті зейнеткерлікке шығудан босатуды сұрады, өйткені оның бюроның істері туралы білімі өте кең және қатты қажет болды. Президент Рузвельттың арнайы бұйрығы О'Райлиге Монета жасау қызметінде бір жылға қосымша жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Осы уақыт ішінде Росс Вирджиния университетінің есепшілік саласында тәжірибесі бар профессоры Фрэнк Лиланд Говардты О'Райлидің орнын басу үшін жалдады. Говард О'Райли 1938 жылғы 29 қазанда зейнетке шыққаннан кейін, тағы екі жылдық мерзімнен соң оның орнын басты.

Мұра

Росстің қызметі кезінде 1944 жылы Монетхана ресми түрде шығарылмаған бірнеше 1933 жылғы "қос бүркіт" монеталарының қалай нарыққа шыққандығын тергеді. Ол Франклин жарты долларын енгізгенімен және халыққа сатуға арналған сынақ монеталарын жасауды бастағанымен белгілі. Росс 1953 жылы зейнетке шыққанға дейін бес толық мерзім қызмет етті, ал оның орнын 1954 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр ұсынған Уильям Х. Бретт басты.

Кейінгі жылдар және өлім

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Росс түрлі әйелдер журналдарына мақалалар жазып, көп саяхат етті. Ол 1972 жылы 96 жасында Вайомингке соңғы сапарын жасады. Бес жыл өткен соң, ол Вашингтонда 101 жасында дүние салды; ол қайтыс болған кезде АҚШ-тың ең қарт бұрынғы губернаторы еді. Ол Шеендегі Лейквью зиратындағы отбасылық жерлеу орнына қойылды.