Кіріспе

Rhacodactylus leachianus, көбінесе Жаңа Каледония алып гекконы, Личтің алып геккосын, Личянс геккосын немесе жай ғана Личи деп атайды, бұл гекколардың ең ірі, қазіргі кезде тірі түрі және Diplodactylidae тұқымдасының мүшесі. Ол Жаңа Каледонияның көп бөлігінде таралған.

Таксономия

Ағылшын зоологы Уильям Элфорд Личтің құрметіне «leachianus» деген атау берілген. Тарихи тұрғыдан алғанда, R. leachianus-тың үш мойындалған кіші түрі болған (номинативтік кіші түрді қоса есептегенде): R. l. aubrianus, R. l. henkeli (алғаш рет 1994 жылы Seipp және Obst сипаттаған) және R. l. leachianus. Дегенмен, соңғы молекулалық мәліметтерге сүйенсек, қазіргі таңда R. leachianus популяцияларына кіші түр мәртебесі берілмейді. Оның орнына, R. leachianus популяцияларын ажырату үшін жергіліктік ерекшеліктеріне негізделген морфотиптер қолданылады.

Сипаттама

R. leachianus – әлемдегі ең ірі сақталған геккон және арал гигантизмінің мысалы ретінде қарастырылады. Гранде-Тер аймағындағы R. leachianus-тың денесінің ұзындығы көбінесе үлкен болады, салмағы 250-ден 500 граммға дейін жетеді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

R. leachianus Жаңа Каледонияның негізгі аралының барлық оңтүстік және шығыс бөліктерінде, сондай-ақ аралдар тобындағы бірнеше кіші аралдарда табылған. Әрбір жерде байқалған топографиялық және экологиялық ерекшеліктер R. leachianus-тағы фенотиптік және морфологиялық айырмашылықтарға себеп болуы мүмкін. Дуу-Ана аймағында R. Leachianus популяциясының қазіргі уақытта жоқ деп есептеледі. R. leachianus сонымен қатар Грант-Терре аралының жанындағы аралдарда кездеседі, олар көбінесе "аралдық жерлер" деп аталады. Бұл аралдық жерлерге Пайн аралы, Нуу Ами, Нуу Ана, Дуу Ана, Моро, Байонез, Броссе және Каанава аймақтары кіреді. R. Leachianus өрмелеуге көмектесетін үлкен тырнақтарына ие. R. leachianus өз-өзінен ампутациялану процесі болып табылатын, құйрығын түсіруге қабілетті. Тұтқындағы ересек аналықтар көбейтілу маусымында, тіпті үйлесімді аталықпен жұптасқанда да, жұмыртқа тумай қалуы мүмкін. Дегенмен, ересек аналықтар өмірінің соңына дейін жұмыртқа туа алады. Бұрын үйлесімді болған жұптар арасында үйлесімсіздік туындауы мүмкін, көбінесе бұл агрессивті аумақтық мінез-құлық және жарақаттармен көрінеді. Тұтқындағы жұптасқан аналықтарда партеногенез туралы хабарлар болған, бірақ олар расталмаған.

Қорғау мәртебесі

R. leachianus түрінің популяциясы мекендеу ортасының жойылғандығы мен нашарлауы салдарынан азайған болуы мүмкін. Бұл процеске қауіп әлі де сақталып тұр. Ол сондай-ақ мысықтар мен түрлі кеміргіштер сияқты жаңадан келген түрлердің шабуылына ұшырайды. Бұзақылықтың құрбаны болады. Электр желілерімен қозғалғанда тоқ соғуы мүмкін. Бұл түр қорғауға алынған және бірнеше табиғат қорықтарында өмір сүреді. Кейбір жекелеме 50 жылға дейін өмір сүреді. Жануар саудасы үшін селекциялық шаралар R. leachianus-тың таза түрлерін тұтқындықта сақтап қалуға мүмкіндік берді, ал қажетті фенотиптерді – әсем түстер, өлшемдер мен құрылымдарды шығару үшін түрлер аралас өсіріледі.