Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кекіректер түрі
Species of lizard
Андаман күндізгі кекірегі (Phelsuma andamanensis), сондай-ақ Андаман аралдарының күндізгі кекірегі деп те аталады, Phelsuma туысына жататын кекіректер түрі. Ол Үндістанның Андаман аралдарына ендемик, және жақында Никобар аралдарына әкелінген. Бұл кішкентай, жіңішке денелі, жарқын жасыл түсті кекірек, және олар жәндіктермен қоректенеді. Оның таралған аймағы Phelsuma туысының таралу аймағының орталығы – Маврикий және Мадагаскардан шамамен 5000 км қашықтықта орналасқан.
The Andaman day gecko (Phelsuma andamanensis), also known as the Andaman Islands day gecko, is a species of gecko in the genus Phelsuma. It is endemic to the Andaman Islands of India, and has recently been introduced to the Nicobar islands. It is a small, slender lizard, has a bright green colour and feeds on insects. Its range is nearly 5000 km away from the centre of the distribution area of the genus Phelsuma, in Mauritius and Madagascar.
Таксономия
Филогенетикалық деректер P. andamanensis Phelsuma туысының ең алғашқы қазіргі кездегі өкілі екенін көрсетеді, ол шамамен 27 миллион жыл бұрын Олигоценнің соңында Батыс Үнді мұхитындағы барлық Phelsuma түрлерін қамтитын кладтан айырылып шықты. Оның табиғи ареалында жекелеген организмдер арасында митохондриялық гаплотиптердің жоғары генетикалық әртүрлілігі байқалады, бұл оның Андаман аралдарын табиғи жолмен мекендегенін, ал адамдардың Батыс Үнді мұхиты аралдарынан оны әкелмегенін көрсетеді. Батыс Үнді мұхитындағы түрлерден өзгеше, P. andamanensis миллиондаған жылдар бойы Андаман аралдарында өмір сүргенімен және әртараптанғанымен, Андаман аралдарында маңызды түрлену болған жоқ. Дегенмен, түрді екі негізгі кладқа немесе популяциялық кластерге бөлуге болады: «Солтүстік» кластері және «Оңтүстік» кластері; екі кластер де соңғы мұз дәуірінің ең жоғары шегі басталар алдында айырылып кеткен деп саналады, бірақ олардың айырылу себебі әлі белгісіз.
Phylogenetic evidence indicates that P. andamanensis is the most basal extant member of the genus Phelsuma, having diverged from the clade containing all the Western Indian Ocean Phelsuma species during the late Oligocene, about 27 million years ago. In its home range, an immense genetic diversity of mitochondrial haplotypes is seen among individuals, indicating that it had colonized the Andamans entirely naturally and not due to humans somehow transporting it from the Western Indian Ocean islands. Unlike with the Western Indian Ocean species, there has been no major speciation throughout the Andamans despite P. andamanensis having existed and diversified on the Andamans for millions of years. The species can however be divided into two major clades or population clusters: a 'North' cluster and a 'South' cluster; both clusters are thought to have diverged before the onset of the Last Glacial Maximum, although what exactly caused their divergence is unknown.
Тарату
Андамандық күндізгі гекко Үндістанның Андаман аралдарында таралған, "Солтүстік" клады Солтүстік Андаман, Орта Андаман, Интервью, Баратанг, Шахид Двип және Лонг аралдарында, ал "Оңтүстік" клады Сварадж Двип, Оңтүстік Андаман және Кіші Андаман аралдарында кездеседі. Бұл түр Андаман аралдарына табиғи жолмен келгенімен, аралдар ішіндегі оның таралуының кейбір бөліктері, оның бейімделгіш өмір салтына байланысты адамның араласуы нәтижесі болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол жақында Никобар аралдарында алғаш рет көрілді, бұл да адамның әкелуімен байланысты болуы ықтимал.
The Andaman day gecko is found throughout the Andaman Islands of India, with the 'North' clade being found on North Andaman, Middle Andaman, Interview, Baratang, Shaheed Dweep, and Long Islands, while the 'South' clade is found on Swaraj Dweep, South Andaman, and Little Andaman Islands. While the species reached the Andaman Islands through natural means, parts of its range within the islands may be a consequence of human mediated dispersal due to its generalist lifestyle. It has also recently been sighted on the Nicobar Islands for the first time, which is likely also a consequence of human introduction.
Сипаттама
Бұл күндізгі гекконның денесі жарқын жасыл түсті, арқасында қызыл нүктелер мен жолақтары бар. Еркектердің құйрығы көгілдір немесе бирюза түсті болады. Мұрынның екі жағынан қызғылт қоңыр жолақ мұрын тесігінен құлаққа дейін созылады. Дененің астыңғы жағы ашық сары немесе сәл ақшыл түсті.
The body of this day gecko is bright green with red dots and stripes on the back. Males have a bluish or turquoise coloured tail. On both sides of the snout, a reddish brown stripe is extending from the nostrils to the ear. The undersurface of the body is bright yellow or off white.
Тіршілік ету ортасы
Phelsuma andamanensis төмендіктерде қоныстанады, көбінесе үй бақтарында кокос пальмаларында, бұрандалы шыршаларда, банан ағаштарында және сизаль өсімдіктерінде кездеседі. Сонымен қатар, кейде жергілікті шатырларда да тіршілік етеді. Осы бейімделгіш өмір салты оған Андаман аралдарында ақшалай дақылдардың өсуімен бірге популяциясының күрт өсуіне мүмкіндік берді, бұл оны адамның әрекетінен пайда тапқан аралдық эндемикалық жорғалаушының сирек мысалы етеді. Дегенмен, бұл жаңа, тығыз популяция оларды паразиттер мен аурулар сияқты стресс факторларына осалдырақ етуі мүмкін.
Phelsuma andamanensis inhabits lowlands where is typically found in domestic gardens on coconut palms, screw pines, banana trees and on sisal plants. It also sometimes lives on local huts. This generalist lifestyle has allowed it to have a major population expansion with the growth of cash crops on the Andamans, making it a rare example of an island endemic reptile that has actually massively benefited from anthropogenic disturbance. However, this new, dense population may make them more susceptible to stressors such as parasites and diseases.
Мінез-құлық
Бұл ұялшақ күндізгі гекон өзінің түбіне қатысты басқа геконға өте шабуылшыл.
These shy day geckos are extremely aggressive toward other members of its species.
Көбею
Phelsuma andamanensis әдетте қорғалған және биік жерде екі жұмыртқа туады. Месілер өте жемісті болуы мүмкін. 18 айдың ішінде 14 жұп жұмыртқа туған жағдайлар тіркелген.
Phelsuma andamanensis normally lays two eggs in a protected and elevated location. The females can be extraordinarily fertile. It has been observed that during a period of 18 months, 14 pairs of eggs were laid.