Кіріспе

Жылдық сатудан түсетін кірісі төмен және/немесе аздаған аталымдары бар баспахана. Кішкентай баспахана – жылдық сату көлемі белгілі бір деңгейден төмен немесе жарияланған аталымдар саны шектеулі баспахана. "Инди-баспагер" және "тәуелсіз баспа" сияқты терминдер кейде бір-бірін алмастырып қолданылады. Тәуелсіз баспа – ірі конгломераттар мен көпұлтты корпорациялардың құрамына кірмейтін баспагерлер. Көптеген кішкентай баспаханалар жанрлық көркем әдебиет, поэзия, немесе лимитті кітаптар мен журналдарға маманданады, бірақ тарық нарықтарға бағытталған мыңдаған баспаханалар да бар.

Анықтамалар

АҚШ-та жылдық кірісі 50 миллион доллардан кем немесе жылына орташа есеппен 10 немесе одан аз кітап шығаратын баспагерлер шағын баспахана деп есептеледі. Шағын баспалар деп аталатын басқа терминдер де бар, олар кейде бір-бірінен ажыратылады, ал кейде бір-бірін алмастырып қолданылады: кіші баспашылар, тәуелсіз баспашылар немесе инди-баспаханалар. Шағын баспалардың көпшілігі тәуелсіз немесе инди-баспашылар болып табылады, яғни Random House немесе Hachette сияқты ірі баспа конгломераттарынан бөлек жұмыс істейді.

Сипаттамалары

Кішігірім баспаханалардың пайдасы аз болуы мүмкін, сондықтан көпшілігінің қозғаушы күші – кішкентай нарығы бар әдебиетті таратуға көмектесу сияқты басқа да мақсаттар болып табылады. Көптеген баспаханалар авторларды оқырмандармен байланыстыруға көмектесетін жаппай қаржыландыру жобаларымен де байланысты. Кішкентай баспаханалар ірі баспагерлер назардан тыс қалдыратын салаларды толтырады. Олар аймақтық туындыларға, тар мамандықтарға және нишалық жанрларға назар аудара алады. Сонымен қатар, коммерциялық беделін академиялық біліммен нығайтып, беделді әдеби сыйлықтарға ұмтылып, жаңа авторлардың мансабын дамытуға көбірек күш жұмсай алады. Шағын баспаханалардың ең қарапайым өнімдері – кітапшалар. Бұл жұмысты қазір үстелдік басылым және веб-сайттар да атқара алады. Дегенмен, шағын баспагерлік іс-әрекеттердің әртүрлі деңгейлері бар: мамандандырылған журналдардан бастап, аз таралымды немесе сұранысқа қарай басылатын кітаптарға дейін, сондай-ақ жоғары сапамен басылған көркем әдебиет кітаптары мен коллекционерлік бұйымдардың шектеулі басылымдарына дейін.

Микропрестер

Қазір шағын және микро баспаханалар арасында да айырма жасалады. Микро баспахана – кішкентай кітаптар мен басқа да ұсақ-түйек кітаптарды өте шағын көлемде шығаратын (мысалы, жылына бір кітаптан 50 дана) баспахана деп аталады. Оны табыс деңгейі арқылы да анықтауға болады. Микро баспаханалар көбінесе хобби немесе қосымша жұмыс ретінде жүргізіледі, себебі олардың кірісі аз болады. Олар иелерін күтінуге жеткілікті пайда таппауы мүмкін. Шағын баспаханалардың жақында көбеюіне цифрлық баспаның, әсіресе қажет болғанда баспа технологиясының енгізілуі себеп болды. Интернеттегі маркетинг, цифрлық жинақтау, электронды кітаптардың дамуымен қатар дизайн құралдарының пайда болуы жаңа баспа технологияларының экономикалық бәсекелестікті төмендетіп, көптеген жаңа салаларға қызмет көрсетуге және көптеген жаңа баспагерлердің салаға енуіне мүмкіндік берді. 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан бері шағын баспаханалардың айқын өсуі байқалды.